Gromada kulista – PULS KOSMOSU

Data publikacji 5 listopada 2019

Tysiące nowych gromad kulistych powstało w ciągu ostatniego miliarda lat

Gromady kuliste mogą zawierać setki tysięcy gwiazd, a nawet po 10 milionów gwiazd, które powstały mniej więcej w tym samym czasie. To najstarsze widoczne obiekty we wszechświecie. Gromady kuliste zazwyczaj są gęstymi, sferycznymi obszarami o średnicach setki razy mniejszych od średnicy naszej galaktyki. Drogę Mleczną okrąża około 150 gromad kulistych, z których część widoczna jest

Data publikacji 10 września 2019

Hubble bada powstawanie gromad gwiazd w Wielkim Obłoku Magellana

Tak samo jak ludzie w tym samym wieku mogą różnić się od siebie wyglądem i kształtem, tak i gwiazdy i zbiory gwiazd różnią się od siebie. Najnowsze obserwacje przeprowadzone za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a wskazują, że sam wiek chronologiczny nie mówi nam wszystkiego w kwestii ewolucji gromad gwiazd. Wcześniejsze badania procesów formowania i ewolucji gromad

Data publikacji 10 sierpnia 2018

Omega Centauri nie jest najlepszym miejscem do poszukiwań życia pozaziemskiego

Poszukiwanie życia w rozległym wszechświecie jest zadaniem iście przytłaczającym, ale teraz naukowcy z miejsc poszukiwań mogą usunąć jedno miejsce. Omega Centauri – gęsto upakowana gromada gwiazd w naszym regionie galaktyki – najprawdopodobniej nie posiada żadnych planet sprzyjających powstaniu życia – wskazują badania przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Kalifornii Riversisde oraz Uniwersytetu Stanowego w San

Data publikacji 21 czerwca 2018

Supermasywne gwiazdy odpowiadają za skład chemiczny gromad kulistych

Międzynarodowy zespół astrofizyków znalazł rozwiązanie zagadki, nad którą naukowcy głowili się przez ponad 50 lat: dlaczego gwiazdy tworzące gromady kuliste zbudowane są z innej materii niż inne gwiazdy leżące w Drodze Mlecznej. W artykule opublikowanym w periodyku Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, badacze wprowadzili do równania, które może rozwiązać ten problem nowego gracza –

Data publikacji 4 czerwca 2018

Gromady kuliste 4 miliardy lat młodsze niż wcześniej uważano?

Gromady kuliste mogą być nawet 4 miliardy lat młodsze niż dotychczas uważano donoszą naukowcy z University of Warwick. Składające się z setek tysięcy gwiazd gęsto upakowanych w gęste sfery, gromady kuliste uważano dotychczas za niemal tak stare jak cały wszechświat – ale dzięki nowo opracowanym modelom udało się wykazać, że mogą one mieć nawet 9

Data publikacji 9 kwietnia 2018

Egzotyczne układy podwójne

Zmienne kataklizmiczne to takie układy gwiazd, w których biały karzeł akreuje materię z krążącego wokół niego mało masywnego towarzysza. Sam proces akrecji ułatwiany jest przez stosunkowo niewielką odległość między gwiazdami; typowy okres orbity wynosi w takich przypadkach od jednej do dziesięciu godzin. Choć rodzina tych egzotycznych układów podwójnych (CV) jest jednorodna, to dzielimy ją na

Data publikacji 5 kwietnia 2018

Hubble precyzyjnie ustalił odległość do pobliskiej gromady kulistej

Astronomowie korzystający z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a po raz pierwszy w historii precyzyjnie zmierzyli odległość do jednego z najstarszych obiektów we Wszechświecie, do zbioru gwiazd, które powstały wkrótce po Wielkim Wybuchu. Nowa, poprawiona linijka do mierzenia odległości we Wszechświecie stanowi nowy niezależny środek pomiaru wieku Wszechświata. Najnowsze pomiary pomogą także astronomom udoskonalić modele ewolucji gwiazd. Gromady

Data publikacji 17 stycznia 2018

Osobliwe zachowanie gwiazdy wskazuje na samotną czarną dziurę w olbrzymiej gromadzie gwiazd

Astronomowie korzystający z instrumentu MUSE zainstalowanego na Bardzo Dużym Teleskopie (VLT) w Chile odkryli gwiazdę w gromadzie NGC 3201, która zachowuje się w bardzo osobliwy sposób. Gwiazda wydaje się krążyć wokół niewidocznej czarnej dziury o masie około 4 mas Słońca – to pierwsza taka nieaktywna czarna dziura o masie gwiazdowej odkryta w gromadzie kulistej i

Data publikacji 13 września 2017

Pulsary odkrywają przed nami wnętrze gromady kulistej Terzan 5

Droga Mleczna jest pełna gromad gwiazd. Niektóre z nich zawierają zaledwie po kilkadziesiąt-kilkaset młodych gwiazd, inne – znane jako gromady kuliste – to z kolei jedne z najstarszych obiektów we Wszechświecie składających się nawet z miliona bardzo sędziwych gwiazd. Niektóre gromady kuliste uważane są za fragmenty naszej galaktyki, oderwane od niej w bardzo wczesnej młodości

Data publikacji 24 kwietnia 2017

Czarna dziura w małomasywnym rentgenowskim układzie podwójnym

Gromada kulista to z grubsza sferyczny zbiór gwiazd (nawet kilku milionów) związanych ze sobą grawitacyjnie. Tego typu gromady zazwyczaj znajdujemy w zewnętrznych obszarach galaktyk. Małomasywne, rentgenowskie układu podwójne (LMXB, ang. low-mass X-ray binary) to układy, w których jednym składnikiem jest kompaktowy obiekt (gwiazda neutronowa lub czarna dziura), który karmi się materią ze swojego gwiezdnego sąsiada.

Data publikacji 23 listopada 2016

Nowa rodzina gwiazd odkryta w Drodze Mlecznej

Astronom z Astrophysics Research Insitute LJMU odkrył nową rodzinę gwiazd w jądrze Drogi Mlecznej, która pozwala nam lepiej poznać wczesne stadia powstawania naszej galaktyki. Odkrycie rzuca nowe światło na pochodzenie gromad kulistych – zgromadzeń zazwyczaj około miliona gwiazd, powstałych na początku historii Drogi Mlecznej. LJMU jest członkiem Sloan Digital Sky Survey – międzynarodowego projektu współpracy

Data publikacji 30 października 2016

Hubble podziwia młodą gromadę kulistą

Gromady kuliste stanowią jedne z najbardziej spektakularnych obiektów nocnego nieba. Te zdobione kule zawierają setki tysięcy gwiazd krążących gdzieś na obrzeżach swoich galaktyk macierzystych. Droga Mleczna posiada około 150 gromad tego typu. Na zdjęciu wykonanym za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a możemy podziwiać gromadę kulistą NGC 362, która jest jedną z nietypowych obiektów tego typu. W

Data publikacji 12 października 2016

Pradawne serce Drogi Mlecznej

W centrum Drogi Mlecznej po raz pierwszy odkryto stare gwiazdy z typu znanego jako RR Lyrae. Dokonano tego przy pomocy podczerwonego teleskopu VISTA należącego do ESO. Gwiazdy typu RR Lyrae zazwyczaj występują w starych populacjach gwiazdowych mających ponad 10 miliardów lat. Ich odkrycie sugeruje, że zgrubienie w centrum Drogi Mlecznej przypuszczalnie uformowało się poprzez połączenie

Data publikacji 4 października 2016

Pulsary milisekundowe w gromadach kulistych

Kiedy gwiazda o masie równej 9-10 masom Słońca kończy swoje życie, eksploduje jako supernowa pozostawiając po sobie jedynie gwiazdę neutronową. Tego typu pozostałości po gwieździe charakteryzują się masą od jednej do kilku mas Słońca lecz średnicą równą zaledwie kilkudziesięciu kilometrów. Gwiazdy neutronowe gwałtownie rotują, a jeżeli posiadają silne pola magnetyczne, naładowane cząsteczki uwięzione w nich

Data publikacji 8 września 2016

Nowe badania odkrywają setki nowych czarnych dziur w gromadach kulistych

Nowe badania przeprowadzone przez naukowców z University of Surrey, których wyniki opublikowano dzisiaj w periodyku Monthly Notices of the Royal Astronomical Society rzucają nowe światło na kuliste gromady gwiazd, które mogą skrywać kilkaset czarnych dziur. Dotąd naukowcy uważali to za niemożliwe. Gromady kuliste to sferyczne zbiory gwiazd, które krążą wokół centrum galaktyk takich jak np. Droga

Data publikacji 7 września 2016

Hubble odkrywa skamielinę z czasów powstawania Drogi Mlecznej!

Międzynarodowy zespół astronomów odkrył skamieniałą pozostałość po wczesnej historii Drogi Mlecznej, zawierającą gwiazdy w bardzo różnym wieku. Ten nietypowy układ gwiazd przypomina gromadę kulistą, jednak pod wieloma względami bardzo się od nich różni chociażby dlatego, że zawiera gwiazdy niesamowicie przypominające najstarsze gwiazdy w Drodze Mlecznej. To miejsce może stanowić pomost pomiędzy naszą wiedzą o przeszłości

Data publikacji 5 sierpnia 2016

NGC 4833 – niebo pełne gwiazd

Znajdujące się około 22 000 lat świetlnych od Ziemi w kierunku Gwiazdozbioru Muchy (Musca) powyższe zbiorowisko gwiazd to gromada kulista o nazwie katalogowej NGC 4833. Najnowsze zdjęcie wykonane za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a (NASA/ESA) przedstawia gęsto upakowaną grupę gwiazd w całej jej krasie. NGC 4833 to jedna z ponad 150 gromad kulistych krążących wokół dysku

Data publikacji 28 czerwca 2016

Przyczajona czarna dziura prekursorem nowej populacji

Astronomowie połączyli dane zebrane za pomocą Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra, Kosmicznego Teleskopu Hubble’a oraz należącej do National Science Foundation sieci Karl G. Jansky Very Large Array (VLA) i doszli do wniosku, że osobliwe źródło promieniowania na falach radiowych uważane dotychczas za odległą galaktykę, w rzeczywistości jest pobliskim układem podwójnym składającym się z gwiazdy o małej masie

Data publikacji 16 czerwca 2016

Przepychanki w centrum gromady kulistej źródłem czarnych dziur wykrytych przez LIGO

Astrofizycy z Northwestern University przewidzieli historię. W najnowszym badaniu naukowcy wykazali, że ich przewidywania teoretyczne z ubiegłego roku były prawidłowe: historyczne połączenie dwóch masywnych czarnych dziur, wykryte 14 września 2015 roku – mogło być spowodowane przez dynamiczne interakcje w gęstym jądrze starej gromady kulistej. Tego typu układy dwóch czarnych dziur powstają w chaotycznym tańcu grawitacyjnym

Data publikacji 6 czerwca 2016

NGC 6496: heavy-metalowa gromada

Powyższa gromada kulista – NGC 6496 – której wiek szacuje się na 10.5 miliarda lat jest domem dla gwiazd o bardzo wysokiej metaliczności. Gwiazdy tworzące tą spektakularną, sferyczną gromadę wzbogacone są o dużo większą domieszkę metali – pierwiastki cięższe od wodoru i helu zwane są metalami w astronomii – niż inne gwiazdy znajdowane w tego typu gromadach.