Tag: Układ podwójny

AR Scorpii składa się z szybko rotującego, namagnetyzowanego białego karła, który w niewyjaśniony sposób oddziałuje ze swoim gwiezdnym towarzyszem. Źródło: M. Garlick/University of Warwick, ESA/Hubble

AR Scorpii zmienia się na przestrzeni dekad

Astronomowie badający unikalny układ podwójny AR Scorpii odkryli, że jasność tego układu uległa zmianie na przestrzeni ubiegłych 13 lat. Najnowsze dowody wspierają istniejącą teorię mówiącą o tym w jaki sposób ta nietypowa gwiazda emituje promieniowanie. Układ AR Scorpii składa się z szybko rotującego, namagnetyzowanego białego karła, który w tajemniczy sposób […]

Źródło: U.S. Naval Observatory

Astronomowie rozwiązują tajemnicę pewnego białego karła

Najnowsze obserwacje układu podwójnego 40 Eridani BC składającego się z białego i czerwonego karła, przeprowadzone przez astronomów z U.S. Naval Observatory (USNO) pozwoliły na ustalenie nowych, ostatecznych wartości okresu orbitalnego i masy komponentów tej interesującej, gwiezdnej pary. Artykuł opisujący obserwacje i ich wyniki autorstwa dr Briana Masona, dr Billa Hartkopfa […]

Gromada kulista 47 Tucanae na zdjęciu z Kosmicznego Teleskopu Hubble'a

Czarna dziura w małomasywnym rentgenowskim układzie podwójnym

Gromada kulista to z grubsza sferyczny zbiór gwiazd (nawet kilku milionów) związanych ze sobą grawitacyjnie. Tego typu gromady zazwyczaj znajdujemy w zewnętrznych obszarach galaktyk.  Małomasywne, rentgenowskie układu podwójne (LMXB, ang. low-mass X-ray binary) to układy, w których jednym składnikiem jest kompaktowy obiekt (gwiazda neutronowa lub czarna dziura), który karmi się […]

Astronomowie obserwują ostatnie chwile umierającego czerwonego olbrzyma

Astronomowie obserwują ostatnie chwile umierającego czerwonego olbrzyma

Międzynarodowy zespół astronomów korzystając z teleskopu ALMA (Atacama Large Milimeter/submilimeter Array w Chile) zaobserwował zdumiewający spiralny wzór w gazie otaczającym czerwonego olbrzyma LL Pegasi i towarzyszącą mu gwiazdę – układ oddalony od nas o 3400 lat świetlnych. To co tutaj tak szczegółowo możemy obserwować o ostatni etap życia umierającego czerwonego olbrzyma, […]

Iota Orionis: pulsująca latarnia kosmiczna

Iota Orionis: pulsująca latarnia kosmiczna

Astronomowie pracujący w ramach projektu BRITE (BRight Target Explorer) Constellation oraz Obserwatorium Ritter odkryli powtarzalne, jednoprocentowe skoki jasności bardzo masywnej gwiazdy, które potencjalnie mogą zmienić naszą obecną wiedzę o takich gwiazdach. Iota Orionis to układ podwójny z łatwością dostrzegalny gołym okiem – to najjaśniejsza gwiazda miecza Oriona. Jej unikalna zmienność, opisana […]

Młode masywne gwiazdy w Mgławicy Omega nie mają bliskich partnerów

Młode masywne gwiazdy w Mgławicy Omega nie mają bliskich partnerów

Astronomowie z Leuven w Belgii i Amsterdamu w Holandii odkryli, że masywne gwiazdy w obszarze gwiazdotwórczym M17 (Mgławica Omega) nie są – wbrew oczekiwaniom – elementami ciasnego układu podwójnego. Rozpoczęły swoje życie osobno lub w pobliżu odległego partnera. Naukowcy bazują swoje wnioski na danych zebranych za pomocą spektrografu X-shooter zainstalowanego […]

Wizja artystyczna przedstawiająca typowy pulsar milisekundowy zasysający materię z gwiezdnego towarzysza. Źródło: NASA

Amator astronomii pomaga odkryć tajemnice unikalnego układu podwójnego

Zawodowy astronom wraz z amatorem astronomii wspólnie odkryli zaskakujące szczegóły dotyczące nietypowego układu podwójnego typu MSP, w którym jednym z obiektów jest pulsar milisekundowy – w tym przypadku jeden z najszybciej rotujących w naszej Galaktyce – a drugim gwiazda mu towarzysząca. Ich obserwacje, których wyniki zostaną opublikowane w grudniowym wydaniu […]

Zdjęcie układu L1448 IRS3B przedstawiające dwie młode gwiazdy w centrum i trzecią nieco bardziej odległą. Spiralna struktura otaczającego je dysku pyłowego wskazuje na niestabilność w dysku. Źródło: Bill Saxton, ALMA (ESO/NAOJ/NRAO), NRAO/AUI/NSF

Młody układ gwiezdny z którego powstanie ciasny układ wielokrotny

Po raz pierwszy w historii astronomowie dostrzegli fragmentację pyłowego dysku materii wokół młodej gwiazdy. Naukowcy podejrzewali, że istnieją takie procesy spowodowane przez niestabilność grawitacyjną – jednak dopiero nowe obserwacje przeprowadzone za pomocą obserwatorium Atacama Large Milimeter/submilimeter Array (ALMA) oraz Karl G. Jansky Very Large Array (VLA) pozwoliły zaobserwować ten proces […]

Powyższe zdjęcie z Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra przedstawia galaktykę NGC5128 wypełnioną grącym gazem i wieloma punktowymi źródłami promieniowania rentgenowskiego. W przypadku zaznaczonego źródła dostrzeżono wielokrotnie rozbłyski o czynnik 200 w czasie krótszym od minuty. Źródło: NASA/CXC/U.Birmingham/M.Burke et al.

NGC 5128: Tajemnicze obiekty błyskające w zakresie rentgenowskim

Powyższe zdjęcie przedstawia położenie niesamowitego źródła, które charakteryzuje się dramatycznymi rozbłyskami promieniowania rentgenowskiego nieprzypominającymi żadnego znanego obiektu. Wraz z innym podobnym źródłem odkrytym w innej galaktyce, obiekty te mogą stanowić zupełnie nowe – nieznane dotąd – zjawisko astrofizyczne. Obydwa obiekty zostały odkryte w galaktykach eliptycznych NGC 5128 (znanej także jako […]

Chaos w kosmosie: Gwiazdy z trzema dyskami protoplanetarnymi

Chaos w kosmosie: Gwiazdy z trzema dyskami protoplanetarnymi

Gwiazda z pierścieniem planet wokół niej krążących – to obraz jaki znamy z naszego własnego układu planetarnego jak i z tysięcy innych odkrytych w ostatnich latach. Jednak teraz badacze z Instytutu Nielsa Bohra odkryli układ składający się z dwóch gwiazd, wokół którego krążą trzy protoplanetarne dyski akrecyjne. To gwiazda podwójna, […]

Obraz powyżej przedstawia białego karła (po prawej) ściągającego materię z brązowego karła. Źródło: Rene Breton, Uni of Manchester

Gwiezdny kanibalizm zamienia gwiazdę w brązowego karła

Astronomowie odkryli obiekt o masie niższej od masy gwiazdy, który na wcześniejszym etapie swojej ewolucji był gwiazdą ale został odarty z materii przez towarzyszącego mu białego karła. Międzynarodowy zespół astronomów dokonał odkrycia podczas obserwacji bardzo słabo świecącego układu podwójnego J1433 znajdującego się 730 lat świetlnych od Ziemi. Układ składa się […]