Układ podwójny – PULS KOSMOSU

Data publikacji 13 września 2017

AR Scorpii zmienia się na przestrzeni dekad

Astronomowie badający unikalny układ podwójny AR Scorpii odkryli, że jasność tego układu uległa zmianie na przestrzeni ubiegłych 13 lat. Najnowsze dowody wspierają istniejącą teorię mówiącą o tym w jaki sposób ta nietypowa gwiazda emituje promieniowanie. Układ AR Scorpii składa się z szybko rotującego, namagnetyzowanego białego karła, który w tajemniczy sposób oddziałuje ze swoim gwiezdnym towarzyszem.

Data publikacji 12 września 2017

Astronomowie rozwiązują tajemnicę pewnego białego karła

Najnowsze obserwacje układu podwójnego 40 Eridani BC składającego się z białego i czerwonego karła, przeprowadzone przez astronomów z U.S. Naval Observatory (USNO) pozwoliły na ustalenie nowych, ostatecznych wartości okresu orbitalnego i masy komponentów tej interesującej, gwiezdnej pary. Artykuł opisujący obserwacje i ich wyniki autorstwa dr Briana Masona, dr Billa Hartkopfa oraz Korie Miles został zaakceptowany

Data publikacji 4 lipca 2017

Czerwony karzeł skrywający się w otoczce pyłowej czerwonego olbrzyma

CW Leonis to czerwony olbrzym 500 razy większy od Słońca znajdujący się w gwiazdozbiorze Lwa jakieś 300 lat świetlnych od Ziemi. To ewoluująca gwiazda, która wyrzuca znaczące ilości pyłu, który z kolei tworzy otoczkę pyłową wokół niej o rozmiarach kilkukrotnie większych od rozmiarów Układu Słonecznego. Na przestrzeni lat gwiazda ta była tematem setek badań, jednak

Data publikacji 24 kwietnia 2017

Czarna dziura w małomasywnym rentgenowskim układzie podwójnym

Gromada kulista to z grubsza sferyczny zbiór gwiazd (nawet kilku milionów) związanych ze sobą grawitacyjnie. Tego typu gromady zazwyczaj znajdujemy w zewnętrznych obszarach galaktyk. Małomasywne, rentgenowskie układu podwójne (LMXB, ang. low-mass X-ray binary) to układy, w których jednym składnikiem jest kompaktowy obiekt (gwiazda neutronowa lub czarna dziura), który karmi się materią ze swojego gwiezdnego sąsiada.

Data publikacji 17 marca 2017

Astronomowie obserwują ostatnie chwile umierającego czerwonego olbrzyma

Międzynarodowy zespół astronomów korzystając z teleskopu ALMA (Atacama Large Milimeter/submilimeter Array w Chile) zaobserwował zdumiewający spiralny wzór w gazie otaczającym czerwonego olbrzyma LL Pegasi i towarzyszącą mu gwiazdę – układ oddalony od nas o 3400 lat świetlnych. To co tutaj tak szczegółowo możemy obserwować o ostatni etap życia umierającego czerwonego olbrzyma, który właśnie odrzuca większość swojego

Data publikacji 8 marca 2017

Iota Orionis: pulsująca latarnia kosmiczna

Astronomowie pracujący w ramach projektu BRITE (BRight Target Explorer) Constellation oraz Obserwatorium Ritter odkryli powtarzalne, jednoprocentowe skoki jasności bardzo masywnej gwiazdy, które potencjalnie mogą zmienić naszą obecną wiedzę o takich gwiazdach. Iota Orionis to układ podwójny z łatwością dostrzegalny gołym okiem – to najjaśniejsza gwiazda miecza Oriona. Jej unikalna zmienność, opisana w periodyku Monthly Notices of

Data publikacji 14 lutego 2017

Młode masywne gwiazdy w Mgławicy Omega nie mają bliskich partnerów

Astronomowie z Leuven w Belgii i Amsterdamu w Holandii odkryli, że masywne gwiazdy w obszarze gwiazdotwórczym M17 (Mgławica Omega) nie są – wbrew oczekiwaniom – elementami ciasnego układu podwójnego. Rozpoczęły swoje życie osobno lub w pobliżu odległego partnera. Naukowcy bazują swoje wnioski na danych zebranych za pomocą spektrografu X-shooter zainstalowanego na Bardzo Dużym Teleskopie (VLT)

Data publikacji 9 grudnia 2016

Amator astronomii pomaga odkryć tajemnice unikalnego układu podwójnego

Zawodowy astronom wraz z amatorem astronomii wspólnie odkryli zaskakujące szczegóły dotyczące nietypowego układu podwójnego typu MSP, w którym jednym z obiektów jest pulsar milisekundowy – w tym przypadku jeden z najszybciej rotujących w naszej Galaktyce – a drugim gwiazda mu towarzysząca. Ich obserwacje, których wyniki zostaną opublikowane w grudniowym wydaniu periodyku Astrophysical Journal to pierwszy w

Data publikacji 27 października 2016

Młody układ gwiezdny z którego powstanie ciasny układ wielokrotny

Po raz pierwszy w historii astronomowie dostrzegli fragmentację pyłowego dysku materii wokół młodej gwiazdy. Naukowcy podejrzewali, że istnieją takie procesy spowodowane przez niestabilność grawitacyjną – jednak dopiero nowe obserwacje przeprowadzone za pomocą obserwatorium Atacama Large Milimeter/submilimeter Array (ALMA) oraz Karl G. Jansky Very Large Array (VLA) pozwoliły zaobserwować ten proces w akcji. „Uzyskane przez nas

Data publikacji 21 października 2016

NGC 5128: Tajemnicze obiekty błyskające w zakresie rentgenowskim

Powyższe zdjęcie przedstawia położenie niesamowitego źródła, które charakteryzuje się dramatycznymi rozbłyskami promieniowania rentgenowskiego nieprzypominającymi żadnego znanego obiektu. Wraz z innym podobnym źródłem odkrytym w innej galaktyce, obiekty te mogą stanowić zupełnie nowe – nieznane dotąd – zjawisko astrofizyczne. Obydwa obiekty zostały odkryte w galaktykach eliptycznych NGC 5128 (znanej także jako Centaurus A) przedstawionej powyżej i

Data publikacji 11 października 2016

Chaos w kosmosie: Gwiazdy z trzema dyskami protoplanetarnymi

Gwiazda z pierścieniem planet wokół niej krążących – to obraz jaki znamy z naszego własnego układu planetarnego jak i z tysięcy innych odkrytych w ostatnich latach. Jednak teraz badacze z Instytutu Nielsa Bohra odkryli układ składający się z dwóch gwiazd, wokół którego krążą trzy protoplanetarne dyski akrecyjne. To gwiazda podwójna, w której każda z gwiazd

Data publikacji 19 maja 2016

Gwiezdny kanibalizm zamienia gwiazdę w brązowego karła

Astronomowie odkryli obiekt o masie niższej od masy gwiazdy, który na wcześniejszym etapie swojej ewolucji był gwiazdą ale został odarty z materii przez towarzyszącego mu białego karła. Międzynarodowy zespół astronomów dokonał odkrycia podczas obserwacji bardzo słabo świecącego układu podwójnego J1433 znajdującego się 730 lat świetlnych od Ziemi. Układ składa się z obiektu o niskiej masie

Data publikacji 18 maja 2016

Zapasowy zbiornik paliwa supernowej typu Ia

Niektóre supernowe mają zapasowy zbiornik paliwa radioaktywnego, który potrafi trzykrotnie wydłużyć czas trwania eksplozji. Zespół astronomów pracujący pod kierownictwem dr Ivo Seitenzahla z Australian National University (ANU) wykrył delikatną poświatę po supernowej i odkrył, że jest ona napędzana przez radioaktywny kobalt-57. Odkrycie to daje nam nowe, istotne wskazówki dotyczące mechanizmów prowadzących do eksplozji supernowych typu

Data publikacji 24 marca 2016

Pierwsze obserwacje towarzysza supernowej typu Ia

Zespół naukowców w skład którego wchodzi m.in. Robert Kirsher (CfA) oraz Peter Challis (CfA) odkrył błysk promieniowania z gwiazdy towarzyszącej wybuchającej gwieździe. To pierwszy raz, kiedy astronomom udało się zaobserwować wpływ eksplodującej gwiazdy na swojego towarzysza. To najlepszy dowód na istnienie układów podwójnych, w których dochodzi do wybuchów supernowych typu Ia. Nowe badania odkrywają przed

Data publikacji 9 marca 2016

Ziarna pyłu pozostałościami gwiezdnych eksplozji sprzed miliardów lat

W materii meteorytowej na Ziemi odkryto mikroskopijne ziarna pyłu , które mogły powstać w gwiezdnych eksplozjach, do których doszło na długo przed powstaniem Słońca. To czy owe ziarna pyłu gwiezdnego znane jako „ziarna przed-słoneczne” powstał w klasycznych wybuchach nowych, jest tematem trwających badań z zakresu eksperymentalnej fizyki jądrowej, prowadzonych w National Superconducting Cyclotron Laboratory na Michigan