Kosarzycki o kosmosie
Najnowsze obserwacje Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST) mogą właśnie rzucić światło na jedną z największych zagadek – powstawanie pierwszych czarnych dziur. Międzynarodowy zespół badaczy zidentyfikował obiekt, który może być najwcześniejszym…
Od początków dziejów Wszechświata minęło niemal 14 miliardów lat, a naukowcy wciąż próbują zrekonstruować, jak powstały pierwsze gwiazdy i galaktyki. Nowe badania sugerują, że odpowiedź może kryć się w niezwykłych…
W odległym zakątku wszechświata, na obrzeżach galaktyki NGC 6099, doszło do wyjątkowego zjawiska astronomicznego. Nietypowe źródło promieniowania rentgenowskiego, wykryte już w 2009 roku, ponownie przyciągnęło uwagę naukowców. Za jego emisję…
W październiku 2022 roku astronomowie zaobserwowali najbardziej intensywny rozbłysk gamma w historii – GRB 221009A. Zjawisko to było tak potężne, że przyćmiło czułość wielu teleskopów obserwujących niebo. Nazwany „BOAT” (ang.…
Najnowocześniejsze instrumenty obserwacyjne pozwalają nam zaglądać coraz głębiej w przeszłość Wszechświata. Dzięki Kosmicznemu Teleskopowi Jamesa Webba (JWST) naukowcy właśnie odkryli, że niewielkie czarne dziury były znacznie bardziej powszechne w młodym…
Najnowsze odkrycie astronomów rzuca nowe światło na to, jak czarne dziury oddziałują z otaczającą je materią. Międzynarodowy zespół badaczy pod przewodnictwem naukowców z Uniwersytetu w Tel Awiwie zaobserwował niezwykłe zjawisko:…
Choć ruch planet wokół gwiazd wydaje się stabilny i przewidywalny, niektóre zjawiska kosmiczne mogą go znacząco zaburzyć. Jednym z potencjalnych „zakulisowych” aktorów są pierwotne czarne dziury – hipotetyczne pozostałości po…
Astronomia fal grawitacyjnych to wciąż bardzo młoda dziedzina nauki. Nie powinno zatem dziwić, że ma ona jeszcze dla nas wiele zaskoczeń w zanadrzu. Międzynarodowy zespół naukowców poinformował właśnie o wykryciu…
Jednym z największych wyzwań współczesnej kosmologii jest zrozumienie, jak supermasywne czarne dziury (SMBH) mogły urosnąć do swoich gigantycznych rozmiarów zaledwie kilkaset milionów lat po Wielkim Wybuchu. To właśnie tak wcześnie…
Od dekad astronomowie próbują zrozumieć, jak powstają i ewoluują czarne dziury. Znamy dwie główne klasy tych ekstremalnych obiektów: czarne dziury o masie gwiazdowej oraz supermasywne czarne dziury znajdujące się w…
Gdy przypadkowa gwiazda zbliży się za bardzo do czarnej dziury, czeka ją nieciekawy los. Oddziaływanie grawitacyjne czarnej dziury najpierw rozciągnie taką gwiazdę, potem rozszarpie ją na strzępy, a potem te…
Czarne dziury od dziesięcioleci fascynują naukowców i miłośników kosmosu, a wśród nich szczególne miejsce zajmuje supermasywna czarna dziura w centrum galaktyki M87. To właśnie ona stała się bohaterką pierwszego w…
W ramach przełomowych obserwacji astronomowie korzystający z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a zaobserwowali supermasywną czarną dziurę znajdującą się daleko od centrum swojej galaktyki, która dosłownie rozerwała gwiazdę na strzępy.
Astronomowie poczynili duży krok w kierunku zrozumienia niezwykłego układu czarnej dziury, który regularnie wyzwala wybuchowe rozbłyski promieni rentgenowskich. Znany jako Ansky, układ ten jest najbardziej energetycznym źródłem niedawno odkrytego zjawiska…
Kosmiczny teleskop IXPE pomógł właśnie rozwiązać długotrwałą zagadkę dotyczącą pochodzenia promieni rentgenowskich w potężnych dżetach emitowanych przez supermasywne czarne dziury. Obserwując blazar BL Lacertae, aktywną galaktykę z dżetami skierowanymi niemal…
Astronomowie zaobserwowali zdumiewające wydarzenie w galaktyce spiralnej NGC 4945, znajdującej się ponad 12 milionów lat świetlnych od Ziemi w gwiazdozbiorze Centaura. W sercu tej pozornie spokojnej galaktyki znajduje się wysoce…
W centrum naszej galaktyki znajduje się supermasywna czarna dziura o masie 4,26 miliona mas Słońca. Z uwagi na to, że jest ona uśpioną czarną dziurą, nieszczególnie zwracamy na nią uwagę.…
Czarnych dziur o masie gwiazdowej znamy mnóstwo. Jeszcze więcej udało się odkryć i opisać supermasywnych czarnych dziur znajdujących się w centrach masywnych galaktyk. Między nimi występuje jednak istotna luka, którą…
Najnowsze badania podważają istnienie czarnej dziury o masie pośredniej w centrum gromady gwiazd Omega Centauri. Wychodzi zatem na to, że „brakujące ogniwo” między gwiazdowymi czarnymi dziurami a supermasywnymi czarnymi dziurami…
Wykorzystując nowe dane z obserwatorium rentgenowskiego Chandra i obserwatorium Swift, a także europejskiego teleskopu XMM-Newton, zespół badaczy poczynił istotne postępy w zrozumieniu, jak — i kiedy — supermasywna czarna dziura…