białe karły – PULS KOSMOSU

Data publikacji 4 stycznia 20254 stycznia 2025

Planety z oceanami krążące wokół białych karłów? To nie jest niemożliwe

Poszukiwania życia pozaziemskiego tradycyjnie skupiały się na planetach krążących wokół gwiazd podobnych do naszego Słońca. Jednak sama liczba potencjalnie nadających się do zamieszkania egzoplanet sprawiła, że naukowcy zaczęli się zastanawiać, czy takie planety, na których mogłyby istnieć oceany ciekłej wody, mogą istnieć także w bardziej ekstremalnych warunkach. W najnowszym artykule naukowym, badacze postanowili sprawdzić, czy

Data publikacji 9 marca 20249 marca 2024

Koniec życia naszej gwiazdy wcale nie musi być końcem. Białe karły mają pewną tajemnicę

Nasze Słońce ma dopiero 5 miliardów lat. Przed nim jeszcze drugie tyle. Nie musimy się martwić zatem o nagły koniec życia naszej gwiazdy. Nas już dawno nie będzie od miliardów lat, gdy w Słońcu dopiero zacznie wyczerpywać się paliwo. Nawet jednak wtedy nasza gwiazda będzie miała przed sobą stadium czerwonego olbrzyma, potem odrzucanie zewnętrznych warstw

Data publikacji 8 listopada 20238 listopada 2023

Martwa gwiazda leci w naszą stronę. Za 29 000 lat minie nas o włos. Albo i nie

Kryzys zażegnany, nie ma na co patrzeć, proszę iść dalej. Układ Słoneczny nie ma się czego obawiać. Martwa gwiazda, która wydawała się lecieć prosto w naszą stronę, jednak nie wlecimy w nas taranem. Skąd się w ogóle wziął ten pomysł?

Data publikacji 2 listopada 20232 listopada 2023

Po Słońcu pozostanie jedynie biały karzeł. Czy on też może sprzyjać życiu?

I po przeczytaniu takiego tytułu, z pewnością jakiś komentator przywoła prawo nagłówków Betteridge’a bez czytania artykułu. Trudno, taki los. Jeżeli jednak ów komentator pofatyguje się do artykułu, to z pewnością swój komentarz szybko usunie, bowiem sprawa wcale nie jest taka prosta i odpowiedź na pytanie zadane w tytule nie musi być przecząca.

Data publikacji 10 stycznia 2023

Najgorętsze znane gwiazdy we wszechświecie. Właśnie odkryliśmy osiem nowych

Naukowcy pracujący na największym pojedynczym teleskopie optycznym na półkuli południowej odkryli osiem najgorętszych znanych gwiazd we wszechświecie. Temperatura powierzchni każdej z nich przekracza 100 000 stopni Celsjusza. W trakcie realizacji prowadzonego za pomocą teleskopu SALT (Southern African Large Telescope) programu badań bogatych w hel podkarłów naukowcy odkryli kilka bardzo gorących białych karłów i gwiazd znajdujących

Data publikacji 4 grudnia 2019

Odkryto pierwszego gazowego olbrzyma krążącego wokół białego karła

Naukowcy korzystający z należącego do ESO teleskopu VLT po raz pierwszy uzyskali dowód na obecność dużej planety związanej na orbicie wokół białego karła. Nowo odkryta planeta krąży wokół gorącego białego karła – pozostałości po gwieździe podobnej do Słońca. Co więcej, planeta porusza się po niezwykle ciasnej orbicie wokół gwiazdy, przez co intensywne promieniowanie dosłownie zdziera

Data publikacji 22 maja 2019

Gwiezdny taniec z dramatycznym zakończeniem

Astronomowie z Uniwersytetu w Bonn wraz ze swoimi współpracownikami z Moskwy zidentyfikowali nietypowy obiekt na niebie. Najprawdopodobniej jest to produkt fuzji dwóch gwiazd, które zakończyły swoje życie dawno temu. Po miliardach lat krążenia wokół wspólnego środka masy, te tak zwane białe karły złączyły się ze sobą i wróciły do żywych. W bliskiej przyszłości, ich życie

Data publikacji 5 kwietnia 2019

Fragment planety, który przetrwał śmierć swojej gwiazdy macierzystej

Fragment planety, który przetrwał śmierć swojej gwiazdy macierzystej został odkryty przez astronomów z Uniwersytetu w Warwick w dysku odłamków, który powstał ze zniszczonej planety, a który stopniowo pożera pozostały po gwieździe biały karzeł. Bogaty w żelazo i nikiel planetezymal przetrwał kataklizm, jakim była śmierć gwiazdy macierzystej układu SDSS J122859.93+104032.9. Planetezymal, który według naukowców kiedyś stanowił

Data publikacji 17 sierpnia 20186 września 2023

Materia otaczająca odległe gwiazdy podobna do środowiska, w którym powstała Ziemia

Składniki, z których powstała Ziemia wydają się być „całkiem normalne”, według badaczy pracujących przy najsilniejszych teleskopach na Ziemi. Naukowcy zmierzyli skład chemiczny 18 różnych układów planetarnych oddalonych od nas o co najmniej 456 lat i porównali je z naszym – okazało się, że wiele pierwiastków występuje tam w podobnych proporcjach co na Ziemi. To jedno

Data publikacji 2 sierpnia 2018

Po supernowej z 1604 roku nic nie pozostało

Najnowsze badania wskazują, że eksplozja, którą obserwował Kepler w 1604 roku, była następstwem połączenia dwóch pozostałości po gwiazdach. SN 1604, po której przetrwała tylko pozostałość po supernowej, miała miejsce w gwiazdozbiorze Wężownika, w płaszczyźnie Drogi Mlecznej jakieś 16 300 lat świetlnych od Słońca. Międzynarodowy zespół badaczy kierowany przez Pilar Ruiz Lapuente (UB-IECC y CSIC) postanowił

Data publikacji 13 września 2017

AR Scorpii zmienia się na przestrzeni dekad

Astronomowie badający unikalny układ podwójny AR Scorpii odkryli, że jasność tego układu uległa zmianie na przestrzeni ubiegłych 13 lat. Najnowsze dowody wspierają istniejącą teorię mówiącą o tym w jaki sposób ta nietypowa gwiazda emituje promieniowanie. Układ AR Scorpii składa się z szybko rotującego, namagnetyzowanego białego karła, który w tajemniczy sposób oddziałuje ze swoim gwiezdnym towarzyszem.

Data publikacji 23 maja 2017

Naukowcy poszukują źródła antymaterii w Drodze Mlecznej

Międzynarodowy zespół astrofizyków kierowany przez badaczy z ANU (Australian National University) wykazał w jaki sposób powstaje większość antymaterii w Drodze Mlecznej. Antymateria to materia stworzona z antycząstek, które są cząstkami elementarnymi podobnymi do zwykłej materii, ale o przeciwnym ładunku elektrycznym – kiedy cząstka antymaterii spotyka się z cząstką normalnej materii dochodzi do anihilacji obu cząstek,

Data publikacji 13 marca 2017

Gwiazda na bardzo ciasnej orbicie wokół czarnej dziury

Astronomowie odkryli gwiazdę obiegającą najprawdopodobniej czarną dziurę w tempie 2 obiegów na godzinę. To może być najciaśniejszy układ gwiazdy i czarnej dziury dotąd obserwowany w Drodze Mlecznej. Odkrycie możliwe było dzięki wykorzystaniu dwóch kosmicznych teleskopów NASA: Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra i NuSTAR oraz Australia Telescope Compact Array w Australii. Ów układ podwójny znajduje się w gęstej

Data publikacji 21 lutego 2017

Datowanie dysku Drogi Mlecznej

Gdy gwiazda taka jak Słońce, zaczyna się starzeć – co w przypadku naszej gwiazdy stanie się za jakieś siedem miliardów lat – nie może już ona dłużej utrzymać procesów spalania w swoim wnętrzu. Posiadając masę równą połowie swojej obecnej masy, gwiazda skurczy się przechodząc w stadium białego karła. Białe karły to obiekty występujące powszechnie. Najbardziej

Data publikacji 9 lutego 2017

Hubble odkrywa większą wersję Komety Halleya rozrywaną przez białego karła

Naukowcy korzystający z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a po raz pierwszy w historii zaobserwowali masywny obiekt podobny do komety rozrywany i rozpraszany w atmosferze białego karła. Zniszczony obiekt charakteryzował się składem chemicznym podobnym do Komety Halleya i masą 100 000 razy większą od swojego słynnego poprzednika. Międzynarodowy zespół astronomów obserwował białego karła WD 1425+540 znajdującego się około

Data publikacji 8 lutego 2017

Odkryto pierwszy pulsar, który jest białym karłem

380 lat świetlnych od Ziemi naukowcy dostrzegli osobliwy podwójny układ gwiazd. Okazało się, że jest to od dawna poszukiwany pulsar, który jest białym karłem – to pierwszy tego typu obiekt odkryty we Wszechświecie. Za odkrycie odpowiadają naukowcy z Uniwersytetu w Warwick. Profesorowie Tom Marsh oraz Boris Gansicke z Grupy Astrofizyki Uniwersytetu w Warwick wraz z

Data publikacji 29 stycznia 2017

Gwałtowne rozbłyski w nowej karłowatej SS Cyg

Naukowcy z Uniwersytetu Oksfordzkiego odkryli nieprawdopodobnie szybkie strumienie gazu emitowane z układu podwójnego gwiazd, którego jednym ze składników jest biały karzeł. Nowe karłowate (ang. dwarf novae, obiekty typu SS Cyg, zawierające gwiazdę podobną do Słońca, krążącą wokół białego karła) dobrze znane są ze swoich powtarzalnych, stosunkowo słabych rozbłysków. Jednak nigdy dotąd nie obserwowano w tych układach

Data publikacji 5 października 2016

Układy podwójne białych karłów a supernowe typu Ia

Nowy model matematyczny stworzony przez astrofizyków z American Museum of Natural History opisuje sposób, w jaki pozostałości po gwiazdach – białe karły – mogłyby zostać zdetonowane w eksplozjach, które służą do mierzenia ekstremalnych odległości we Wszechświecie. Mechanizm, opisany w periodyku Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, może poprawić naszą wiedzę o supernowych typu Ia. „Supernowe

Data publikacji 23 września 2016

Hubble obserwuje barwny koniec gwiazdy podobnej do Słońca

Powyższe zdjęcie wykonane za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a przedstawia barwny „ostatni show” gwiazdy podobnej do Słońca. Gwiazda kończy swoje życie odrzucając zewnętrzne warstwy gazu, które z czasem tworzą kokon wokół obiektu, który jest jedynie byłym jądrem gwiazdy. Ultrafioletowe promieniowanie wyemitowane przez umierającą gwiazdę sprawia, że otaczająca ją materia zaczyna świecić. Wypalona gwiazda, tzw. biały karzeł

Data publikacji 21 sierpnia 2016

Hubble obserwuje pozostałości po eksplozji białego karła

Kilka tysięcy lat temu, gwiazda znajdująca się jakieś 160 000 lat świetlnych od nas eksplodowała rozrzucając odłamki samej siebie po swoim otoczeniu. Pozostałości po tej energetycznej detonacji widoczne są na powyższym niesamowitym zdjęciu wykonanym za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a i jego kamery WFC3 (Wide Field Camera 3). Eksplodująca gwiazda była białym karłem znajdującym się w