PULS KOSMOSU

Radek Kosarzycki

Tag: Astronomia rentgenowska

  • Data publikacji

Supermasywne czarne dziury przerastają swoje galaktyki

Wzrost największych czarnych dziur we Wszechświecie jest szybszy od tempa powstawania gwiazd w galaktykach, które zamieszkują – wskazują dwa nowe projekty badawcze wykorzystujące dane z Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra oraz innych teleskopów. Na powyższej grafice widoczne jest Głębokie Pole Południowe Chandry (kolor niebieski) – to najgłębsze zdjęcie wykonane w zakresie promieniowania rentgenowskiego. Zostało ono połączone ze
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Promienie X emitowane przez gwiazdy a życie na ich planetach

Najnowsze badania przeprowadzone na danych z Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra oraz XMM-Newton wskazują, że promieniowanie rentgenowskie emitowane przez gwiazdę macierzystą planety może dostarczać istotnych informacji co do tego jak przyjazne dla życia są krążące wokół niej planety. Zespół badaczy przyjrzał się 24 gwiazdom podobnych do Słońca, w wieku co najmniej miliarda lat, obserwując zmiany ich jasności
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Pierwsze promienie X pochodzące z nietypowej supernowej

Eksplodujące gwiazdy utorowały nam drogę do zrozumienia tajemnic wszechświata, jednak naukowcy wciąż wiele odkryć mają przed sobą. Zespół badaczy, wśród których znaleźli się m.in badacze z University of Chicago, zarejestrował pierwsze promienie rentgenowskie pochodzące z supernowej typu Ia. Swoje odkrycia opublikowali w dniu dzisiejszym w periodyku Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. Astronomowie lubią supernowe
Czytaj więcej
  • Data publikacji

IC 10: galaktyka gwiazdotwórcza z możliwością fal grawitacyjnych

  W 1887 roku amerykański astronom Lewis Smitth odkrył świecący obłok, mgławicę, która okazała się być niewielką galaktyką oddaloną od nas o 2,2 miliarda lat świetlnych. Dzisiaj obiekt ten klasyfikowany jest jako galaktyka gwiazdotwórcza i nosi nazwę IC 10. Ponad sto lat po odkryciu przez Swifta IC 10 naukowcy badają tę galaktykę za pomocą największych
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Rekordowo długa uczta supermasywnej czarnej dziury

Gigantyczna czarna dziura rozerwała gwiazdę, która za bardzo się do niej zbliżyła, a następnie przez niemal dekadę pożerała jej pozostałości – informuje zespół naukowców kierowany prze University of New Hampshire. Ta uczta czarnej dziury jest ponad 10 razy dłuższa niż jakakolwiek inna tego typu śmierć gwiazdy dotąd obserwowana. „Udało nam się zaobserwować spektakularną i powolną
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Teleskopy rentgenowskie odkrywają błąkającą się czarną dziurę

Astronomowie korzystający z Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra (NASA) oraz obserwatorium rentgenowskiego XMM-Newton (ESA) odkryli ekstremalnie jasne, zmienne źródło promieniowania rentgenowskiego zlokalizowane z dala od centrum galaktyki macierzystej. Ten osobliwy obiekt może być błąkającą się czarną dziurą, która może pochodzić z mniejszej galaktyki łączącej się z większą. Astronomowie uważają, że supermasywne czarne dziury – o masie od
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Chór czarnych dziur promieniuje w zakresie rentgenowskim

Supermasywne czarne dziury nie emitują własnego promieniowania, stąd słowo „czarne” w ich nazwie. Niemniej jednak wiele czarnych dziur przyciąga, lub akreuje, otaczającą ją materię i emituje silne rozbłyski promieniowania gamma. Łącznie, te aktywne czarne dziury na całym niebie brzmią niczym kosmiczny chór śpiewający w zakresie rentgenowskim. Ich najbardziej popularnym „utworem” jest rentgenowskie promieniowanie tła. Jak
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Kluczowe podzespoły misji ATHENA będą projektowane w Polsce

Inżynierowie z SENER Polska są odpowiedzialni za jeden z kluczowych mechanizmów sondy ATHENA, flagowego projektu naukowego Europejskiej Agencji Kosmicznej. Celem misji ATHENA (Advanced Telescope for High Energy Astrophysics) jest m.in. zbieranie informacji na temat formowania i ewolucji grup galaktyk oraz czarnych dziur. Sonda łączy ogromny teleskop rentgenowski z potężnymi instrumentami naukowymi, które umożliwią badanie takich
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Japończycy utracili kontakt z obserwatorium kosmicznym Hitomi

Japońska Agencja Kosmiczna JAXA poinformowała dzisiaj, że od wczorajszego popołudnia ma problem z komunikacją z niedawno wystrzelonym w przestrzeń kosmiczną obserwatorium rentgenowskim – przez co nie ma możliwości oceny stanu satelity. Satelita Hitomi, który do czasu wyniesienia w przestrzeń kosmiczną w połowie lutego nazywany był Astro-H (pisaliśmy o nim już TUTAJ), mógł doświadczyć niedoboru moc z uwagi na
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Strumień promieniowania rentgenowskiego z odległej galaktyki

W filmach serii Gwiezdne Wojny mogliśmy oglądać fikcyjną „Gwiazdę Śmierci”, która może strzelać potężnymi strumieniami silnego promieniowania. Wszechświat jednak często posiada w swoim arsenale zjawiska, które znacznie przekraczają wyobraźnię twórców gatunku sci-fi. Galaktyka Pictor A to jest jeden z takich niesamowitych obiektów. Owa galaktyka, znajdująca się prawie 500 milionów lat świetlnych od Ziemi, zawiera w swoim
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Kosmiczne włókna w pobliżu olbrzymiej gromady

Obserwatorium rentgenowskie XMM-Newton odkryło trzy masywne włókna gorącego gazu płynące w kierunku gromady galaktyk tym samym odkrywając fragment kosmicznego rusztowania, na którym oparty jest cały Wszechświat.
  • Data publikacji

Więcej niż się mogło wydawać – delta Orionis w pasie Oriona

Orion to jeden z najbardziej znanych gwiazdozbiorów na niebie. Jego charakterystyczną cechą jest tzw. pas, składający się z trzech jasnych gwiazd ułożonych w prostej linii. Najbardziej wysuniętą na zachód gwiazdą pasa Oriona jest Delta Orionis (z racji tego, że była ona obserwowana od wieków przez wszelakich obserwatorów nieba, oprócz oficjalnej nazwy ma jeszcze wiele innych w
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Promieniowanie rentgenowskie a masywne gwiazdy

Młode masywne gwiazdy znane są z silnej emisji promieniowania rentgenowskiego. Jednak w przeciwieństwie do promieniowania rentgenowskiego z gwiazd o niewielkiej masie, gdzie powstaje ono w fotosferze gwiazdy, promienie rentgenowskie w gwiazdach masywnych najprawdopodobniej są efektem potężnych fal uderzeniowych. Za to zjawisko odpowiedzialnych może być kilka rodzajów fal uderzeniowych:
  • Data publikacji

Nowe spojrzenie na gromadę galaktyk

Gromada galaktyk MS 0735.6+7421 jest źródłem jednej z najsilniejszych erupcji jakie kiedykolwiek zaobserwowano. Promieniowanie rentgenowskie wykryte przez obserwatorium Chandra X-Ray Observatory (niebieski) przedstawia gorący gaz stanowiący większą część masy tego olbrzymiego obiektu. w samych danych z obserwatorium Chandra da się zauważyć dziury / luki. Owe struktury powstały wskutek rozbłysku z supermasywnej czarnej dziury w centrum
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Kolekcja ujęć z obserwatorium rentgenowskiego – edycja 2015

Archiwa w bardzo wielu formach zachowują informacje z dnia dzisiejszego, których ludzie będą chcieli użyć i zbadać w przyszłości. To kluczowa funkcja wszystkich archiwów. W przypadku danych pochodzących ze współczesnych teleskopów astronomicznych to szczególnie istotna kwestia.