Tag: Astronomia rentgenowska

Credit: X-ray: NASA/CXC/Penn. State/G. Yang et al & NASA/CXC/ICE/M. Mezcua et al.; Optical: NASA/STScI; Illustration: NASA/CXC/A. Jubett

Supermasywne czarne dziury przerastają swoje galaktyki

Wzrost największych czarnych dziur we Wszechświecie jest szybszy od tempa powstawania gwiazd w galaktykach, które zamieszkują – wskazują dwa nowe projekty badawcze wykorzystujące dane z Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra oraz innych teleskopów. Na powyższej grafice widoczne jest Głębokie Pole Południowe Chandry (kolor niebieski) – to najgłębsze zdjęcie wykonane w zakresie promieniowania […]

Źródło: X-ray: NASA/CXC/Queens Univ. of Belfast/R.Booth, et al.; Ilustracja: NASA/CXC/M.Weiss

Promienie X emitowane przez gwiazdy a życie na ich planetach

Najnowsze badania przeprowadzone na danych z Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra oraz XMM-Newton wskazują, że promieniowanie rentgenowskie emitowane przez gwiazdę macierzystą planety może dostarczać istotnych informacji co do tego jak przyjazne dla życia są krążące wokół niej planety. Zespół badaczy przyjrzał się 24 gwiazdom podobnych do Słońca, w wieku co najmniej miliarda […]

Pierwsze promienie X pochodzące z nietypowej supernowej

Pierwsze promienie X pochodzące z nietypowej supernowej

Eksplodujące gwiazdy utorowały nam drogę do zrozumienia tajemnic wszechświata, jednak naukowcy wciąż wiele odkryć mają przed sobą. Zespół badaczy, wśród których znaleźli się m.in badacze z University of Chicago, zarejestrował pierwsze promienie rentgenowskie pochodzące z supernowej typu Ia. Swoje odkrycia opublikowali w dniu dzisiejszym w periodyku Monthly Notices of the Royal […]

Rekordowo długa uczta supermasywnej czarnej dziury

Rekordowo długa uczta supermasywnej czarnej dziury

Gigantyczna czarna dziura rozerwała gwiazdę, która za bardzo się do niej zbliżyła, a następnie przez niemal dekadę pożerała jej pozostałości – informuje zespół naukowców kierowany prze University of New Hampshire. Ta uczta czarnej dziury jest ponad 10 razy dłuższa niż jakakolwiek inna tego typu śmierć gwiazdy dotąd obserwowana. “Udało nam […]

Teleskopy rentgenowskie odkrywają błąkającą się czarną dziurę

Teleskopy rentgenowskie odkrywają błąkającą się czarną dziurę

Astronomowie korzystający z Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra (NASA) oraz obserwatorium rentgenowskiego XMM-Newton (ESA) odkryli ekstremalnie jasne, zmienne źródło promieniowania rentgenowskiego zlokalizowane z dala od centrum galaktyki macierzystej. Ten osobliwy obiekt może być błąkającą się czarną dziurą, która może pochodzić z mniejszej galaktyki łączącej się z większą. Astronomowie uważają, że supermasywne czarne […]

Niebieskie kropki w tym polu galaktyk zwanym polem COSMOS, przedstawiają galaktyki zawierające supermasywne czarne dziury emitujące wysokoenergetyczne promieniowanie rentgenowskie. Zostały one odkryte za pomocą Nuclear Spectroscopic Array (NuSTAR), który dostrzegł 32 takie czarne dziury w tym polu i zaobserwował setki innych na całym niebie.  Kropki zaznaczone innym kolorem to galaktyki zawierające czarne dziury emitujące nisko-energetyczne promieniowanie rentgenowskie, dostrzeżone za pomocą Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra. Chandra rejestruje promienie X o energii 0,5 do 7 kiloelektronowoltów, a NuSTAR między 8 a 24 kiloelektronowoltów. Źródło: NASA/JPL-Caltech

Chór czarnych dziur promieniuje w zakresie rentgenowskim

Supermasywne czarne dziury nie emitują własnego promieniowania, stąd słowo “czarne” w ich nazwie. Niemniej jednak wiele czarnych dziur przyciąga, lub akreuje, otaczającą ją materię i emituje silne rozbłyski promieniowania gamma. Łącznie, te aktywne czarne dziury na całym niebie brzmią niczym kosmiczny chór śpiewający w zakresie rentgenowskim. Ich najbardziej popularnym “utworem” […]

Obserwatorium Rentgenowskie Athena - wizja artystyczna

Kluczowe podzespoły misji ATHENA będą projektowane w Polsce

Inżynierowie z SENER Polska są odpowiedzialni za jeden z kluczowych mechanizmów sondy ATHENA, flagowego projektu naukowego Europejskiej Agencji Kosmicznej. Celem misji ATHENA (Advanced Telescope for High Energy Astrophysics) jest m.in. zbieranie informacji na temat formowania i ewolucji grup galaktyk oraz czarnych dziur. Sonda łączy ogromny teleskop rentgenowski z potężnymi instrumentami […]

Japończycy utracili kontakt z obserwatorium kosmicznym Hitomi

Japończycy utracili kontakt z obserwatorium kosmicznym Hitomi

Japońska Agencja Kosmiczna JAXA poinformowała dzisiaj, że od wczorajszego popołudnia ma problem z komunikacją z niedawno wystrzelonym w przestrzeń kosmiczną obserwatorium rentgenowskim – przez co nie ma możliwości oceny stanu satelity. Satelita Hitomi, który do czasu wyniesienia w przestrzeń kosmiczną w połowie lutego nazywany był Astro-H (pisaliśmy o nim już TUTAJ), mógł doświadczyć […]

Strumień promieniowania rentgenowskiego z odległej galaktyki

Strumień promieniowania rentgenowskiego z odległej galaktyki

W filmach serii Gwiezdne Wojny mogliśmy oglądać fikcyjną “Gwiazdę Śmierci”, która może strzelać potężnymi strumieniami silnego promieniowania. Wszechświat jednak często posiada w swoim arsenale zjawiska, które znacznie przekraczają wyobraźnię twórców gatunku sci-fi. Galaktyka Pictor A to jest jeden z takich niesamowitych obiektów. Owa galaktyka, znajdująca się prawie 500 milionów lat […]

Więcej niż się mogło wydawać – delta Orionis w pasie Oriona

Więcej niż się mogło wydawać – delta Orionis w pasie Oriona

Orion to jeden z najbardziej znanych gwiazdozbiorów na niebie. Jego charakterystyczną cechą jest tzw. pas, składający się z trzech jasnych gwiazd ułożonych w prostej linii. Najbardziej wysuniętą na zachód gwiazdą pasa Oriona jest Delta Orionis (z racji tego, że była ona obserwowana od wieków przez wszelakich obserwatorów nieba, oprócz oficjalnej nazwy […]