PULS KOSMOSU – Strona 159 – Radek Kosarzycki

Data publikacji 15 czerwca 201614 maja 2024

FU Orionis – gwiazda, która pożera swój dysk protoplanetarny

W 1936 roku młoda gwiazda FU Orionis rozpoczęła gwałtowne pożeranie materii z otaczającego jej dysku gazu i pyłu. W trakcie trwającej trzy miesiące uczty, podczas której materia zamieniała się w energię, gwiazda stała się 100-krotnie jaśniejsza nagrzewając dysk do temperatury około 7000K. Do dnia dzisiejszego FU Orionis pożera gaz z otoczenia, aczkolwiek już nie tak

Data publikacji 14 czerwca 2016

CVSO-30 c – egzotyczna egzoplaneta sfotografowana przez VLT

Do poszukiwania planet krążących wokół gwiazd innych niż Słońce astronomowie wykorzystują różne metody. Jedną ze skutecznych metod jest tzw. obrazowanie bezpośrednie (ang. direct imaging). Jest to metoda szczególnie skuteczna dla planet krążących po szerokich orbitach wokół młodych gwiazd, ponieważ światło pochodzące od planety nie jest w tym przypadku przyćmiewane światłem jej gwiazdy macierzystej – dzięki

Data publikacji 14 czerwca 2016

Rozbłyski na brązowych karłach – i to całkiem silne

Choć astronomowie często mówią, że brązowe karły są „nieudanymi gwiazdami,” to naukowcom z University of Delaware udało się odkryć co najmniej jeden z tego typu obiektów, który potrafi emitować silne rozbłyski. Zespół badawczy pracujący pod kierownictwem Johna Gizisa, profesora astronomii na UD, odkrył „ultrachłodnego” brązowego karła o nazwie 2MASS 0355+23, którego temperatura wynosi zaledwie 2700K, a który

Data publikacji 14 czerwca 2016

Kepler-1647 b: największa planeta okołopodwójna

Jeżeli skierujesz swój wzrok w kierunku Gwiazdozbioru Łabędzia, będziesz patrzył w kierunku największej jak dotąd odkrytej planety krążącej wokół układu dwóch gwiazd. Co prawda gwiazd nie widać gołym okiem, ale zespół naukowców pracujący pod kierownictwem astronomów z NASA Goddard Space Flight Center oraz San Diego State University (SDSU) wykorzystał Kosmiczny Teleskop Keplera do zidentyfikowania nowej

Data publikacji 13 czerwca 2016

To nie Pandora zburzyła strukturę saturnowego pierścienia F

Widzicie tą jasną przerwę w wąskim pierścieniu F wokół Saturna? Wskazuje ona na to, że to miejsce zostało niedawno zaburzone. Winnym najprawdopodobniej nie jest Pandora – księżyc o średnicy ok. 81 kilometrów – który znajduje się w pobliżu (niżej, na prawo). Najprawdopodobniej luka powstała wskutek oddziaływań małego obiektu znajdującego się wewnątrz pierścienia z materią tworzącą

Data publikacji 13 czerwca 2016

Gwiazdy typu T-Tauri

Dopiero co powstała gwiazda zazwyczaj przechodzi przez cztery etapy dojrzewania. Zaczyna swoje życie jako protogwiazda wciąż osłonięta przez obłok molekularny z którego powstała, i wciąż akreuje materię powoli prowadząc do powstania wokół niej dysku protoplanetarnego. Stopniowo wiatry gwiezdne i promieniowanie rozwiewają otaczającą gwiazdę otoczkę gazowo-pyłową. Gdy ostatecznie otoczka zostanie rozwiana, następuje faza dojrzewania zwana T

Data publikacji 13 czerwca 2016

RECENZJA: Podróż do granic Wszechświata – John i Mary Gribbin

Podróż do granic Wszechświata. Przewodnik astronomiczny Królewskiego Oberwatorium w Greenwich. Autor: John i Mary Gribbin Podróż do granic Wszechświata. Przewodnik astronomiczny Królewskiego Obserwatorium w Greenwich autorstwa Johna i Mary Gribbin to jedna z tych książek, które można polecić każdemu – tak amatorom, którzy dopiero co wyszli z kina z filmu „Marsjanin” czy „Interstellar” i nagle

Data publikacji 11 czerwca 2016

Ekosferyczny przegląd Keplera, cz. 2: Kepler-705b

Zapraszamy na drugą część przeglądu najciekawszych małych egzoplanet z ostatniego zestawu danych z kosmicznego teleskopu Kepler. W tym artykule opisujemy Keplera-705b. Wraz z serwisem Kosmonauta.net publikujemy dostępne informacje na temat dziewięciu małych, prawdopodobnie skalistych egzoplanet z ostatniego zestawu danych z kosmicznego teleskopu Kepler. Te dziewięć planet pozasłonecznych krąży wewnątrz lub bardzo blisko ekosfery swoich gwiazd.

Data publikacji 11 czerwca 201627 sierpnia 2024

Hubble odkrywa galaktycznego samotnika. UGC 4879

Zbieranina gwiazd widoczna na tym zdjęciu tworzy galaktykę znaną pod nazwą UGC 4879. To nieregularna galaktyka karłowata – jak sama nazwa wskazuje, galaktyki tego typu są nieco mniejsze i bardziej chaotyczne niż ich kosmiczni kuzyni charakteryzujący się majestatycznymi ramionami spiralnymi czy zwartością budowy galaktyk eliptycznych. UGC 4879 ma wszędzie daleko To wyjątkowo samotna galaktyka. Między nią,

Data publikacji 10 czerwca 2016

Sonda Juno na 25 dni przed Jowiszem

Sonda Juno znajduje się aktualnie 25 dni i 17 milionów kilometrów od największej planety Układu Słonecznego – Jowisza. 5 lipca (w USA będzie jeszcze wieczór 4 lipca) sonda Juno włączy swój główny silnik na 35 minut i wejdzie na orbitę biegunową wokół tego gazowego olbrzyma. To będzie prawdziwie niesamowite spotkanie. Jowisz otoczony jest silnymi pasami

Data publikacji 10 czerwca 2016

Obserwatorium SOFIA lokalizuje parę wodną wokół młodej gwiazdy

Zespół naukowców wykorzystujących dane obserwacyjne zebrane za pomocą obserwatorium SOFIA (Stratospheric Observatory for Infrared Astronomy) z niespotykaną dotąd precyzją zlokalizował i określił ilość pary wodnej w otoczce nowo powstającej gwiazdy. Dzięki danym zebranym na pokładzie SOFIA, zespół określił, że większość pary wodnej wokół tej gwiazdy znajduje się w materii wypływającej z gwiazdy, a nie w

Data publikacji 10 czerwca 2016

Młoda planeta zbyt blisko swojej gwiazdy macierzystej

Astronomowie poszukujący najmłodszych planet w naszej galaktyce odkryli przekonujące dowody na istnienie planety znacznie różniącej się od innych – młodego „gorącego jowisza”, którego zewnętrzne warstwy są zrywane przez gwiazdę, wokół której krąży z okresem równym 11 godzin. „Kilka znanych planet znajduje się na podobnych ciasnych orbitach, lecz z uwagi na fakt, że ta gwiazda ma

Data publikacji 9 czerwca 2016

Odwiedź miejsce lądowania misji Mars Pathfinder i łazika Sojourner (360)

Na powyższym filmie możesz ponownie zwiedzić miejsce lądowania misji Pathfinder za pomocą myszki czy urządzenia przenośnego. Panorama 360 stopni wykonana została na podstawie zdjęć wykonanych w 1997 roku. Widać na niej miejsce lądowania, łazik Sojourner – pierwszy łazik marsjański – oraz najważniejsze obiekty jego badań. Nie wszystkie przeglądarki internetowe wspierają technologię filmów i zdjęć 360.

Data publikacji 9 czerwca 2016

Polacy rozkręcają kosmiczne biznesy

Sądzisz, że największym polskim sukcesem w podboju kosmosu jest lot Mirosława Hermaszewskiego? Czas zweryfikować poglądy. W branży kosmicznej obok wielkich agencji i koncernów pojawiło się miejsce dla małych firm i start-upów. A Polacy mają potencjał, by włączyć się do rynku wartego setki miliardów dolarów. W kraju już teraz działa kilkadziesiąt firm sektora kosmicznego, a w

Data publikacji 9 czerwca 2016

Pochmurna pogoda na egzoplanetach może ukrywać wodę w atmosferze

Woda to gorący temat w badaniu planet pozasłonecznych, także „gorących jowiszów”, których masy podobne są do masy Jowisza, ale które krążą znacznie bliżej swojej gwiazdy macierzystej niż Jowisz. Ich powierzchnie mogą osiągać temperaturę nawet 1100 stopni Celsjusza, przez co jakakolwiek woda w nich obecna przyjmowałaby postać pary wodnej. Astronomowie odkryli wiele gorących jowiszów, w których

Data publikacji 8 czerwca 2016

5. Astro Festiwal w Bydgoszczy już za 3 dni!

Tegoroczny kujawsko-pomorski ASTRO FESTIWAL przebiegnie pod hasłem „Dotknij planet”! Jest to nawiązanie do idei imprezy pt. „Dotknij Księżyc”, która w kwietniu ubiegłego roku przyciągnęła na bydgoską Wyspę Młyńską rzesze osób zainteresowanych kosmosem i zjawiskami na niebie. Organizatorzy chcą powtórzyć ten sukces, a jeśli pogoda będzie sprzyjała, to wieczorem 11 czerwca naszym oczom ukażą się aż trzy

Data publikacji 8 czerwca 2016

Czarna dziura zasilana międzygalaktyczną powodzią

Międzynarodowy zespół astronomów korzystający z obserwatorium ALMA (Atacama Large Milimeter/submilimeter Array) jako pierwszy w historii zaobserwował jedno z nietypowych zjawisk pogody kosmicznej – gromadę gęstych obłoków gazu międzygalaktycznego opadającą na supermasywną czarną dziurę w centrum olbrzymiej galaktyki znajdującej się miliard lat świetlnych od Ziemi. Wyniki badań zostaną opublikowane jutro w periodyku Nature. Nowe obserwacje wykonane

Data publikacji 8 czerwca 2016

LISA Pathfinder pierwszym krokiem do wykrywania fal grawitacyjnych z przestrzeni kosmicznej

LISA Pathfinder – misja prowadzona przez Europejską Agencję Kosmiczną przy współudziale NASA, z powodzeniem przetestowała kluczową technologię niezbędną do zbudowania kosmicznego obserwatorium, którego zadaniem będzie wykrywanie fal grawitacyjnych. Te niewielkie fałdy w czasoprzestrzeni przewidziane przez Alberta Einsteina sto lat temu, zostały po raz pierwszy w historii zarejestrowane w ubiegłym roku w obserwatorium LIGO (Laser Interferometer

Data publikacji 8 czerwca 2016

Gdzie się podziały czerwone olbrzymy w Drodze Mlecznej

Nowe symulacje komputerowe przeprowadzone przez naukowców z Georgia Institute of Technology umożliwiły przeprowadzenie testu hipotezy tłumaczącej dlaczego centrum Drogi Mlecznej wydaje się wypełnione młodymi gwiazdami, a brakuje w nim gwiazd starych. Zgodnie z teorią pozostałości starszych, czerwonych olbrzymów wciąż tam są – po prostu nie są wystarczająco jasne, aby można było je dostrzec za pomocą

Data publikacji 7 czerwca 2016

Pierwsze życie we Wszechświecie mogło pojawić się na węglowych planetach

Ziemia składa się z krzemowych skał i żelaznego jądra. Na powierzchni znajduje się cienka warstwa wody i życia. Jednak pierwsze przyjazne dla życia globy mogły istotnie różnić się od Ziemi. Najnowsze badania wskazują, że powstawanie planet we wczesnym Wszechświecie mogło skupiać się na planetach węglowych składających się z grafitu, węglików i diamentów. Astronomowie mogą poszukiwać