Zagadka gwiezdnych obrotów rozwiązana: Dlaczego Słońce nigdy nie zmieni swojego rytmu?

Przez niemal pół wieku świat astrofizyki opierał się na przekonaniu, że gwiazdy podobne do Słońca wraz z wiekiem przechodzą radykalną przemianę swojej dynamiki wewnętrznej. Teoretyczne modele sugerowały, że w miarę starzenia się, rotacja tych ciał niebieskich ulega odwróceniu – bieguny miałyby zacząć wirować szybciej niż równik. Najnowsze badania przeprowadzone przez zespół naukowców z Uniwersytetu Nagoya

Najzimniejsze „gwiazdy” w galaktyce? To mogą być megastruktury obcych

Od dziesięcioleci ludzkość spogląda w gwiazdy, zastanawiając się, czy jesteśmy sami we wszechświecie. Choć tradycyjne poszukiwania sygnałów radiowych (SETI) wciąż trwają, współczesna astrofizyka coraz częściej skupia się na poszukiwaniu tzw. technosygnatur – fizycznych dowodów na istnienie zaawansowanej inżynierii kosmicznej. Jedną z najbardziej fascynujących koncepcji w tym nurcie jest sfera Dysona. Najnowsze badania sugerują, że obiekty,

Czerwone karły i głód światła. Tam roślinność może nigdy nie powstać

W poszukiwaniu śladów życia poza Układem Słonecznym astronomowie od lat kierują swoje instrumenty w stronę najliczniejszej grupy gwiazd w naszej galaktyce – czerwonych karłów. Te chłodne, długowieczne obiekty typu widmowego M stanowią około 75% populacji gwiazd w Drogi Mlecznej, a niemal każda z nich posiada przynajmniej jedną skalistą planetę. Ta powszechność sprawiła, że stały się

Kosmiczna bitwa na śnieżki. Niezwykły transfer materii między planetoidami odkryty dzięki misji DART

Układy podwójne planetoid, składające się z większego obiektu i krążącego wokół niego mniejszego księżyca, stanowią około 15% wszystkich planetoid znajdujących się w bliskim sąsiedztwie Ziemi. Choć przez lata postrzegano je jako względnie statyczne formacje skalne, najnowsze badania opublikowane w marcu 2026 roku na łamach The Planetary Science Journal rzucają zupełnie nowe światło na ich naturę.

Fizyczny „Święty Graal” odnaleziony w CERN: Naukowcy zaobserwowali proces rzadszy niż jeden na 10 miliardów

W świecie fizyki cząstek elementarnych, gdzie zjawiska mierzone są w ułamkach nanosekund i niewyobrażalnie małych skalach, znalezienie dowodu na niezwykle rzadki proces graniczy z cudem. Naukowcy pracujący przy eksperymencie NA62 w Europejskiej Organizacji Badań Jądrowych (CERN) ogłosili właśnie spektakularny sukces. Udało im się zaobserwować i precyzyjnie zmierzyć rozpad cząstki, który występuje średnio tylko raz na

NASA zmienia kurs. Stopień Centaur V sercem przyszłych misji Artemis

W obliczu dynamicznie zmieniającego się krajobrazu sektora kosmicznego, NASA podjęła strategiczną decyzję, która zdefiniuje przyszłość programu księżycowego Artemis. Amerykańska Agencja Kosmiczna oficjalnie ogłosiła wybór stopnia Centaur V, produkowanego przez United Launch Alliance (ULA), jako kluczowego elementu rakiety Space Launch System (SLS). Decyzja ta oznacza rezygnację z pierwotnie planowanego stopnia Exploration Upper Stage (EUS) na rzecz

Kosmos filarem potęgi. Chiny ogłaszają przełomową strategię

Podczas dorocznego Ogólnokrajowego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych (NPC) w Pekinie, chińskie władze przedstawiły ambitną wizję rozwoju gospodarczego, w której sektor kosmiczny przestał być traktowany jedynie jako prestiżowy projekt państwowy. Premier Li Qiang, prezentując sprawozdanie z prac rządu, oficjalnie określił branżę lotniczą i kosmiczną mianem „wschodzącego filaru przemysłu”. To strategiczne przesunięcie oznacza, że sektor ten, obok nowoczesnej

Bitwa o waty. Energia najważniejszą walutą w nowym wyścigu kosmicznym

Sektor kosmiczny przechodzi obecnie transformację, której tempo i skala nie mają precedensu w historii. Era pojedynczych, rzadkich startów badawczych ustępuje miejsca masowej eksploatacji niskiej orbity okołoziemskiej (LEO). W obliczu gwałtownego rozwoju megakonstelacji telekomunikacyjnych, orbitalnych centrów danych oraz ładunków nowej generacji, ekosystem kosmiczny wkracza w okres nieodwracalnych zmian. Codziennością stają się zapowiedzi budowy systemów składających się

Europejskie satelity w opałach. Dramatyczna walka o ocalenie misji Proba-3

Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) mierzy się z jednym z najtrudniejszych wyzwań w swojej najnowszej historii eksploracji kosmosu. Przełomowa misja Proba-3, która miała zrewolucjonizować sposób, w jaki badamy koronę słoneczną, znalazła się w poważnym niebezpieczeństwie. Po serii spektakularnych sukcesów technologicznych, jeden z dwóch satelitów tworzących tę unikalną formację stracił orientację przestrzenną, co doprowadziło do zerwania łączności

Co znajduje się wewnątrz gwiazd neutronowych? Nowy model matematyczny zagląda pod powierzchnię

Gwiazdy neutronowe od dziesięcioleci stanowią jedną z największych zagadek współczesnej astrofizyki. Te niezwykle gęste pozostałości po supernowych są domem dla najbardziej ekstremalnych warunków fizycznych, jakie można spotkać we wszechświecie. Ich gęstość wielokrotnie przewyższa gęstość jąder atomowych, a pola grawitacyjne ustępują siłą jedynie czarnym dziurom. Choć obiekty te po raz pierwszy zaobserwowano w latach 60. XX

Pierwszy raz w historii. Ludzkość zmieniła kurs planetoidy wokół Słońca

W historii eksploracji kosmosu było wiele momentów przełomowych, ale lądowanie na Księżycu czy wysłanie sond poza Układ Słoneczny to osiągnięcia innego kalibru niż to, o czym donoszą najnowsze analizy misji DART (Double Asteroid Redirection Test). Naukowcy potwierdzili właśnie, że celowe uderzenie sondy w planetoidę Dimorphos w 2022 roku nie tylko zmieniło jej ruch względem towarzyszącej

Rewolucja w NASA. Program Artemis rezygnuje z nowej wieży startowej

W obliczu rosnących kosztów i powtarzających się opóźnień, NASA podjęła radykalną decyzję o uproszczeniu architektury programu Artemis. Jak wynika z najnowszych komunikatów agencji, NASA oficjalnie wycofuje się z planów wykorzystania nowo budowanej mobilnej wyrzutni Mobile Launcher 2 (ML2) oraz potężniejszego drugiego stopnia rakiety, znanego jako Exploration Upper Stage (EUS). Ten strategiczny zwrot, ogłoszony w kontekście

Kosmiczna pogoda przeszkodą w poszukiwaniu obcych? Nowe spojrzenie na milczenie Wszechświata

Od dziesięcioleci ludzkość spogląda w gwiazdy, zadając sobie jedno z najbardziej fundamentalnych pytań: czy jesteśmy sami we Wszechświecie? Programy takie jak SETI (Search for Extraterrestrial Intelligence) poświęciły lata na przeczesywanie kosmosu w poszukiwaniu tzw. technosygnatur – sygnałów radiowych, które mogłyby świadczyć o istnieniu zaawansowanej cywilizacji technicznej. Dotychczasowa cisza radiowa była interpretowana na wiele sposobów, jednak

Mars zmierzył się ze Słońcem. Potężna burza słoneczna z maja 2024 roku zmieniła jego atmosferę

W maju 2024 roku Układ Słoneczny stał się świadkiem jednego z najpotężniejszych pokazów siły naszej gwiazdy w ciągu ostatnich dwóch dekad. Podczas gdy mieszkańcy Ziemi podziwiali spektakularne zorze polarne, sięgające szerokości geograficznych Meksyku, w tym samym czasie Czerwona Planeta zmagała się z brutalnym bombardowaniem wysokoenergetycznym promieniowaniem i plazmą. Dzięki flocie sond Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA),

TeraWave – gigantyczny skok Jeffa Bezosa w stronę kosmicznej sieci nowej generacji

Sektor satelitarnej transmisji danych wchodzi w nową, niezwykle ambitną fazę rozwoju. Firma Blue Origin, założona przez miliardera Jeffa Bezosa, oficjalnie ogłosiła plany budowy TeraWave – potężnej konstelacji satelitarnej, która ma szansę zredefiniować globalną łączność szerokopasmową. Projekt ten, ujawniony w dokumentacji regulacyjnej, zakłada budowę sieci znacznie bardziej zaawansowanej i wyspecjalizowanej niż dotychczasowe systemy konsumenckie, takie jak

Nowa era astronomii zagrożona? Obserwatorium Very C. Rubin kontra tysiące satelitów

W czerwcu 2025 roku świat obiegły pierwsze obrazy z Obserwatorium im. Very C. Rubin, które naukowcy określili mianem „astro-kinematografii”. Zapierające dech w piersiach ujęcia, usiane milionami galaktyk i mgławicami przypominającymi akwarelowe płótna, to nie tylko estetyczny triumf, ale przede wszystkim potężny zastrzyk danych o najdalszych zakątkach obserwowalnego wszechświata. Rubin, wyposażony w największą na świecie kamerę

Istny duch. Odkryto galaktykę niemal w całości zbudowaną z ciemnej materii

Wszechświat, który obserwujemy przez okulary teleskopów – pełen lśniących gwiazd, wirujących ramion spiralnych i barwnych mgławic – to w rzeczywistości zaledwie ułamek kosmicznej rzeczywistości. Większość struktury kosmosu jest zdominowana przez ciemną materię, niewidzialną substancję, której masa przewyższa zwykłą materię barionową, z której zbudowane są słońca i planety, w stosunku pięć do jednego. Choć ciemna materia

Kosmiczne zegary pod lupą: Najstarsze gwiazdy Drogi Mlecznej rzucają nowe światło na wiek Wszechświata

Od dziesięcioleci astronomowie starają się precyzyjnie odpowiedzieć na jedno z najbardziej fundamentalnych pytań: jak stary jest Wszechświat? Choć dysponujemy zaawansowanymi modelami matematycznymi i potężnymi teleskopami, współczesna kosmologia znalazła się w kropce. Problem ten, znany jako napięcie Hubble’a, wynika z faktu, że różne metody pomiarowe dają sprzeczne wyniki dotyczące tempa ekspansji kosmosu. Najnowsze badania zespołu z

Symfonia kosmicznych zderzeń. Nowy katalog fal grawitacyjnych

Kiedy najgęstsze obiekty we Wszechświecie zderzają się i łączą, gwałtowność tego procesu wywołuje zmarszczki w samej tkaninie czasoprzestrzeni. Tak powstałe fale grawitacyjne przemierzają kosmos przez setki milionów, a nawet miliardy lat, niosąc ze sobą bezcenne informacje o najbardziej ekstremalnych zjawiskach astrofizycznych. Choć w momencie docierania do Ziemi są one niemal niewyczuwalne, najnowsza publikacja kolaboracji LIGO-Virgo-KAGRA

Era prywatnych stacji kosmicznych nadchodzi. Vast pozyskuje 500 milionów dolarów na budowę następcy ISS

Przemysł kosmiczny znajduje się obecnie w punkcie zwrotnym, przechodząc od dominacji agencji rządowych ku dynamicznie rozwijającemu się sektorowi prywatnemu. Jednym z najpoważniejszych graczy w tym wyścigu jest kalifornijski startup Vast, który właśnie ogłosił pozyskanie ogromnego finansowania w wysokości 500 milionów dolarów. Środki te mają zostać przeznaczone na rozwój ambitnej linii prywatnych stacji kosmicznych o nazwie