Czarna dziura w centrum Drogi Mlecznej wypluwa kule gazu o masie planet

Co kilka tysięcy lat pechowa gwiazda za bardzo zbliża się do czarnej dziury w centrum Drogi Mlecznej. Potężna grawitacja czarnej dziury rozrywa gwiazdę tworząc długi strumień gazu omiatający czarną dziurę. Wydawać by się mogło, że to koniec historii – tak jednak nie jest. Nowe badania wskazują, że ów gaz może skupiać się w obiekty o

Supermasywne czarne dziury skrywające się w naszym kosmicznym sąsiedztwie

Potężne czarne dziury czasami snują się za obłokami pyłu i gazu, zupełnie niewidoczne dla większości teleskopów. Widoczne są dopiero, gdy materia, którą się karmią zaczyna emitować wysoko-energetyczne promieniowanie rentgenowskie widoczne np. dla sieci NuSTAR (Nuclear Spectroscopic Telescope Array). To właśnie w ten sposób NuSTAR niedawno zidentyfikował dwie skryte w obłokach gazu supermasywne czarne dziury w

Pierwszy rzut oka na nowy, ekstremalnie rzadki typ galaktyki

Około 359 milionów lat świetlnych od Ziemi znajduje się galaktyka o niewyróżniającej się nazwie PGC 1000714, która nie przypomina żadnej galaktyki z jaką astronomowie mieli do czynienia w przeszłości. Nowe badania pozwoliły na stworzenie pierwszego opisu dobrze zdefiniowanego eliptycznego jądra otoczonego dwoma kołowymi pierścieniami – galaktyka wydaje się należeć do klasy rzadko obserwowanych galaktyk typu

Hubble obserwuje niewielką galaktykę w Gwiazdozbiorze Psów Gończych

Pewnego bezchmurnego wieczora w kwietniu 1789 roku słynny astronom William Herschel jak wielokrotnie wcześniej kontynuował przegląd nocnego nieba poszukując nowych obiektów kosmicznych – poszukiwania zakończyły się sukcesem! Zaobserwował bowiem tę jasną galaktykę spiralną – NGC 4707 – skrywającą się w gwiazdozbiorze Psów Gończych (Canes Venatici). NGC 4707 leży około 22 milionów lat świetlnych od Ziemi.

Hubble obserwuje: IC 5201 – galaktyka spiralna z poprzeczką

W 1900 roku astronom Joseph Lunt dokonał odkrycia: spoglądając przez swój teleskop w obserwatorium w Kapsztadzie, naukowiec dostrzegł ten niesamowity obiekt w południowym gwiazdozbiorze Żurawia: spiralna galaktyka z poprzeczką, teraz znana jako IC 5201. Po ponad 100 latach od odkrycia, IC 5201 wciąż fascynuje astronomów. Do wykonania tego zdjęcia wykorzystano kamerę Advanced Camera for Surveys

Wirująca czarna dziura pożerająca gwiazdę tłumaczy bardzo jasne zjawisko

O wyjątkowo jasnym punktowym źródle światła dostrzeżonym w odległej galaktyce i oznaczone jako ASASSN-15lh mówiono, że to najjaśniejsza dotąd zarejestrowana supernowa. Jednak nowe obserwacje wykonane z kilku niezależnych obserwatoriów, w tym ESO,  rzuciły spory cień na takie wytłumaczenie. Grupa astronomów uważa, że w tym przypadku mamy do czynienia z bardziej ekstremalnym i rzadszym zdarzeniem –

Hubble obserwuje zmiany w gwiazdozbiorze Panny

Gwiazdozbiór Panny jest bardzo bogaty w galaktyki, po części z uwagi na obecność w niej masywnej i grawitacyjnie związanej gromady ponad 1300 galaktyk. Jednym z członków tej kosmicznej społeczności jest galaktyka NGC 4388 – przedstawiona na powyższym zdjęciu wykonanym za pomocą kamery Wide Field Camera 3 zainstalowanej na pokładzie Kosmicznego Teleskopu Hubble’a. Znajdująca się jakieś

Odległa galaktyka, w której w szalonym tempie powstają nowe gwiazdy

Astronomowie użyli Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra oraz kilku innych teleskopów do wykazania, że niedawno odkryta galaktyka właśnie przeżywa wyjątkowy okres intensywnej produkcji gwiazd. Galaktyka oddalona od nas o 12,7 mld lat świetlnych widoczna jest w kluczowym stadium ewolucji galaktyk zaledwie miliard lat po Wielkim Wybuchu. Po tym jak astronomowie odkryli galaktykę oznaczoną jako SPT 0346-52 za

Hubble obserwuje: galaktyka nieregularna IC 3583

Ta delikatna niebieska grupa gwiazda to w rzeczywistości nieregularna galaktyka IC 3583 znajdująca się jakieś 30 milionów lat świetlnych od Ziemi w kierunku Gwiazdozbioru Panny. Może się wydawać, że galaktyka nie ma żadnej wyraźnej struktury, jednak w rzeczywistości IC 3583 posiada poprzeczkę z gwiazd przebiegającą wprost przez jej środek. Tego typu struktury powszechnie występują we Wszechświecie

Splątane włókna gazu w centrum galaktyki eliptycznej NGC 4696

Nowe obserwacje przeprowadzone za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a odsłoniły przed nami w niespotykanych dotąd szczegółach delikatną strukturę galaktyki NGC 4696. Ta galaktyka eliptyczna jest przepięknym obiektem kosmicznym o jasnym jądrze otoczonym przez układ ciemnych, poprzeplatanych włókien. NGC 4696 należy do Gromady w Centaurze, gęstwiny setek galaktyk związanych ze sobą grawitacyjnie leżących 150 milionów lat świetlnych

Virgo I: najsłabsza karłowata galaktyka satelitarna Drogi Mlecznej

Międzynarodowy zespół kierowany przez badaczy z Tohoku University odkrył ekstremalnie słabą galaktykę karłowatą, będącą galaktyką satelitarną Drogi Mlecznej. Odkrycie stanowi element trwającego przeglądu Subaru Strategic Survey, do którego wykorzystywana jest kamera Hyper Suprime-Cam. Galaktyka satelitarna o nazwie Virgo I znajduje się w kierunku gwiazdozbioru Panny. Przy jasności absolutnej wynoszącej -0.8 magnitudo w zakresie optycznym może

Liczne galaktyki karłowate we wczesnym Wszechświecie

Zespół naukowców kierowany przez astronomów z University of California w Riverside odkrył potężną populację odległych galaktyk karłowatych, która może odkryć przed nami szczegóły bardzo intensywnego okresu formowania gwiazd we wczesnym Wszechświecie miliardy lat temu. Wyniki badań opublikowane w periodyku The Astrophysical Journal poszerzają naszą wiedzę o galaktykach karłowatych – najmniejszych i najciemniejszych galaktykach we Wszechświecie.

Hubble obserwuje: NGC 4789A – pobliska nieregularna galaktyka karłowata

Powyższe zdjęcie wykonane za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a przedstawia NGC 4789A, nieregularną galaktykę karłowatą znajdującą się w gwiazdozbiorze Warkocza Bereniki. Zdecydowanie jest to dobrze skatalogowana galaktyka – gwiazdy ją tworzące rozsmarowane są po niebie w pozornie chaotyczny  i nieregularny kształt, przez co NGC 4789A wydaje się dużo bardziej subtelna i abstrakcyjna niż jej lśniące spiralne

Odległy kwazar potwierdza stałość fundamentalnej siły przyrody

  Astronomowie precyzyjnie zmierzyli wartość jednej z fundamentalnych sił w galaktyce widzianej taką jaką była osiem miliardów lat temu. Badacze z Swinburne University of Technology oraz University of Cambridge potwierdzili, że siła elektromagnetyczna w odległej galaktyce ma tą samą wartość jak tutaj na Ziemi. Naukowcy obserwowali kwazar – supermasywną czarną dziurę z niesamowicie jasnym otoczeniem

GASS 3505: Bogata w gaz spokojna galaktyka

Zimny gaz w formie neutralnych atomów wodoru stanowi zapas materii do formowania gwiazd w galaktykach znajdujących się tak w pobliskim jak i odległym Wszechświecie. Zrozumienie w jaki sposób gaz akreowany jest przez galaktyki jest bardzo istotnym zadaniem dla astronomów ponieważ świeże dostawy gazu napędzają trwające procesy gwiazdotwórcze. W najbardziej rozpowszechnionej wersji, akrecja na galaktyki odbywa

Dżety czarnych dziur mogą ogrzewać całe galaktyki

Nowe badania przeprowadzone przez grupę astrofizyków kierowaną przez dra K. Dasyra wskazują, że dżety emitowane przez czarne dziury mogą wpływać na procesy gwiazdotwórcze w galaktykach poprzez ogrzewanie olbrzymich ilości gazu znajdującego się nawet bardzo daleko od nich. Wyniki badań opierają się na obserwacjach pobliskiej galaktyki IC5063 wykonanych za pomocą obserwatorium Atacama Large Millimeter Array (ALMA)

Hubble także obserwuje głodującego olbrzyma

NGC 1222 widziana na powyższym zdjęciu wykonanym za pomocą kamery Wide Field Camera 3 zainstalowanej na pokładzie Kosmicznego Teleskopu Hubble’a to galaktyka, która jest obiektem bardzo ciekawej historii. NGC 1222 opisywana jest jako osobliwy przykład galaktyki soczewkowatej. Według astronomów NGC 1222 ktualnie pożera dwie dużo mniejsze galaktyki karłowate, które za bardzo się do niej zbliżyły.

Dieta czarnej dziury w galaktyce Markarian 1018

Być może astronomom udało się rozwiązać zagadkę osobliwego, chaotycznego zachowania supermasywnej czarnej dziury w centrum galaktyki. Połączone dane zebrane za pomocą Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra i innych obserwatoriów wskazują, że tej konkretnej czarnej dziurze zabrakło paliwa, przez co jej otoczenie przestało jasno świecić. Wiele galaktyk charakteryzuje się ekstremalnie jasnym jądrem napędzanym przez materię opadającą na supermasywną

Tsunami gwiazd i gazu prowadzi do powstania galaktycznych powiek

Astronomowie prowadzący badania za pomocą obserwatorium ALMA (Atacama Large Milimeter/submilimeter Array) odkryli istne tsunami gwiazd i gazu przechodzące przez środek dysku galaktyki spiralnej znanej jako IC 2163. Ta kolosalna fala materii powstała gdy IC 2163 przemknęła  przez inną galaktykę spiralną NGC 2207 – doprowadziła do powstania zachwycających łuków, w których zachodzą intensywne procesy formowania się

Niemal naga supermasywna czarna dziura wyrwana ze swojej galaktyki w potężnym zderzeniu galaktyk

Astronomowie wykorzystujący super wysoką rozdzielczość należącej do National Science Foundation sieci VLBA (Very Long Baseline Array) odkryli postrzępione pozostałości po galaktyce, która przeleciała przez inną, większą galaktykę. W skutek tego zderzenia z mniejszej galaktyki wyrwana została niemal naga supermasywna czarna dziura, która oddala się od większej galaktyki z prędkością ponad 3500 kilometrów na sekundę. Obie