styczeń 2017 – PULS KOSMOSU

Data publikacji 31 stycznia 2017

Starzejące się gwiazdy mogą odpowiadać za rozmiary gorących jowiszów

Gorące jowisze krążą bardzo blisko swoich gwiazd macierzystych, i pomimo nazwy, zazwyczaj są dużo masywniejsze od Jowisza. I tak jak można tego oczekiwać – dużo gorętsze. Według naukowców z University of Arecibo, 740 z potwierdzonych 3442 egzoplanet to gorące jowisze. Te odległe olbrzymy – pełne gazu i tajemnicy – przykuły uwagę naukowców w ostatnich latach,

Data publikacji 31 stycznia 2017

Japoński zbieracz 'śmieci kosmicznych’ ma kłopoty

Eksperymentalny zbieracz kosmicznych śmieci zaprojektowany do ściągania śmieci z orbity ziemskiej ma poblemy – poinformowali dzisiaj japońscy naukowcy. Ponad 100 milionów śmieci kosmicznych krąży wokół naszej planety – są to zarówno odrzucone elementy starych satelitów jak i elementy rakiet. Eksperci od dawna ostrzegają, że tego typu szybko poruszające się obiekty stanowią rosnące zagrożenie dla przyszłości

Data publikacji 31 stycznia 2017

Co miesiąc Księżyc bombardowany jest jonami tlenu z Ziemi

Zespół naukowców reprezentujących kilka japońskich instytucji analizujący dane z krążącej wokół księżyca sondy Kaguya znalazł dowody na to, że tlen pochodzący z ziemskiej atmosfery dociera co miesiąc przez kilka dni na powierzchnię Księżyca. Naukowcy opisali wyniki analizy danych zebranych przez sondę w artykule opublikowanym dzisiaj w periodyku Nature Astronomy. Naukowcy już od jakiegoś czasu wiedzą, że

Data publikacji 31 stycznia 2017

Gwiazdy tworzące halo galaktyczne podróżują w grupach

Wiele gwiazd tworzących halo naszej galaktyki podróżuje w grupach. To wynik najnowszej analizy danych dotyczących milionów gwiazd, a zebranych w ramach misji Gaia. Astronomowie opublikowali dzisiaj wyniki swoich badań w periodyku Astronomy and Astrophysics. Droga Mleczna, nasza własna Galaktyka, najprawdopodobniej powstała przynajmniej częściowo w procesach łączenia wielu mniejszych układów gwiazd. Jak dokładnie wyglądał ten proces

Data publikacji 31 stycznia 2017

Niebiański kot spotyka kosmicznego homara

Astronomowie od dawna badają świecące, kosmiczne obłoki gazu i pyłu skatalogowane jako NGC 6334 i NGC 6357. Powyższe, gigantyczne nowe zdjęcie wykonane za pomocą należącego do ESO teleskopu VST (Very Large Telescope Survey Telescope) to najnowsza odsłona tego ciekawego obszaru przestrzeni. Powyższy obraz złożony z około dwóch miliardów pikseli jest jednym z największych zdjęć kiedykolwiek

Data publikacji 30 stycznia 2017

Nasza galaktyka z jednej strony przyciągana, z drugiej odpychana

Choć tego nie czujemy, znajdujemy się w bezustannym ruchu: Ziemia rotuje wokół własnej osi z prędkością ok. 1600 km/h; Ziemia krąży wokół Słońca z prędkością ok. 100 000 km/h; Słońce krąży wokół centrum Drogi Mlecznej z prędkością 850 000 km/h, a Droga Mleczna i towarzysząca jej Galaktyka Andromedy poruszają się względem rozszerzającego się Wszechświata z

Data publikacji 29 stycznia 2017

Gwałtowne rozbłyski w nowej karłowatej SS Cyg

Naukowcy z Uniwersytetu Oksfordzkiego odkryli nieprawdopodobnie szybkie strumienie gazu emitowane z układu podwójnego gwiazd, którego jednym ze składników jest biały karzeł. Nowe karłowate (ang. dwarf novae, obiekty typu SS Cyg, zawierające gwiazdę podobną do Słońca, krążącą wokół białego karła) dobrze znane są ze swoich powtarzalnych, stosunkowo słabych rozbłysków. Jednak nigdy dotąd nie obserwowano w tych układach

Data publikacji 28 stycznia 2017

Procesy gwiazdotwórcze a silne wiatry galaktyczne w NGC 4861

Jeden z mniej znanych gwiazdozbiorów – Psy Gończe (Canes Venatici) stanowi dom dla wielu różnych obiektów głębokiego nieba, w tym także tej pięknej galaktyki znanej jako NGC 4861. Astronomowie wciąż zastanawiają się jak ją zaklasyfikować. Podczas gdy jej cechy fizyczne takie jak masa, rozmiar i prędkość rotacji – wskazują, że jest to klasyczna galaktyka spiralna, z wyglądu

Data publikacji 26 stycznia 2017

Baltic Challenge – kosmiczne wyzwanie dla Bałtyku

Europejska Fundacja Kosmiczna – organizator m.in. prestiżowego, międzynarodowego konkursu łazików marsjańskich, rozpoczyna nowy projekt o nazwie Baltic Challenge. Inicjatywa ukierunkowana jest na wykorzystanie technologii robotycznych i satelitarnych do walki z ogromnym zanieczyszczeniem Morza Bałtyckiego, które zaczyna realnie zagrażać także zdrowiu. W badaniach przestrzeni pozaziemskiej osiągnięto znacznie więcej niż w poznawaniu środowiska morskiego. Głębiny kryją bowiem wciąż wiele

Data publikacji 26 stycznia 2017

Juno przygląda się Małej Czerwonej Plamie

Kamera JunoCam znajdująca się na pokładzie sondy Juno wykonała to zdjęcia północnych obszarów Jowisza w dniu 11 grudnia 2016 roku o godzinie 11:47 EST podczas bliskiego przelotu w pobliżu tego gazowego olbrzyma. W momencie wykonywania zdjęcia sonda znajdowała się na wysokości 16 600 kilometrów nad szczytami chmur Jowisza. To niesamowite zdjęcie wysokich szerokości szczęśliwie przedstawia

Data publikacji 26 stycznia 2017

Kosmiczne soczewki potwierdzają szybsze od oczekiwanego tempo rozszerzania Wszechświata

Wykorzystując galaktyki jako gigantyczne soczewki grawitacyjne, międzynarodowa grupa astronomów korzystająca z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a wykonała niezależne pomiary prędkości rozszerzania Wszechświata. Najnowsze pomiary tempa rozszerzania lokalnego Wszechświata zgadzają się z wcześniejszymi wynikami. Co ciekawe, nie zgadzają się z pomiarami wczesnego Wszechświata. Wyniki zatem wskazują na fundamentalny problem leżący u samych podstaw naszej wiedzy o Wszechświecie. Stała

Data publikacji 26 stycznia 2017

NuSTAR próbuje rozwikłać zagadkę supernowej SN 2014C

„Jesteśmy zbudowani z pyłu gwiezdnego” mawiał Carl Sagan. Reakcje jądrowe, które zachodziły w gwiazdach dawno temu doprowadziły do powstania większości materii, z której składają się nasze ciała, nasza planeta i układ słoneczny. Gwiazdy kończące swój żywot w potężnych eksplozjach supernowych rozsiewają nowo powstałe pierwiastki w przestrzeni międzygwiezdnej. Jedna z obserwowanych supernowych stanowi nie lada wyzwanie dla

Data publikacji 26 stycznia 2017

13 lat pracy łazika Opportunity na Marsie

W dniu wczorajszym wysłany przez NASA na Marsa łazik Opportunity rozpoczął 13. rok na powierzchni planety. To trzynaście lat eksploracji, badania i podróżowania po powierzchni. I wciąż nie ma dość! Wyniesiony w przestrzeń kosmiczną 7 lipca 2004 roku już od 4625 dni pracuje na powierzchni Czerwonej Planety – to naprawdę niezły wynik jak na łazik,

Data publikacji 25 stycznia 2017

Metan mógł skutecznie ogrzewać wczesnego Marsa

Obecność wody na powierzchni Marsa w zamierzchłej przeszłości stanowi swego rodzaju paradoks. Istnieje wszak mnóstwo geograficznych dowodów na to, że w pewnych okresach historii rzeki na Marsie pełne były wody. Jednak w czasach, w których owa woda miała istnieć na powierzchni Marsa – jakieś trzy do czterech miliardów lat temu – na Marsie raczej było

Data publikacji 25 stycznia 2017

Mamo, Tetyda na mnie patrzy!

Tetyda, jeden z większych lodowych księżyców Saturna, przypomina na tym zdjęciu wykonanym przez sondę Cassini gałkę oczną wpatrującą się w pustkę przestrzeni kosmicznej. Głównym obiektem tej strony księżyca jest ogromny krater Odyseusz i jego wzniesienie centralne. Tak jak i inne księżyce Układu Słonecznego, Tetyda (średnica 1062 km) pokryta jest licznymi kraterami uderzeniowymi, które odpowiadają za

Data publikacji 24 stycznia 2017

31 lat temu jedyny raz odwiedziliśmy Urana

Voyager 2 może mieć numer dwa, jednak w rzeczywistości to ta sonda, jako pierwsza z pary dwóch eksploratorów o tej samej nazwie, znalazła się w przestrzeni kosmicznej 20 sierpnia 1977 roku. Osiem i pół roku później – dokładnie 31 lat temu – Voyager 2 została pierwszą (i ostatnią) sondą, która odwiedziła Urana – trzecią pod

Data publikacji 24 stycznia 2017

Galaktyki karłowate rzucają nowe światło na ciemną materię

Pierwsze obserwacje gromady galaktyk karłowatych wspierają teorię mówiącą o tym w jaki sposób duże galaktyki takie jak Droga Mleczna powstają i jak ciemna materia utrzymuje je w całości – ogłosili wczoraj naukowcy. Przewidywane jednak jak dotąd nieobserwowane grupy galaktyk karłowatych zostały odkryte w danych zebranych w ramach największego w historii optycznego przeglądu nieba nocnego. Siedem

Data publikacji 23 stycznia 2017

Odkryto jedną z najjaśniejszych galaktyk wczesnego Wszechświata

Międzynarodowy zespół kierowany przez badaczy z Instituto de Astrofisica de Canarias (IAC) oraz University of La Laguna (ULL) odkrył jedną z najjaśniejszych „nieaktywnych” galaktyk wczesnego Wszechświata. Odkrycie galaktyki BG 1429_1202 było możliwe dzięki „pomocy” masywnej galaktyki eliptycznej znajdującej się na linii widzenia, która zadziałała niczym soczewka wzmacniając jasność i zniekształcając obserwowaną galaktykę. Wyniki opublikowane w

Data publikacji 23 stycznia 2017

Coraz więcej lodu na biegunie północnym Marsa

Powyższy animowany gif przedstawia zmiany w ilości lodu na fragmencie północnej czapy polarnej Marsa między listopadem a grudniem 2004 roku. Rozmiary przedstawionego obszaru to 73 x 41 km. Zdjęcia zostały wykonane za pomocą kamery High Resolution Stereo Camera zainstalowanej na pokładzie sondy Mars Express w pierwszym roku trwania misji wokół Czerwonej Planety. Mars Express krąży wokół

Data publikacji 23 stycznia 2017

Obserwatorium SOFIA odkrywa przed nami prawdziwy skład Ceres

Najnowsze obserwacje wskazują, że Ceres – największe ciało Pasa Planetoid – nie posiada bogatego w węgiel składu chemicznego powierzchni, na który wskazywały wcześniejsze obserwacje teleskopowe tak z ziemi jak i z przestrzeni kosmicznej. Wykorzystując dane zebrane przede wszystkim w latającym obserwatorium SOFIA (Stratospheric Observatory for Infrared Astronomy), zespół astronomów odkrył na powierzchni Ceres obecność dużej