PULS KOSMOSU

Radek Kosarzycki

Tag: czarne dziury

  • Data publikacji

Kosmiczny szum czarnych dziur. Czy grawitacyjna symfonia rozwiąże największą zagadkę współczesnej kosmologii?

Współczesna kosmologia znalazła się w martwym punkcie, który naukowcy nazywają „napięciem Hubble’a”. Choć wiemy, że wszechświat się rozszerza, dwie główne metody pomiaru tempa tej ekspansji dają sprzeczne wyniki. Teraz fizycy proponują rewolucyjne rozwiązanie: wsłuchanie się w subtelny, zbiorowy „szum” fal grawitacyjnych pochodzących z niezliczonych kolizji czarnych dziur. Ta nowatorska metoda, oparta na zmarszczkach czasoprzestrzeni przewidzianych
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Czarna dziura o masie pośredniej wciąż nieuchwytna. Ubiegłoroczne odkrycie to błąd

Najnowsze badania podważają istnienie czarnej dziury o masie pośredniej w centrum gromady gwiazd Omega Centauri. Wychodzi zatem na to, że „brakujące ogniwo” między gwiazdowymi czarnymi dziurami a supermasywnymi czarnymi dziurami wciąż nie zostąło odkryte. Nowe badanie sugeruje, że to, co początkowo zidentyfikowano jako pojedynczą czarną dziurę o masie pośredniej, w rzeczywistości najprawdopodobniej jest skupiskiem czarnych
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Masywne gwiazdy znikają bez śladu. Fascynujący przypadek VFTS 243 w Wielkim Obłoku Magellana

Jeżeli gwiazda jest masywna, osiem razy masywniejsza od Słońca, koniec jej życia jest zawsze spektakularny. Masywne gwiazdy w ostatnich tchnieniu życia eksplodują jako supernowe. W tym jednym momencie nierzadko świecą przez chwilę jaśniej, niż cała galaktyka, w której się znajdują. Okazuje się jednak, że przynajmniej część masywnych gwiazd nie ma takich inklinacji gwiazdorskich i woli
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Wpadasz do czarnej dziury? Naukowcy pokazali, co zobaczysz po przekroczeniu horyzontu zdarzeń

Czarne dziury to bezapelacyjnie jedne z najciekawszych obiektów w przestrzeni kosmicznej. Ich wyjątkowość polega na tym, że z zewnątrz nie jesteśmy w stanie dostrzec tego, co znajduje się w ich wnętrzu. A ktokolwiek wpadnie do środka czarnej dziury, aby to sprawdzić, już nigdy z niej się nie wydostanie, aby powiedzieć innym o tym, co zobaczył.
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Supermasywna czerwona dziura. Teleskop Jamesa Webba odkrywa fascynujący obiekt

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST) zaskakuje po raz kolejny (choć prawdę mówiąc, zaskoczeniem byłoby, gdyby nie zaskakiwał). Naukowcy z Uniwersytetu Ben-Guriona w Negewie odkryli za jego pomocą czerwoną czarną dziurę. Na pierwszy rzut oka brzmi to abstrakcyjnie, bowiem czarna dziura nie może mieć innej barwy.
  • Data publikacji

Kosmiczna rzeź. Tak wyglądało spotkanie gwiazdy z czarną dziurą

Kiedy przypadkowa gwiazda na swojej drodze w przestrzeni międzygwiezdnej napotyka przypadkiem na czarną dziurę, sprawy mogą bardzo szybko potoczyć się w niekorzystnym dla niej kierunku. Zespół naukowców odtworzył właśnie proces rozrywania gwiazdy na strzępy przez oddziaływania pływowe supermasywnej czarnej dziury. Symulacja ujawniła wcześniej nieznany element całego procesu.
  • Data publikacji

Co to jest? Naukowcy odkrywają zagadkowy kompaktowy obiekt kosmiczny

To jedno z najbardziej intrygujących odkryć ostatnich lat. Astronomowie poinformowali właśnie o odkryciu w Drodze Mlecznej nietypowego obiektu kompaktowego. Niezależnie od tego, czym on jest, w swojej kategorii będzie niezwykle ciekawy. Mamy bowiem do czynienia albo z najmasywniejszą gwiazdą neutronową w historii, albo najlżejszą czarną dziurą w historii. Zrozumienie tego obiektu pozwoli naukowcom w końcu
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Jak sprawdzić, czy czarna dziura wiruje, czy też nie?

Czarne dziury są jednym z bardziej zaskakujących obiektów, których istnienie wynika z ogólnej teorii względności opracowanej przez Alberta Einsteina. Sam Einstein podejrzewał, że w rzeczywistości takie obiekty nie istnieją, jednak już po jego śmierci okazało się, że we wszechświecie jest ich całe mnóstwo. Problem w tym, że o czarnych dziurach tak naprawdę możemy powiedzieć niewiele.
Czytaj więcej
  • Data publikacji

To tu znajduje się najbliższa czarna dziura. Jest znacznie bliżej niż myśleliśmy

Czarne dziury to jedne z najbardziej ekscytujących obiektów kosmicznych. Skryte za horyzontem zdarzeń charakteryzują się na tyle silną grawitacją, że nawet światło nie jest w stanie się z nich wydostać, bowiem prędkość ucieczki z ich powierzchni jest wyższa od prędkości światła. Z definicji zatem czarna dziura nie jest tak łatwa do dostrzeżenia jak gwiazda, bowiem
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Ta czarna dziura odgryza z gwiazdy trzy masy Ziemi miesięcznie

Kosmiczne Obserwatorium Swift, które znajduje się w przestrzeni kosmicznej od 2004 roku, nauczyło się nowej sztuczki. Dzięki temu naukowcom udało się odkryć nietypowe zachowanie czarnej dziury znajdującej się w odległej galaktyce Swift J023017.0+283603.
  • Data publikacji

Rozszarpana przez czarną dziurę. Kiedy gwiazda przedwcześnie kończy swoje życie

Czasami zdarza się tak, że w pustce przestrzeni kosmicznej dochodzi do niespodziewanego spotkania dwóch obiektów. Jeżeli jeden zbliży się do drugiego za bardzo, mogą się zdarzyć złe rzeczy. Tak też było w przypadku pewnej gwiazdy, która nieświadoma niczego za bardzo zbliżyła się do masywnej czarnej dziury. Astronomowie, niczym funkcjonariusze wydziału śledczego właśnie zbadali szczątki tejże
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Hubble obserwuje: czarna dziura rozciąga gwiazdę

Wbrew pozorom czarne dziury nie są jakoś przesadnie agresywne. Nie polują na wszystko, co znajdzie się w ich otoczeniu, a raczej zjadają to, co samo na nie wpadnie. Naukowcy nawet mówią w żartach, że obiekty te są bardziej zbieraczami niż myśliwymi. Nie zmienia to jednak faktu, że jak przypadkowa gwiazda przypadkiem za bardzo zbliży się
Czytaj więcej
  • Data publikacji

To zdjęcie nie przedstawia gwiazd. To czarne dziury

Na pierwszy rzut oka zdjęcie jak zdjęcie. Podobnych zdjęć miłośnicy astronomii widzieli już mnóstwo. Gdyby to zdjęcie było zrobione przez amatora astronomii, zapewne przedstawiałoby mrowie gwiazd widzianych w kierunku dysku galaktyki. Gdyby to było zdjęcie wykonane za pomocą któregoś z dużych teleskopów, mogłoby przedstawiać odległe galaktyki. Nie jest to jednak żaden z tych dwóch przypadków.
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Czarne dziury uwielbiają jeść, ale każda inaczej

Praktycznie w każdej dużej galaktyce znajdziemy przynajmniej jedną supermasywną czarną dziurę. Naukowcy katalogujący ich zachowanie zauważają jednak, że każda z nich zachowuje się w nieco inny sposób. Przegląd aktywnych jąder galaktycznych (AGN) znajdujących się w wycinku nieba znanym jako GOODS-North w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy pozwolił naukowcom porównać ze sobą znajdujące się w nich supermasywne czarne
Czytaj więcej
  • Data publikacji

ZDJĘCIE: Odblask czarnej dziury

Powyższe zdjęcie stanowi tak naprawdę mozaikę zdjęć (dane rentgenowskie – niebieski i zielony, dane optyczne – czerwony), na której uwieczniono aktywną galaktykę NGC 1068. Na zdjęciu widać gaz wywiewany w postaci wiatrów gwiezdnych z pobliża centralnej supermasywnej czarnej dziury. Regiony, w których zachodzą intensywne procesy gwiazdotwórcze w wewnętrznych ramionach spiralnych galaktyki widoczne są zarówno w
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Myśleliście, że wiecie coś o największych czarnych dziurach? No cóż…

Najnowsze badania przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu Londyńskiego wskazują, że we wszechświecie mogą się czaić zdumiewająco duże czarne dziury, masą i rozmiarami znacznie przewyższające supermasywne czarne dziury. Zdumiewająco duże czarne dziury (SLAB, ang. stupendously large black holes) wymykają się obecnie obowiązującym teoriom opisującym powstawanie i ewolucje masywnych czarnych dziur. Dotychczas bowiem uważano, że istnieje pewna
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Spin supermasywnej czarnej dziury w centrum Drogi Mlecznej

Gdy już powstanie czarna dziura, jej intensywne pole grawitacyjne powoduje powstanie powierzchni, zza której już nawet światło nie ucieknie, przez co czarna dziura jest czarna dla wszystkich obserwatorów na zewnątrz. Wszystkie szczegóły złożonej mieszani materii i energii, z której powstała znikają na zawsze, przez co czarną dziurę możemy w całości opisać za pomocą jedynie trzech
Czytaj więcej