PULS KOSMOSU

Radek Kosarzycki

Kategoria: Egzoplanety

  • Data publikacji

Planeta w spiralnej pułapce: astronomowie śledzą jej powolny koniec

Wszechświat skrywa wiele dramatycznych historii, ale rzadko mamy okazję obserwować jedną z nich niemal na żywo. Astronomowie po raz pierwszy z taką precyzją zarejestrowali planetę, która stopniowo zbliża się do swojej gwiazdy, nieuchronnie zmierzając ku zagładzie. TOI-2109b, gazowy olbrzym znany jako „gorący Jowisz”, znalazła się w centrum niezwykłych badań, które rzucają nowe światło na procesy
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Młoda planeta, dziwna atmosfera – przełomowe odkrycie teleskopu JWST

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST) po raz kolejny zrewolucjonizował nasze spojrzenie na egzoplanety. Tym razem dostarczył niezwykle szczegółowych danych na temat atmosfery młodej planety spoza Układu Słonecznego – V1298 Tau b. Obserwacje ujawniają nietypowe właściwości tej planety i rzucają nowe światło na to, jak mogą wyglądać wczesne etapy rozwoju światów typu podneptun.
  • Data publikacji

Nowe badanie podważa wcześniejsze szacunki. Mniej planet podobnych rozmiarami do Ziemi

W ostatnich latach astronomowie donosili o coraz większej liczbie egzoplanet o rozmiarach porównywalnych z Ziemią. Takie światy – skaliste, nieduże i potencjalnie nadające się do zamieszkania – rozpalały wyobraźnię zarówno naukowców, jak i entuzjastów życia pozaziemskiego. Teraz jednak najnowsze badania sugerują, że wiele z tych obiektów może być znacznie większych, niż dotąd sądzono. To z
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Nowa planeta w pobliżu Ziemi. L 98-59 zyskuje status jednego z najciekawszych układów skalistych w naszej galaktyce

Zaledwie 35 lat świetlnych od Ziemi, wokół niewielkiej i chłodnej gwiazdy typu czerwony karzeł, rozciąga się jeden z najbardziej intrygujących układów planetarnych w naszej kosmicznej okolicy. L 98-59, bo o nim mowa, już wcześniej przyciągał uwagę astronomów. Teraz, dzięki nowym analizom danych z teleskopów kosmicznych i naziemnych, naukowcy potwierdzili obecność piątej planety – potencjalnie nadającej
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Narodziny planet. Astronomowie uchwycili formowanie się nowych światów

Dzięki najnowszym technologiom obserwacyjnym astronomowie po raz pierwszy zyskali bezpośredni wgląd w proces narodzin planet. Korzystając z Bardzo Dużego Teleskopu (VLT) w Chile, naukowcy uchwycili dwa obiekty, które najprawdopodobniej są nowo formującymi się planetami – każdy z nich zanurzony w spiralnych strukturach gazu i pyłu wokół młodych gwiazd. To wyjątkowe odkrycia, które potwierdzają przewidywania teoretyczne
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Planety podobne do Ziemi pod lupą. Przełomowe wyniki z JWST i nowe teorie

Poszukiwania planet podobnych do Ziemi od lat stanowią jeden z najważniejszych celów współczesnej astronomii. Mimo że naukowcom udało się odkryć już ponad 6000 egzoplanet w ponad 4400 układach planetarnych, tylko niewielka część z nich – zaledwie 217 – to potwierdzone planety skaliste o składzie przypominającym Ziemię. Co więcej, wciąż nie udało się potwierdzić istnienia atmosfery
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Pierwszy krok ku nowym planetom. Tak rodzi się układ planetarny

Astronomowie po raz pierwszy w historii zarejestrowali najwcześniejszy etap formowania się planet skalistych wokół młodej gwiazdy przypominającej Słońce. To przełomowe odkrycie pozwala nam zajrzeć w procesy, które 4,5 miliarda lat temu doprowadziły do powstania Ziemi i innych planet naszego Układu Słonecznego.
  • Data publikacji

Ta planeta traci milion ton atmosfery na sekundę. Winna jest jej własna gwiazda

Astronomowie zaobserwowali wyjątkowe zjawisko, które rzuca nowe światło na procesy kształtujące młode układy planetarne. TOI-1227b – młoda, gazowa planeta krążąca wokół czerwonego karła – traci atmosferę w zastraszającym tempie. Obserwacje wskazują, że za ten niepokojący trend odpowiedzialna jest jej własna gwiazda macierzysta. To rzadkie zjawisko pozwala naukowcom przyjrzeć się w czasie rzeczywistym, jak ekstremalne warunki
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Najdokładniejsze zdjęcie egzoplanety? Bez Słońca się to nie uda

Czy możliwe jest stworzenie szczegółowej mapy powierzchni planety oddalonej o dziesiątki lat świetlnych od Ziemi? Najnowsze badania sugerują, że tak – pod warunkiem, że wykorzystamy do tego wyjątkowe zjawisko fizyczne: soczewkowanie grawitacyjne wokół naszej gwiazdy macierzystej. Choć brzmi to jak science fiction, koncepcja ta wydaje się paradoksalnie najbardziej realną z dostępnych opcji.
  • Data publikacji

Ukryty olbrzym w otoczeniu młodej gwiazdy MP Mus. Nieoczekiwane odkrycie

Jak powstają planety? To jedno z kluczowych pytań astronomii, które naukowcy próbują rozwiązać, badając młode gwiazdy otoczone jeszcze pyłem i gazem. Najnowsze odkrycie dokonane przez międzynarodowy zespół astronomów rzuca nowe światło na ten proces. Dzięki połączeniu danych z dwóch zaawansowanych instrumentów obserwacyjnych badacze zidentyfikowali właśnie egzoplanetę (gazowego olbrzyma), która dotąd skutecznie ukrywała się w otoczeniu
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Czy egzoplaneta może „zdenerwować” gwiazdę? Oto HIP 67522 b i jej wściekła gwiazda

W świecie egzoplanet naukowcy coraz częściej odkrywają zaskakujące i dynamiczne zależności między planetami a ich gwiazdami. Nowe badania pokazują, że niektóre planety mogą nie tylko biernie znosić skutki wzmożonej aktywności swojej gwiazdy macierzystej, ale wręcz same prowokować niebezpieczne zjawiska, które zagrażają ich atmosferze – a tym samym ich przetrwaniu. Jednym z takich przypadków jest system
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Alkohol w otoczeniu odległej gwiazdy. Może zdradzić sekret życia na Ziemi

Czy życie na Ziemi mogło zacząć się od „dostawy” z kosmosu? Nowe odkrycie astronomów dostarcza kolejnych dowodów na to, że kluczowe składniki życia mogły dotrzeć na naszą planetę na powierzchni komet i innych lodowych ciał z dalszych rejonów Układu Słonecznego. W centrum całej tej historii znajduje się… alkohol. I to nie byle jaki, lecz rzadkie
Czytaj więcej
  • Data publikacji

LHS 3844b. To pierwsza znana superziemia zablokowana pływowo

Odkąd astronomowie zaczęli odkrywać planety pozasłoneczne ponad trzy dekady temu, w przestrzeni kosmicznej udało się już dostrzec ponad pięć tysięcy planet. Ku zdumieniu naukowców, w otoczeniu odległych gwiazd naukowcy odkrywają głównie planety, które nie mają swoich odpowiedników w Układzie Słonecznym, takie jak chociażby gorące jowisze, minineptuny i superziemie, czyli planety masywniejsze od Ziemi, a mniej
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Jak powstają planety skaliste? ALMA odkrywa tajemnice pyłu unoszonego przez wiatr gwiazdowy

Czy Ziemia i inne planety skaliste mogły powstać dzięki gwiezdnym wiatrom? Nowe odkrycie astronomów korzystających z sieci radioteleskopów ALMA w Chile wskazuje, że tak. Naukowcy po raz pierwszy zaobserwowali milimetrowych rozmiarów ziarna pyłu — potencjalny budulec planet — unoszone przez wiatry z wnętrza dysków otaczających młode gwiazdy. To może rozwiązać jedną z największych zagadek planetologii:
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Astronomowie odkryli planetę krążącą nad biegunami swoich dwóch gwiazd. Ale to nawet nie gwiazdy

Astronomowie odkryli układ planetarny, który może zmienić nasze rozumienie tego, jak i gdzie mogą powstawać planety. Wbrew oczekiwaniom, nowo zaobserwowany obiekt, który najprawdopodobniej jest planetą (tego jeszcze nie potwierdzono) nie porusza się po przewidywalnej orbicie wokół jednej gwiazdy, ale przemyka nad biegunami ciasnej pary brązowych karłów. To odkrycie rzuca wyzwanie powszechnie przyjmowanym teoriom ewolucji układów
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Planeta w cieniu: jak naukowcy odkryli świat, którego nie da się zobaczyć

Astronomowie po raz kolejny pokazują, że najciekawsze światy we Wszechświecie wciąż skrywają się przed naszym wzrokiem. Doskonałym przykładem takiej planety jest obiekt skatalogowany pod numerem Kepler-725c i znajdujący się 2472 lata świetlne od Ziemi, zwraca uwagę nie tylko ze względu na swoje właściwości fizyczne, ale przede wszystkim ze względu na sposób, w jaki została wykryta.
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Planeta jak z innego świata: Webb ujawnia nietypowy układ 14 Herculis

Kosmos nie przestaje zaskakiwać — nawet tam, gdzie spodziewamy się porządku, często natrafiamy na niepokojący chaos. Dzięki Kosmicznemu Teleskopowi Jamesa Webba naukowcy właśnie zyskali niezwykle rzadką okazję, by przyjrzeć się z bliska egzoplanecie, która nie tylko krąży po nietypowej orbicie, ale również należy do najzimniejszych, jakie dotąd sfotografowano. Układ planetarny, w którym się znajduje, stawia
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Teleskop Jamesa Webba zajrzał w atmosfery dwóch egzoplanet. A tam piaskowe chmury i kamienie szlachetne

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST) po raz kolejny przekracza granice tego, co możliwe w astronomii. Nowe obserwacje układu planetarnego oddalonego o ponad 300 lat świetlnych od Ziemi dostarczają najbardziej szczegółowych danych na temat atmosfer egzoplanet w historii. Dzięki nim naukowcy nie tylko zaglądają w głąb obcych światów, ale także odkrywają niespodziewane zjawiska pogodowe i chemiczne,
Czytaj więcej
  • Data publikacji

TOI-6894b: gigantyczna planeta przy miniaturowej gwieździe zaskakuje naukowców

Nasze rozumienie powstawania planet staje przed kolejnym wyzwaniem. Astronomowie natrafili na niezwykły układ planetarny, który wydaje się przeczyć dotychczasowym teoriom formowania się planet gazowych. W centrum tej zagadki znajduje się maleńka gwiazda TOI-6894 oraz krążąca wokół niej planeta o rozmiarach zbliżonych do Saturna.
  • Data publikacji

Zimna przeszłość ognistej planety – JWST śledzi pochodzenie WASP-121b

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST) dostarczył przełomowych danych na temat jednej z najbardziej ekstremalnych znanych egzoplanet — WASP-121b. Dzięki nowym obserwacjom astronomowie mogli po raz pierwszy zrekonstruować historię jej formowania oraz poznać szczegóły składu atmosfery tego ognistego gazowego olbrzyma.