PULS KOSMOSU

Radek Kosarzycki

Kategoria: Kosmologia

  • Data publikacji

Czarnej dziury nie widać. Naukowcy właśnie zobaczyli dokładnie, co ją otacza

Galaktyki fascynują ludzi, odkąd w XX wieku dowiedzieliśmy się, czym tak naprawdę są. Okazało się bowiem, że nie są to tylko mgławice we wnętrzu naszej galaktyki, ale są to osobne galaktyki znajdujące się miliardy lat świetlnych od nas, a każda z nich zawiera sobie od kilkuset milionów do nawet biliarda gwiazd. Można zatem powiedzieć, że
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Rozszarpana przez czarną dziurę. Kiedy gwiazda przedwcześnie kończy swoje życie

Czasami zdarza się tak, że w pustce przestrzeni kosmicznej dochodzi do niespodziewanego spotkania dwóch obiektów. Jeżeli jeden zbliży się do drugiego za bardzo, mogą się zdarzyć złe rzeczy. Tak też było w przypadku pewnej gwiazdy, która nieświadoma niczego za bardzo zbliżyła się do masywnej czarnej dziury. Astronomowie, niczym funkcjonariusze wydziału śledczego właśnie zbadali szczątki tejże
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Hubble obserwuje: mglisty olbrzym, który wygląda jak kierownica samochodowa

Kiedy słyszymy słowo galaktyka, najczęściej w głowie nam się pojawia obraz galaktyki spiralnej takiej jak Droga Mleczna, czy sąsiadująca z nami Galaktyka Andromedy (M31). Trzeba jednak pamiętać, że krajobraz galaktyczny jest znacznie szerszy. Oprócz spirali na niebie możemy wszak zobaczyć jeszcze zarówno olbrzymie galaktyki eliptyczne, jak i małomasywne galaktyki karłowate oraz galaktyki soczekowate.
galaktyka spiralna NGC 1376
  • Data publikacji

Droga Mleczna i inne galaktyki spiralne nie zawsze były spiralne

Powszechnie uważa się, że w ciągu swojego niewiarygodnie długiego życia galaktyki spiralne, takie jak Droga Mleczna, przekształcają się w soczewkowate galaktyki „soczewkowate”, a następnie w bardziej chaotyczne, eliptyczne konglomeraty bilionów gwiazd. Analiza pobliskich galaktyk wskazuje jednak, że nasza galaktyka i inne podobne do niej były kiedyś soczewkowate. Jeśli to prawda, może to oznaczać, że historię
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Ta katastrofa czeka też nas! Takiego zderzenia nie da się uniknąć

Przestrzeń kosmiczna wydaje się przede wszystkim przeraźliwie pusta. Owszem, w ramach układu planetarnego mamy gwiazdę i krążące wokół niej stosunkowo blisko planety. Poza układem planetarnym „nic się nie dzieje”. A może patrzymy tak naprawdę tylko w niewłaściwej skali?
  • Data publikacji

Czas we wszechświecie płynął pięć razy wolniej? Nie do końca, ale tak to wygląda

Dotychczas wydawało się to niemożliwe. A jednak! Astronomom udało się zaobserwować coś niesamowitego: we wczesnym wszechświecie czas płynął znacznie wolniej niż obecnie. Choć brzmi to abstrakcyjnie, to od dawna na to wskazywała ogólna teoria względności opracowana przez Alberta Einsteina. Problemem jednak było zaobserwowanie tempa upływu czasu na końcu wszechświata.
Euclid
  • Data publikacji

No i poleciał! Euclid będzie odkrywać ciemny wszechświat

Wreszcie jesteśmy na właściwej drodze do zbadania tajemniczej ciemnej materii i ciemnej energii, które stanowią większość Wszechświata. W chwili obecnej mamy o wiele więcej pytań na ich temat niż odpowiedzi. Euclid to nasza szansa, by to zmienić.
  • Data publikacji

Hubble obserwuje: czarna dziura rozciąga gwiazdę

Wbrew pozorom czarne dziury nie są jakoś przesadnie agresywne. Nie polują na wszystko, co znajdzie się w ich otoczeniu, a raczej zjadają to, co samo na nie wpadnie. Naukowcy nawet mówią w żartach, że obiekty te są bardziej zbieraczami niż myśliwymi. Nie zmienia to jednak faktu, że jak przypadkowa gwiazda przypadkiem za bardzo zbliży się
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Jak naprawdę wygląda Galaktyka Trójkąta? To zależy od wieku badanych gwiazd

Kiedy po raz ostatni słyszeliście coś o Galaktyce Trójkąta? Jak na trzecią pod względem wielkości galaktykę naszej Lokalnej Grupy, niewiele się o niej słyszy. Okazuje się jednak, że skrywa ona sporo tajemnic. Teraz Galaktyka Trójkąta pojawiła się w prezentacji przedstawionej w ramach 241. spotkania Amerykańskiego Towarzystwa Astronomicznego w Seattle. W ramach przeglądu nieba o nazwie
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Dwie gigantyczne supermasywne czarne dziury. Wkrótce dojdzie do zderzenia

Kiedy dochodzi do zderzenia dwóch masywnych galaktyk, tak naprawdę nic się nie dzieje. Przestrzeń między gwiazdami jednej galaktyki i drugiej jest na tyle dużo, że gwiazdy jedynie przelatują obok siebie, nawet się ze sobą nie zderzając. Co więcej, proces łączenia galaktyk trwa miliardy lat. Zupełnie inną sprawą jest proces zderzenia się dwóch supermasywnych czarnych dziur.
Czytaj więcej
  • Data publikacji

James Webb odkrywa bliźniaczki Drogi Mlecznej we wczesnym wszechświecie

Najnowsze zdjęcia wykonane za pomocą Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba przedstawiają fascynujące obiekty. Nigdy wcześniej takich galaktyk w tak odległym wszechświecie nie obserwowano. Na pierwszy rzut oka galaktyki na powyższych zdjęciach to zwykłe galaktyki spiralne. Na zdjęciach wykonanych za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a przypominały one wszystkie inne galaktyki spiralne, które obserwować można na niemal wszystkich etapach
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba odkrywa najmniejszą galaktykę odległego wszechświata

Nie jest to bynajmniej najmniejsza odkryta galaktyka w historii. Chodzi tutaj natomiast o najmniejszą galaktykę odkrytą naprawdę daleko, poza naszym „lokalnym wszechświatem”. Odkrycie nie byłoby możliwe, gdyby nie fakt, że na drodze między obserwatorami na Ziemi a rzeczoną galaktyką nie znajdowała się najmasywniejsza znana gromada galaktyk – El Gordo. To ona w tym przypadku posłużyła
Czytaj więcej
  • Data publikacji

My tu gadu-gadu, a nasza galaktyka może się właśnie rozpadać

Duże, masywne gwiazdy żyją intensywnie i umierają bardzo szybko. Mniejsze żyją spokojnie, ale z czasem także i one gdzieś umierają. Czerwone karły natomiast, cóż, one żyją tak długo, że wszystkie – nawet te najstarsze – są wciąż jak na siebie bardzo młode. Pytanie tylko gdzie się podziewają te wszystkie pozostałości po dawnych gwiazdach. Weźmy np.
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Dwie supermasywne czarne dziury zderzą się na naszych oczach. I to już wkrótce

Miliard lat świetlnych od nas znajduje się dość nietypowa galaktyka. Astronomowie analizujący emitowane przez nią sygnały wskazują, że wkrótce może w niej dojść do zdarzenia, które naukowcy bardzo chcieliby zobaczyć w czasie rzeczywistym. Tym razem jednak „wkrótce” nie oznacza „w ciągu najbliższych 100 000 lat”. Źródłem owego nietypowego sygnału jest galaktyka SDSS J1430+2303. Wszystko bowiem
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Zdjęcie dnia: Gemini North fotografuje kosmiczną katastrofę

Jeżeli w ciągu kilku ostatnich tygodni widzieliście jakieś zdjęcia przestrzeni kosmicznej, to na pewno były to zdjęcia wykonane za pomocą Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba. Ewentualnie gdzieś między nie mogły się wcisnąć pojedyncze zdjęcia z Hubble’a. To wprost niedopuszczalne, bo przecież mamy na powierzchni Ziemi oraz w przestrzeni kosmicznej także inne obserwatoria. Z tego też powodu
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Tak żarłocznej czarnej dziury jeszcze nigdy nie widzieliśmy

Supermasywne czarne dziury to jedne z najbardziej fascynujących obiektów we wszechświecie. Zazwyczaj otoczone niezwykle gęstym i gorącym dyskiem akrecyjnym i licznymi gwiazdami od czasu do czasu pożerają sobie jakąś gwiazdę, która akurat za bardzo się do nich zbliży. Są jednak we wszechświecie olbrzymy, które naprawdę są nienażarte. Dziewięć miliardów lat świetlnych od Ziemi w odległym,
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Tysiące galaktyk na nowym ultrafioletowym zdjęciu z Hubble’a

Nowe zdjęcie wykonane za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a pełne jest tysięcy odległych galaktyk, których nikt nigdy wcześniej nie widział. Na zdjęciu widoczne są zarówno galaktyki spiralne, jak i eliptyczne. Widać je zarówno od góry, jak i od strony krawędzi. Światło ultrafioletowe emitowane jest przez najmasywniejsze, a tym samym najmłodsze i najgorętsze gwiazdy w każdej z
Czytaj więcej