PULS KOSMOSU

Radek Kosarzycki

Kategoria: Układ Słoneczny

  • Data publikacji

ALMA zagląda pod wierzchnią warstwę regolitu na Kallisto

Kallisto, najbardziej zewnętrzny z czterech dużych księżyców Jowisza, od dawna fascynuje naukowców swoją surową, silnie pokrytą kraterami powierzchnią i zagadkowym wnętrzem. Choć na pierwszy rzut oka wydaje się geologicznie martwy, istnieją przesłanki, że pod jego lodową skorupą może kryć się ciekły ocean. Najnowszy artykuł naukowy, zaakceptowany do publikacji w The Planetary Science Journal, wnosi istotny wkład
Czytaj więcej
  • Data publikacji

To się nazywa jubileusz! Sonda SOHO kończy 30 lat

Obserwatorium Słoneczne i Heliosferyczne SOHO, wspólna misja ESA i NASA, stało się jednym z najtrwalszych i najbardziej wpływowych przedsięwzięć w historii badań kosmicznych. Wystrzelone 2 grudnia 1995 r. i zaplanowane pierwotnie na zaledwie dwa lata pracy, od trzech dekad nieprzerwanie obserwuje Słońce z odległego o 1,5 mln kilometrów punktu równowagi grawitacyjnej L1. Z tego miejsca
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Nietypowa prywatna misja kosmiczna. Ten satelita może zbadać planetoidę Apophis

Australijska firma HEO Robotics planuje wykorzystać satelitę komunikacyjnego pod koniec jego misji na orbicie, kierując go w stronę planetoidy Apophis. Ostatnie zapasy paliwa miałyby umożliwić wykonanie zdjęć z niewielkiej odległości, gdy planetoida minie Ziemię w kwietniu 2029 roku.
  • Data publikacji

Fenomenalne obserwacje aktywnego obszaru na Słońcu. GREGOR dał radę

W listopadzie 2025 roku naukowcy dokonali niezwykłego wyczynu – po raz pierwszy udało im się uchwycić w wysokiej rozdzielczości jedną z najbardziej aktywnych stref Słońca, która wyprodukowała dwa potężne rozbłyski klasy X. Zjawiska te obserwowano dzięki teleskopowi słonecznemu GREGOR o średnicy 1,5 m, znajdującemu się w Obserwatorium Teide na Teneryfie. Badacze przyjrzeli się grupie plam
Czytaj więcej
  • Data publikacji

NASA potwierdza wsparcie dla opóźnionej europejskiej misji marsjańskiej

Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) otrzymała długo wyczekiwane potwierdzenie, że NASA podtrzymuje swoje zaangażowanie w misję łazika Rosalind Franklin, którego start po serii opóźnień jest obecnie planowany na 2028 rok. Najnowsza decyzja amerykańskiej agencji zabezpiecza niezbędne elementy wsparcia technicznego i pozwala Europie kontynuować prace nad jedną z najambitniejszych misji w historii badań Czerwonej Planety.
  • Data publikacji

Ariel – księżyc Urana, który mógł skrywać ocean głębszy niż się spodziewano

Najnowsze badania sugerują, że pod lodową skorupą Ariela – jednego z największych księżyców Urana – mógł kiedyś istnieć ocean o głębokości nawet 170 kilometrów. Odkrycie, opublikowane w periodyku naukowym Icarus, rzuca nowe światło na geologiczną historię Ariela i wzmacnia hipotezę, że w systemie Urana mogą istnieć tzw. globy oceaniczne. Ariel jest drugim co do bliskości i
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Europa szykuje śmiałą misję do Enceladusa. Poszukiwania życia pod lodową skorupą Saturna

W historii chyba każdego miłośnika astronomii nadchodzi ten moment, w którym zaczyna się on/ona zastanawiać nad tym, czy dożyje realizacji misji przedstawianej przez kolejną agencję kosmiczną. Nie, nie. Nie chodzi o bzdury w stylu załogowej misji marsjańskiej, a o zwykłą, bezzałogową misję, jakich było już wiele. U mnie ten moment nadszedł teraz. Czy w naszym
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Hayabusa2 zmierzy się z wyjątkowo trudnym celem

Astronomowie ogłosili zaskakujące wyniki obserwacji planetoidy 1998 KY26, która jest celem japońskiej misji kosmicznej Hayabusa2. Okazuje się, że ten niewielki obiekt jest znacznie mniejszy i obraca się dużo szybciej, niż wcześniej sądzono. Dotychczasowe szacunki mówiły o 30 metrach średnicy i czasie obrotu około 10 minut. Najnowsze badania, przeprowadzone przy użyciu największych teleskopów świata, w tym
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Nie wystarczy kopnąć planetoidy. Można sobie w ten sposób narobić kłopotów

Na pierwszy rzut oka obrona przed nadlatującą planetoidą wydaje się prosta: wystarczy uderzyć w nią sondą kosmiczną i zepchnąć ją z kursu. W 2022 roku NASA udowodniła, że ta metoda działa. Misja DART z powodzeniem uderzyła w planetoidę Dimorphos, zmieniając jej orbitę. To był przełom w historii badań kosmicznych i pierwszy praktyczny test tzw. obrony
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Ta planeta karłowata nie daje o sobie zapomnieć. Właśnie odkryto jej kolejny księżyc

Wokół planety karłowatej Quaoar, znajdującej się daleko poza orbitą Neptuna, najprawdopodobniej krąży nieznany wcześniej księżyc. Niewielkie, lodowe ciało o wydłużonym kształcie już wcześniej zaskakiwało badaczy – posiada bowiem własny księżyc i dwa pierścienie. Najnowsze obserwacje sugerują jednak, że ten układ jest jeszcze bardziej skomplikowany. Quaoar to obiekt Pasa Kuipera – rozległego zbioru lodowych pozostałości po
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Chiny przyspieszają przygotowania do załogowego lądowania na Księżycu

Chiny wykonały kolejny istotny krok w ramach swojego ambitnego programu księżycowego. Najnowszy tes silników rakietowych potwierdziła, że Państwo Środka systematycznie zbliża się do wysłania astronautów na powierzchnię Srebrnego Globu. 12 września na kosmodromie Wenchang na wyspie Hajnan przeprowadzono 320-sekundowy test pierwszego stopnia nowej rakiety Długi Marsz 10. Na stanowisku testowym zainstalowano skrócony egzemplarz pierwszego stopnia
Czytaj więcej
  • Data publikacji

NASA: Łazik Perseverance odkrył możliwe ślady życia na Marsie

NASA poinformowała, że łazik Perseverance mógł natrafić na najmocniejsze jak dotąd dowody sugerujące istnienie dawnego życia na Marsie. Próbka skalna pobrana w ubiegłym roku z krateru Jezero zawiera potencjalne biosygnatury – chemiczne i mineralne ślady, które mogłyby wskazywać na aktywność mikroorganizmów w odległej przeszłości Czerwonej Planety. Wyniki badań, opublikowane w periodyku Nature, dotyczą fragmentu skały nazwanego
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Pierwszy międzygwiezdny gość, ‘Oumuamua, mógł być fragmentem „egzo-Plutona”

Kiedy w 2017 roku astronomowie odkryli nietypowy obiekt przemierzający Układ Słoneczny, od razu stało się jasne, że nie pochodzi on z naszego kosmicznego sąsiedztwa. Nadano mu nazwę 1I/‘Oumuamua i uznano za pierwszego potwierdzonego przybysza spoza Układu Słonecznego. Początkowo sklasyfikowano go jako kometę, jednak kolejne badania zaczęły podważać to założenie. Dziś coraz więcej naukowców uważa, że
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Chiny planują misję, która ma przesunąć orbitę planetoidy

Planetoidy od dawna budzą jednocześnie fascynację i lęk. Z jednej strony stanowią „skamieniałości” Układu Słonecznego, kryjące w sobie cenne pierwiastki, takie jak żelazo, nikiel czy metale z grupy platynowców. Z drugiej – bliskie Ziemi obiekty tego typu należą do największych potencjalnych zagrożeń dla ludzkości. Nawet stosunkowo niewielka planetoida, jeśli uderzyłaby w naszą planetę, mogłaby wywołać
Czytaj więcej
  • Data publikacji

InSight odsłania wnętrze Czerwonej Planety. Niespodzianka w jądrze Marsa

Mars kryje w sobie niespodziankę. Dzięki misji InSight NASA naukowcy zajrzeli głęboko do wnętrza Czerwonej Planety i odkryli coś, czego nikt się nie spodziewał – w samym środku Marsa znajduje się stałe jądro wewnętrzne. To przełomowe odkrycie rzuca nowe światło na ewolucję planet skalistych i może wyjaśnić, dlaczego Mars utracił swoje pole magnetyczne. Odkrycie, które zmienia
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Historyczne spotkanie z planetoidą Apophis? ESA i JAXA mogą zrealizować wyjątkową misję kosmiczną

Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) i Japońska Agencja Eksploracji Aerokosmicznej (JAXA) rozważają nową współpracę, której celem może być wspólna misja badawcza jednej z najbardziej intrygujących planetoid w pobliżu Ziemi – Apophis. To obiekt o średnicy 375 metrów, który w 2029 roku przeleci wyjątkowo blisko naszej planety, choć bez ryzyka kolizji.
  • Data publikacji

Bennu i Ryugu mogą pochodzić z tej samej rodziny asteroid

Dwa znane bliskie Ziemi asteroidy, Bennu i Ryugu, mogą mieć wspólne pochodzenie z dużym ciałem w pasie planetoid między Marsem a Jowiszem. Naukowcy z Southwest Research Institute (SwRI) wskazują, że oba obiekty mogły powstać jako fragmenty rodziny planetoid Polana, utworzonej wskutek potężnej kolizji w młodym Układzie Słonecznym.
  • Data publikacji

Gigantyczne osuwisko na Księżycu? Nowe badania próbek Apollo 17 dają odpowiedź

Ponad pół wieku po zakończeniu programu Apollo, księżycowe próbki przywiezione na Ziemię przez astronautów wciąż przynoszą nowe odkrycia. Najnowsze badania rdzenia skalnego pobranego podczas misji Apollo 17 w 1972 roku, a dopiero niedawno otwartego po 50 latach, pozwoliły zajrzeć w głąb niezwykłego zjawiska geologicznego znanego jako „Jasny Płaszcz”.
  • Data publikacji

Nowy księżyc Urana. Nawet sonda Voyager go nie zarejestrowała

Astronomowie korzystający z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba odkryli nieznany wcześniej księżyc Urana. Dzięki temu liczba znanych satelitów tej planety wzrosła do 29. Odkrycia dokonał zespół naukowców z Southwest Research Institute (SwRI) podczas obserwacji przeprowadzonych 2 lutego 2025 roku za pomocą instrumentu NIRCam zainstalowanego na pokładzie Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba.
  • Data publikacji

NASA zakończyła misję. Nie udało się odzyskać kontroli nad sondą

Choć misja Lunar Trailblazer miała wnieść nową jakość w badania wody na Księżycu, zakończyła się, zanim zdążyła rozwinąć skrzydła. Lunar Trailblazer został wystrzelony 26 lutego 2024 roku na pokładzie rakiety Falcon 9 firmy SpaceX z Centrum Kosmicznego im. Kennedy’ego na Florydzie. Był to niewielki satelita towarzyszący lądownikowi IM-2 firmy Intuitive Machines. Głównym celem misji było
Czytaj więcej