Droga Mleczna – PULS KOSMOSU

Data publikacji 4 marca 20263 marca 2026

Kosmiczne latarnie i archeologia galaktyczna. Najstarsze gwiazdy zdradzają sekret narodzin Drogi Mlecznej?

Wyobraźmy sobie próbę zrekonstruowania historii wielkiego miasta wyłącznie na podstawie badania jego najstarszych, zachowanych budowli. Nie możemy zobaczyć, jak stawiano fundamenty, nie mamy możliwości przeprowadzenia wywiadów z architektami, a jedynymi dowodami, jakimi dysponujemy, są same struktury: ich materiały, rozmieszczenie i subtelne wskazówki ukryte w samym sposobie ich budowy. Właśnie taką rolę pełnią współcześni astronomowie badający

Data publikacji 11 czerwca 202511 czerwca 2025

Centrum Drogi Mlecznej pełne gazu, ale prawie bez nowych gwiazd. Oto prawdopodobny powód

Centrum Drogi Mlecznej to miejsce pełne skrajności — gęste chmury gazu i pyłu, silne pola grawitacyjne, duże prędkości orbitalne i obecność supermasywnej czarnej dziury. Wszystkie te czynniki sprawiają, że jest to wyjątkowo dynamiczne środowisko. Teoretycznie powinno ono sprzyjać intensywnemu formowaniu się gwiazd. Tymczasem najnowsze badania pokazują coś zupełnie przeciwnego — narodziny gwiazd w samym sercu

Data publikacji 8 lutego 20248 lutego 2024

Chcesz zmierzyć masę Galaktyki? Spróbuj z niej uciec

Określenie masy swojego ciała jest czynnością trywialną. Wystarczy wejść na wagę, uwzględnić przyciąganie ziemskie i voila, mamy masę. Kiedy jednak chcemy badać masę obiektów kosmicznych sytuacja nie jest już taka prosta.

Data publikacji 28 stycznia 202428 stycznia 2024

Gwiazdy podróżują wolniej przy zewnętrznej krawędzi Drogi Mlecznej. Hmm, gdzie jest ciemna materia?

Mierząc prędkość gwiazd w całej Drodze Mlecznej, fizycy z MIT odkryli, że gwiazdy znajdujące się dalej w dysku galaktycznym niż Słońce poruszają się wolniej, niż oczekiwano, w porównaniu do gwiazd znajdujących się bliżej centrum galaktyki. Odkrycie stwarza zaskakującą możliwość: jądro naszej galaktyki może być mniej masywne, a tym samym zawierać mniej ciemnej materii, niż dotychczas

Data publikacji 4 października 2022

My tu gadu-gadu, a nasza galaktyka może się właśnie rozpadać

Duże, masywne gwiazdy żyją intensywnie i umierają bardzo szybko. Mniejsze żyją spokojnie, ale z czasem także i one gdzieś umierają. Czerwone karły natomiast, cóż, one żyją tak długo, że wszystkie – nawet te najstarsze – są wciąż jak na siebie bardzo młode. Pytanie tylko gdzie się podziewają te wszystkie pozostałości po dawnych gwiazdach. Weźmy np.

Data publikacji 14 stycznia 2020

TESS datuje dawne zderzenie z naszą galaktyką

Pojedyncza jasna gwiazda w gwiazdozbiorze Indianina, widoczna z półkuli południowej, pozwoliła nam odkryć nowe informacje o dawnym zderzeniu naszej Drogi Mlecznej z inną, mniejszą galaktyką Gaia-Enceladus. Międzynarodowy zespół naukowców kierowany przez badaczy z Uniwersytetu w Birmingham zastosował nowatorski sposób wykorzystania charakterystyki pojedynczej, starej, jasnej gwiazdy v Ind jako znacznika historii Drogi Mlecznej. Gwiazdy noszą w

Data publikacji 16 grudnia 2019

VLT fotografuje centralne rejony Drogi Mlecznej

Należący do Europejskiego Obserwatorium Południowego teleskop VLT (Very Large Telescope) wykonał zdjęcie centralnej części Drogi Mlecznej. Zdjęcie wykonano w spektakularnej rozdzielczości, dzięki czemu możliwe było odkrycie nowych szczegółów historii powstawania gwiazd w naszej galaktyce. Dzięki nowym obserwacjom, astronomowie odkryli dowody na dramatyczne wydarzenia w życiu Drogi Mlecznej: okres tak intensywnego powstawania gwiazd, że doprowadził do

Data publikacji 23 lipca 2019

Astronomowie odkrywają burzliwe narodziny Drogi Mlecznej

Droga Mleczna pożarła galaktykę o masie 1/4 jej własnej masy jakieś 10 miliardów lat temu w „burzliwym zderzeniu”, które trwało całe eony – informują astronomowie w artykule naukowym opublikowanym w poniedziałek. Wcześniejsze badania wskazywały, że nasza galaktyka macierzysta składa się z dwóch różnych zestawów gwiazd, jednak precyzyjna chronologia połączenia dwóch galaktyk długo się przed nami

Data publikacji 9 maja 2019

Wzrost intensywności procesów gwiazdotwórczych w Drodze Mlecznej 2-3 miliardy lat temu

Zespół naukowców kierowany przez badaczy z Institute of Cosmos Sciences na Uniwersytecie w Barcelonie oraz z Obserwatorium Astronomicznego Besancon przeanalizował dane z satelity Gaia i odkrył, że jakieś 3 miliardy lat temu mieliśmy w Drodze Mlecznej do czynienia z silnym wzrostem intensywności procesów gwiazdotwórczych. W okresie tym powstało ponad 50 procent gwiazd tworzących dysk galaktyczny.

Data publikacji 18 marca 2019

Nowa trójwymiarowa mapa pomoże rozwiązać odwieczne tajemnice naszej galaktyki

W ramach najnowszych badań przeprowadzonych przez naukowców z ANU stworzono trójwymiarową mapę pola magnetycznego w niewielkim wycinku Drogi Mlecznej, torując w ten sposób drogę do przyszłym odkryć, które pozwolą poszerzyć naszą wiedzę o początkach i ewolucji wszechświata. Dr Aris Tritsis z ANU Research School of Astronomy and Astrophysics (RSAA) podkreśla, że są to pierwsze badania,

Data publikacji 4 lutego 2019

Droga Mleczna odkształca się na krawędziach

Dysk Drogi Mlecznej nie jest ani stabilny ani płaski. Zamiast tego im dalej od centrum Drogi Mlecznej tym bardziej jest on odkształcony – twierdzą astronomowie z obserwatorium astronomicznego Chińskiej Akademii Nauk (NAOC). Z dużej odległości, galaktyka wyglądałaby jak cienki dysk gwiazd w ciągu kilkuset milionów lat okrążający swój obszar centralny, w którym setki miliardów gwiazd

Data publikacji 4 stycznia 2019

Zderzenie galaktyk może wyrzucić Układ Słoneczny w przestrzeń międzygalaktyczną

Najnowsze badania prowadzone przez astrofizyków z Uniwersytetu w Durham w Wielkiej Brytanii wskazują, że Wielki Obłok Magellana (LMC) może zderzyć się z Drogą Mleczną w ciągu najbliższych dwóch miliardów lat. Do zderzenia może dojść na długo przed prognozowanym zderzeniem Drogi Mlecznej z Galaktyką Andromedy, do którego według naukowców może dojść za osiem miliardów lat. Katastroficzne

Data publikacji 24 sierpnia 20186 września 2023

Gwiazdy pamiętają ponowne narodziny naszej galaktyki

Droga Mleczna już raz umarła, a teraz znajdujemy się w jej drugim życiu. Obliczenia przeprowadzone przez Masafumi Noguchi (Tohoku University) odsłoniły przed nami wcześniej nieznane szczegóły historii naszej galaktyki. Wyniki badań zostały opublikowane 26 lipca w periodyku Nature. Gwiazdy w Drodze Mlecznej formowały się w dwóch różnych epokach wykorzystując do tego różne mechanizmy. Między nimi mieliśmy

Data publikacji 26 lipca 2018

Pierwszy udany test Ogólnej Teorii Względności wokół supermasywnej czarnej dziury

Obserwacje wykonane za pomocą Bardzo Dużego Teleskopu (VLT) po raz pierwszy pozwoliły na odkrycie efektów przewidywanych przez Ogólną Teorię Względności Einsteina w ruchu gwiazdy przelatującej przez ekstremalne pole grawitacyjne w pobliżu supermasywnej czarnej dziury w centrum Drogi Mlecznej. Ten długo oczekiwany wynik stanowi kulminację 26-letniej kampanii obserwacyjnej prowadzonej za pomocą teleskopów ESO w Chile. Przesłonięta

Data publikacji 26 lipca 2018

Konferencja ESO live

Na godzinę 14:00 Europejskie Obserwatorium Południowe zwołało konferencję, na której ogłosi wyniki obserwacji ścisłego centrum Drogi Mlecznej. Zapraszamy od oglądania już o 14:00

Data publikacji 25 kwietnia 2018

Supermasywna czarna dziura w Drodze Mlecznej może mieć niezauważone jeszcze rodzeństwo

Astronomowie zaczynają rozumieć co się dzieje gdy czarne dziury zaczynają przemierzać Drogę Mleczną. Zazwyczaj supermasywna czarna dziura (SMBH) umiejscowiona jest w jądrze masywnej galaktyki, ale czasami można natrafić na SMBH „przemierzającą” swoją galaktykę macierzystą pozostając z daleka od centrum, w regionach takich jak halo gwiezdne – niemal sferyczny obszar gwiazd i gazu otaczający główny dysk

Data publikacji 21 kwietnia 2018

Odkrywanie tajemnic Drogi Mlecznej w zakresie gamma

Międzynarodowy zespół astronomów skatalogował ponad 70 źródeł bardzo wysokoenergetycznych promieni gamma, w tym 16 wcześniej nieobserwowanych, w ramach przeglądu Drogi Mlecznej realizowanego za pomocą teleskopów obserwujących w zakresie promieniowania gamma. Promienie gamma stanowią najbardziej energetyczną formę promieniowania. Astronomowie i astrofizycy z całego świata badają promienie gamma ponieważ można je wykorzystać do badania źródeł promieni kosmicznych,

Data publikacji 3 kwietnia 2018

Czy Droga Mleczna się powiększa?

Galaktyka, którą zamieszkujemy – Droga Mleczna – może robić się coraz większa, twierdzi Cristina Martinez-Lombilla, doktorantka z Instituto de Astrofisica de Canarias na Teneryfie oraz jej współpracownicy. Wyniki swoich prac przedstawi ona dzisiaj podczas Europejskiego Tygodnia Astronomii w Liverpoolu. Układ Słoneczny znajduje się w jednym z ramion tworzących dysk galaktyki spiralnej z poprzeczką zwanej Drogą

Data publikacji 26 marca 2018

ZDJĘCIE: Chaotyczna sieć włókien w gwiezdnym żłobku Drogi Mlecznej

Płaszczyzna Drogi Mlecznej pełna jest obszarów gwiazdotwórczych, takich jak ten przedstawiony na tym rewelacyjnym zdjęciu wykonanym za pomocą Kosmicznego Obserwatorium Herschel. Dla obserwującego w dalekiej podczerwieni oka Herschela, obszar ten widoczny jest jako skomplikowana sieć włókien gazowych i ciemnych bąbli usiana jasnymi gorącymi punktami, w których formują się nowe gwiazdy. Chłodniejsze regiony, emitujące światło na

Data publikacji 15 lutego 2018

Droga Mleczna ściera się z sąsiadką w galaktycznym wyścigu zbrojeń

Astronomowie odkryli, że nasza najbliższa sąsiadka – Galaktyka Andromedy – jest mniej więcej tych samych rozmiarów co Droga Mleczna. Dotychczas uważano, że M31 jest dwa-trzy razy większa od Drogi Mlecznej i że nasza własna galaktyka z czasem zostanie pochłonięta przez swoją większą sąsiadkę. Jednak wyniki najnowszych badań opublikowanych wczoraj wyrównują rachunki między dwoma galaktykami. Badacze