PULS KOSMOSU

Radek Kosarzycki

Kategoria: Astrofizyka

  • Data publikacji

Narodziny planet. Astronomowie uchwycili formowanie się nowych światów

Dzięki najnowszym technologiom obserwacyjnym astronomowie po raz pierwszy zyskali bezpośredni wgląd w proces narodzin planet. Korzystając z Bardzo Dużego Teleskopu (VLT) w Chile, naukowcy uchwycili dwa obiekty, które najprawdopodobniej są nowo formującymi się planetami – każdy z nich zanurzony w spiralnych strukturach gazu i pyłu wokół młodych gwiazd. To wyjątkowe odkrycia, które potwierdzają przewidywania teoretyczne
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Planety podobne do Ziemi pod lupą. Przełomowe wyniki z JWST i nowe teorie

Poszukiwania planet podobnych do Ziemi od lat stanowią jeden z najważniejszych celów współczesnej astronomii. Mimo że naukowcom udało się odkryć już ponad 6000 egzoplanet w ponad 4400 układach planetarnych, tylko niewielka część z nich – zaledwie 217 – to potwierdzone planety skaliste o składzie przypominającym Ziemię. Co więcej, wciąż nie udało się potwierdzić istnienia atmosfery
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Pierwszy krok ku nowym planetom. Tak rodzi się układ planetarny

Astronomowie po raz pierwszy w historii zarejestrowali najwcześniejszy etap formowania się planet skalistych wokół młodej gwiazdy przypominającej Słońce. To przełomowe odkrycie pozwala nam zajrzeć w procesy, które 4,5 miliarda lat temu doprowadziły do powstania Ziemi i innych planet naszego Układu Słonecznego.
  • Data publikacji

Ta planeta traci milion ton atmosfery na sekundę. Winna jest jej własna gwiazda

Astronomowie zaobserwowali wyjątkowe zjawisko, które rzuca nowe światło na procesy kształtujące młode układy planetarne. TOI-1227b – młoda, gazowa planeta krążąca wokół czerwonego karła – traci atmosferę w zastraszającym tempie. Obserwacje wskazują, że za ten niepokojący trend odpowiedzialna jest jej własna gwiazda macierzysta. To rzadkie zjawisko pozwala naukowcom przyjrzeć się w czasie rzeczywistym, jak ekstremalne warunki
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Co ukształtowało orbity i kolory TNO? Naukowcy podejrzewają przelot gwiazdy

Odległe rejony Układu Słonecznego wciąż skrywają wiele tajemnic. Wśród nich szczególne miejsce zajmują obiekty transneptunowe (TNO) – lodowe ciała niebieskie krążące za orbitą Neptuna. Choć często pomijane w opowieściach o planetach, mogą one być kluczowe dla zrozumienia wczesnych dziejów naszego kosmicznego sąsiedztwa. Najnowsze badania sugerują, że ich nietypowe orbity i zróżnicowane barwy mogą być pozostałością
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Najdokładniejsze zdjęcie egzoplanety? Bez Słońca się to nie uda

Czy możliwe jest stworzenie szczegółowej mapy powierzchni planety oddalonej o dziesiątki lat świetlnych od Ziemi? Najnowsze badania sugerują, że tak – pod warunkiem, że wykorzystamy do tego wyjątkowe zjawisko fizyczne: soczewkowanie grawitacyjne wokół naszej gwiazdy macierzystej. Choć brzmi to jak science fiction, koncepcja ta wydaje się paradoksalnie najbardziej realną z dostępnych opcji.
  • Data publikacji

Ukryty olbrzym w otoczeniu młodej gwiazdy MP Mus. Nieoczekiwane odkrycie

Jak powstają planety? To jedno z kluczowych pytań astronomii, które naukowcy próbują rozwiązać, badając młode gwiazdy otoczone jeszcze pyłem i gazem. Najnowsze odkrycie dokonane przez międzynarodowy zespół astronomów rzuca nowe światło na ten proces. Dzięki połączeniu danych z dwóch zaawansowanych instrumentów obserwacyjnych badacze zidentyfikowali właśnie egzoplanetę (gazowego olbrzyma), która dotąd skutecznie ukrywała się w otoczeniu
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Czy egzoplaneta może „zdenerwować” gwiazdę? Oto HIP 67522 b i jej wściekła gwiazda

W świecie egzoplanet naukowcy coraz częściej odkrywają zaskakujące i dynamiczne zależności między planetami a ich gwiazdami. Nowe badania pokazują, że niektóre planety mogą nie tylko biernie znosić skutki wzmożonej aktywności swojej gwiazdy macierzystej, ale wręcz same prowokować niebezpieczne zjawiska, które zagrażają ich atmosferze – a tym samym ich przetrwaniu. Jednym z takich przypadków jest system
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Alkohol w otoczeniu odległej gwiazdy. Może zdradzić sekret życia na Ziemi

Czy życie na Ziemi mogło zacząć się od „dostawy” z kosmosu? Nowe odkrycie astronomów dostarcza kolejnych dowodów na to, że kluczowe składniki życia mogły dotrzeć na naszą planetę na powierzchni komet i innych lodowych ciał z dalszych rejonów Układu Słonecznego. W centrum całej tej historii znajduje się… alkohol. I to nie byle jaki, lecz rzadkie
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Tajemnice gigantycznych gwiazd rozwiązane? Nowe dane z Mgławicy Tarantula

Bardzo masywne gwiazdy (VMS), których masa przekracza 100 mas Słońca, odgrywają kluczową rolę w ewolucji kosmosu. To właśnie one odpowiadają za narodziny czarnych dziur, wybuchy supernowych i inne ekstremalne zjawiska. Mimo to ich cykl życia wciąż skrywa wiele tajemnic. Nowe badania sugerują, że wcześniejsze modele nie doceniały skali utraty materii przez te gwiazdy, co może
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Szybkie rozbłyski radiowe ujawniają, gdzie ukryła się zwykła materia

Przez dziesięciolecia naukowcy zastanawiali się, gdzie podziała się znaczna część tzw. zwykłej (barionowej) materii we Wszechświecie — tej samej, z której zbudowane są gwiazdy, planety, ludzie i wszystko, co znamy. Choć nie chodzi tu o tajemniczą ciemną materię, a o dobrze znane atomy, ich rozproszenie w kosmosie sprawiało, że pozostawały trudne do wykrycia. Teraz, dzięki
Czytaj więcej
  • Data publikacji

LHS 3844b. To pierwsza znana superziemia zablokowana pływowo

Odkąd astronomowie zaczęli odkrywać planety pozasłoneczne ponad trzy dekady temu, w przestrzeni kosmicznej udało się już dostrzec ponad pięć tysięcy planet. Ku zdumieniu naukowców, w otoczeniu odległych gwiazd naukowcy odkrywają głównie planety, które nie mają swoich odpowiedników w Układzie Słonecznym, takie jak chociażby gorące jowisze, minineptuny i superziemie, czyli planety masywniejsze od Ziemi, a mniej
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Jak powstają planety skaliste? ALMA odkrywa tajemnice pyłu unoszonego przez wiatr gwiazdowy

Czy Ziemia i inne planety skaliste mogły powstać dzięki gwiezdnym wiatrom? Nowe odkrycie astronomów korzystających z sieci radioteleskopów ALMA w Chile wskazuje, że tak. Naukowcy po raz pierwszy zaobserwowali milimetrowych rozmiarów ziarna pyłu — potencjalny budulec planet — unoszone przez wiatry z wnętrza dysków otaczających młode gwiazdy. To może rozwiązać jedną z największych zagadek planetologii:
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Astronomowie odkryli planetę krążącą nad biegunami swoich dwóch gwiazd. Ale to nawet nie gwiazdy

Astronomowie odkryli układ planetarny, który może zmienić nasze rozumienie tego, jak i gdzie mogą powstawać planety. Wbrew oczekiwaniom, nowo zaobserwowany obiekt, który najprawdopodobniej jest planetą (tego jeszcze nie potwierdzono) nie porusza się po przewidywalnej orbicie wokół jednej gwiazdy, ale przemyka nad biegunami ciasnej pary brązowych karłów. To odkrycie rzuca wyzwanie powszechnie przyjmowanym teoriom ewolucji układów
Czytaj więcej
  • Data publikacji

JWST odkrywa najmniejsze brązowe karły w historii. Te badania całkowicie zmieniają naszą wiedzę o nieudanych gwiazdach

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST) ponownie udowadnia, że jest najlepszym narzędziem do badania Wszechświata, jakie kiedykolwiek stworzyła ludzkość. Jego najnowsze odkrycia przesuwają granice naszej wiedzy o brązowych karłach — tajemniczych obiektach, które nie są ani planetami, ani gwiazdami. Odkrycie dziewięciu takich ciał niebieskich, w tym dwóch rekordowo małych, może całkowicie zmienić nasze rozumienie tego, gdzie
Czytaj więcej
  • Data publikacji

NASA i ASKAP odkrywają tajemniczy obiekt w Drodze Mlecznej. Nikt nie wie, czym jest

W kosmosie wciąż kryje się wiele tajemnic, które zaskakują nawet najbardziej doświadczonych astronomów. Najnowszym zagadkowym odkryciem jest ASKAP J1832−0911 – obiekt, który całkowicie wymyka się znanym schematom i może oznaczać istnienie zupełnie nowej klasy pozostałości gwiazdowych.
  • Data publikacji

Nieznany etap śmierci gwiazdy odkryty! Gaia22ayj zaskakuje naukowców

Astronomowie po raz pierwszy w historii zaobserwowali niezwykle krótkotrwały etap w cyklu życia umierającej gwiazdy – etap, który do tej pory pozostawał jedynie teorią. Ten niezwykle ulotny moment w ewolucji gwiazd pozwala lepiej zrozumieć, jak z obiektów podobnych do Słońca powstają białe karły. Głównym bohaterem najnowszego odkrycia jest Gaia22ayj – biały karzeł oddalony o około
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Supernowe już kilka razy zmieniały klimat na Ziemi. To się zdarzy ponownie

Potężne eksplozje masywnych gwiazd pod koniec ich życia nie tylko wpływają na same gwiazdy i ich bezpośrednie otoczenia, ale także mogą wpływać na warunki panujące na Ziemi. Najnowsze badania sugerują, że te odległe kosmiczne zjawiska miały już kilkukrotnie realny wpływ na klimat naszej planety, a być może nawet na ewolucję życia. Choć brzmi to jak
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Planeta w cieniu: jak naukowcy odkryli świat, którego nie da się zobaczyć

Astronomowie po raz kolejny pokazują, że najciekawsze światy we Wszechświecie wciąż skrywają się przed naszym wzrokiem. Doskonałym przykładem takiej planety jest obiekt skatalogowany pod numerem Kepler-725c i znajdujący się 2472 lata świetlne od Ziemi, zwraca uwagę nie tylko ze względu na swoje właściwości fizyczne, ale przede wszystkim ze względu na sposób, w jaki została wykryta.
Czytaj więcej
Kameleon I
  • Data publikacji

Mgławice, pył i młode słońca — spektakularna fotografia Kameleon I

W przestrzeni kosmicznej bezustannie umierają, ale też i rodzą się nowe gwiazdy. Dzięki zaawansowanym instrumentom naukowym możemy obecnie uważnie i precyzyjnie przyglądać się procesom powstawania nowych gwiazd, nawet tych, które zachodzą setki lat świetlnych od Ziemi. Doskonałym przykładem takich obserwacji może być najnowsze zdjęcie z chilijskiego teleskopu Blanco, na którym naukowcom udało się uchwycić fenomenalny
Czytaj więcej