Kosmologia – Strona 27 – PULS KOSMOSU

Data publikacji 23 czerwca 2016

Pierwsze obserwacje centrum Galaktyki za pomocą GRAVITY

Instrument GRAVITY pracujący aktualnie z czterema 8,2-metrowymi teleskopami tworzącymi Bardzo Duży Teleskop VLT (ESO) już we wczesnej fazie testów udowadnia, że wkrótce będzie dostarczał wyników naukowych światowej klasy. GRAVITY jest elementem sieci VLT Interferometer. Łącząc światło zbierane z czterech teleskopów, jest w stanie osiągnąć tę samą rozdzielczość przestrzenną i precyzję pomiaru pozycji co jeden teleskop

Data publikacji 23 czerwca 2016

Rentgenowskie echo gwiazdy rozrywanej przez czarną dziurę

Jakieś 3,9 miliarda lat temu w sercu odległej galaktyki intensywne oddziaływania pływowe czarnej dziury monstrualnych rozmiarów rozerwały gwiazdę, która za bardzo się do niej zbliżyła. Kiedy promieniowanie rentgenowskie wyemitowane podczas tego zdarzenia dotarły do Ziemi 28 marca 2011 roku, zostały zarejestrowane przez satelitę Swift, która automatycznie poinformowała o tym astronomów na całym świecie. W ciągu

Data publikacji 18 czerwca 2016

Tajemnice magnetycznie napędzanych dżetów w supermasywnych czarnych dziurach

Symulacja silnych dżetów emitowanych przez supermasywne czarne dziury znajdujące się w centrach największych galaktyk tłumaczy dlaczego niektóre rozbłyski świecą niczym latarnie morskie widoczne w całym wszechświecie podczas gdy inne rozpadają się i nigdy nie przebijają się przez halo swojej galaktyki. Około 10 procent wszystkich galaktyk z aktywnymi jądrami – w których zgrubieniach centralnych spodziewamy się występowania

Data publikacji 16 czerwca 2016

Przepychanki w centrum gromady kulistej źródłem czarnych dziur wykrytych przez LIGO

Astrofizycy z Northwestern University przewidzieli historię. W najnowszym badaniu naukowcy wykazali, że ich przewidywania teoretyczne z ubiegłego roku były prawidłowe: historyczne połączenie dwóch masywnych czarnych dziur, wykryte 14 września 2015 roku – mogło być spowodowane przez dynamiczne interakcje w gęstym jądrze starej gromady kulistej. Tego typu układy dwóch czarnych dziur powstają w chaotycznym tańcu grawitacyjnym

Data publikacji 15 czerwca 2016

Fale grawitacyjne – kolejna detekcja!

26 grudnia 2015 roku o godzinie 3:38:53 UTC naukowcy po raz drugi zaobserwowali fale grawitacyjne – fałdy w czasoprzestrzeni. Fale grawitacyjne zostały zarejestrowane przez oba detektory obserwatorium LIGO (Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory) znajdujące się w Livingston w stanie Luizjana oraz Hanford w stanie Waszyngton. Obserwatorium LIGO finansowane jest przez National Science Foundation (NSF), a zostały

Data publikacji 11 czerwca 201627 sierpnia 2024

Hubble odkrywa galaktycznego samotnika. UGC 4879

Zbieranina gwiazd widoczna na tym zdjęciu tworzy galaktykę znaną pod nazwą UGC 4879. To nieregularna galaktyka karłowata – jak sama nazwa wskazuje, galaktyki tego typu są nieco mniejsze i bardziej chaotyczne niż ich kosmiczni kuzyni charakteryzujący się majestatycznymi ramionami spiralnymi czy zwartością budowy galaktyk eliptycznych. UGC 4879 ma wszędzie daleko To wyjątkowo samotna galaktyka. Między nią,

Data publikacji 8 czerwca 2016

Czarna dziura zasilana międzygalaktyczną powodzią

Międzynarodowy zespół astronomów korzystający z obserwatorium ALMA (Atacama Large Milimeter/submilimeter Array) jako pierwszy w historii zaobserwował jedno z nietypowych zjawisk pogody kosmicznej – gromadę gęstych obłoków gazu międzygalaktycznego opadającą na supermasywną czarną dziurę w centrum olbrzymiej galaktyki znajdującej się miliard lat świetlnych od Ziemi. Wyniki badań zostaną opublikowane jutro w periodyku Nature. Nowe obserwacje wykonane

Data publikacji 8 czerwca 2016

LISA Pathfinder pierwszym krokiem do wykrywania fal grawitacyjnych z przestrzeni kosmicznej

LISA Pathfinder – misja prowadzona przez Europejską Agencję Kosmiczną przy współudziale NASA, z powodzeniem przetestowała kluczową technologię niezbędną do zbudowania kosmicznego obserwatorium, którego zadaniem będzie wykrywanie fal grawitacyjnych. Te niewielkie fałdy w czasoprzestrzeni przewidziane przez Alberta Einsteina sto lat temu, zostały po raz pierwszy w historii zarejestrowane w ubiegłym roku w obserwatorium LIGO (Laser Interferometer

Data publikacji 7 czerwca 2016

Blazary powoli odkrywają swoje tajemnice

Blazary to galaktyki, których centralna, supermasywna czarna dziura akreuje materię ze swojego otoczenia. Choć do takiego procesu akrecji dochodzi w wielu galaktykach i sytuacjach, w przypadku blazar opadająca materia jest reemitowana w silnym, wąskim, skolimowanym strumieniu bardzo szybkich naładowanych cząstek. Tak powstały dżet w przypadku blazara skierowany jest w naszą stronę. Naładowane cząstki emitują fotony

Data publikacji 1 czerwca 2016

Masywny problem: masa Drogi Mlecznej

To z pewnością wyzwanie galaktycznych rozmiarów, ale Gwendolyn Eadie zbliża się do odpowiedzi na pytanie, które zdefiniowało początki jej kariery w astrofizyce: jaka jest masa Drogi Mlecznej? Aktualnie obowiązująca krótka odpowiedź to: 7 x 10^11 mas Słońca. Czyli mówiąc językiem niematematycznym – to masa Słońca pomnożona jakieś 700 miliardów razy. Masa Słońca to 2 (i

Data publikacji 30 maja 2016

Hubble: gromada galaktyk MACS J1149.5+2223

Niemal tak głębokie jak Ultragłębokie Pole Hubble’a, które zawiera około 10 000 galaktyk, powyższe zdjęcie wykonane za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a odkrywa przed nami tysiące barwnych galaktyk w Gwiazdozbiorze Lwa. To niesamowite okno na wczesny Wszechświat zostało wykonane w ramach kampanii Frontier Fields, której celem jest badanie gromad galaktyk dużo dokładniej niż kiedykolwiek wcześniej. Dzięki

Data publikacji 26 maja 2016

Supermasywne czarne dziury wyłączają swoje galaktyki

Międzynarodowy zespół naukowców zidentyfikował zjawisko, które sprawia, że duża liczba galaktyk zamienia się w kosmiczne cmentarzyska. Galaktyki rozpoczynają swoje życie jako aktywne i barwne galaktyki spiralne, pełne gazu i pyłu, wręcz kipiące od aktywności gwiazdotwórczej. Niemniej jednak, w toku ewolucji procesy gwiazdotwórcze w pewnym momencie ustają, a galaktyki zamieniają się w bezkształtne pustynie, pozbawione nowych

Data publikacji 25 maja 2016

Ogromna młoda gromada galaktyk dostrzeżona we wczesnym Wszechświecie

Astronomowie odkryli dowody na istnienie olbrzymiego zbioru młodych galaktyk 12 miliardów lat świetlnych od Ziemi. Nowoodkryta „protogromada” galaktyk widziana w czasie gdy Wszechświat miał zaledwie 1,7 miliarda lat (12% aktualnego wieku), to jedna z najmasywniejszych struktur w tej odległości. Odkrycie dokonane w obserwatorium Kitt Peak National Observatory w Arizonie oraz Obserwatorium W. M. Kecka na

Data publikacji 25 maja 2016

Czy pierwotne czarne dziury mają związek z ciemną materią?

Po lewej: zdjęcie z Kosmicznego Teleskopu Spitzer przedstawia promieniowanie podczerwone w Wielkiej Niedźwiedzicy. Po prawej: po zamaskowaniu wszystkich znanych gwiazd, galaktyk i artefaktów i podbiciu pozostałego promieniowania pojawia się nieregularne promieniowanie tła. To kosmiczne promieniowanie tła w podczerwieni (CIB); Poświata CIB jest bardziej nieregularna niż można to wytłumaczyć przez odległe, niezauważone galaktyki. Nadmiar struktury może

Data publikacji 25 maja 2016

Hubble odsłania kulisy powstawania supermasywnych czarnych dziur

Astrofizycy wykonali kolejne, istotne kroki na drodze do zrozumienia procesów odpowiadających za powstawanie supermasywnych czarnych dziur. W danych zebranych za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a oraz dwóch innych kosmicznych teleskopów włoscy naukowcy odkryli najlepsze jak dotąd dowody na istnienie zalążków, które z czasem rozrastają się w supermasywne czarne dziury. Od wielu lat astronomowie zastanawiali się w

Data publikacji 21 maja 2016

Najsłabsza dotychczas galaktyka wczesnego Wszechświata

Międzynarodowy zespół naukowców korzystający z Obserwatorium W. M. Kecka na szczycie Mauna Kea na Hawajach odkrył najsłabszą z dotąd dostrzeżonych galaktyk wczesnego Wszechświata. Oprócz wykorzystywania najsilniejszego teleskopu na świecie, zespół wykorzystał zjawisko soczewkowania grawitacyjnego aby dojrzeć ten niesamowicie ciemny obiekt powstały wkrótce po Wielkim Wybuchu. Wyniki obserwacji opublikowano w czwartek w periodyku Astrophysical Journal Letters. Zespołowi

Data publikacji 20 maja 2016

Hubble obserwuje: gąszcz gromad kulistych wokół galaktyki NGC 5308

Powyższe zdjęcie wykonane za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a przedstawia gromady gwiazd krążące wokół galaktyki niczym pszczoły wokół ula. Ulem na tym konkretnym zdjęciu jest galaktyka soczewkowata NGC 5308 znajdująca się niecałe 100 milionów lat świetlnych od nas w Gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy. Tego typu galaktyki stanowią stadium pośrednie między galaktykami eliptycznymi i spiralnymi. To galaktyki w kształcie

Data publikacji 14 maja 2016

RECENZJA: The Cosmic Web – J. Richard Gott

Z geometrycznego punktu widzenia, w największej skali – jak wygląda Wszechświat? Czy składa się z małych wysp materii unoszących się w pustce? Czy też może jest dokładnie odwrotnie i bąble pustki zanurzone są we Wszechświecie pełnym materii, z której zbudowane są gromady galaktyk, włókna, galaktyki, gwiazdy, jowisze, planety? The Cosmic Web to wyjątkowa książka, która prowadzi

Data publikacji 13 maja 2016

Hubble obserwuje: Spiralny płatek śniegu

Wraz z galaktykami nieregularnymi, galaktyki spiralne odpowiadają za około 60 procent galaktyk w lokalnym Wszechświecie. Niemniej jednak mimo ich przewagi, każda galaktyka spiralna jest unikalna – niczym płatki śniegu, każdy jest inny. Widać to wyraźnie na przykładzie powyższej, niesamowitej galaktyki spiralnej NGC 6814, której jasne jądro i spektakularne ramiona z wplecioną delikatną siecią ciemnych włókien

Data publikacji 13 maja 2016

Odległa niebieska galaktyka może rzucić nowe światło na Wielki Wybuch

Słaba, niebieska galaktyka oddalona od nas o 30 milionów lat świetlnych, znajdująca się w Gwiazdozbiorze Małego Lwa może rzucić nowe światło na warunki panujące w początkach Wszechświata. Astronomowie z Uniwersytetu Indiany odkryli niedawno, że galaktyka o nazwie Leoncino (wł. lwiątko) zawiera najmniejszą ilość ciężkich pierwiastków chemicznych, tzw. metali, jak dotąd obserwowaną w jakimkolwiek układzie gwiazd