PULS KOSMOSU

Radek Kosarzycki
  • Data publikacji

Obserwatorium Gemini North spojrzało na międzygwiezdnego gościa. Fantastyczne zdjęcie komety 3I/ATLAS

Astronomowie po raz kolejny stają przed wyjątkową okazją badawczą. Przez nasz Układ Słoneczny przelatuje niezwykle rzadki obiekt – kometa międzygwiezdna 3I/ATLAS. To dopiero trzecie takie ciało niebieskie, jakie kiedykolwiek zaobserwowano, a jego analiza może rzucić światło na ewolucję innych układów planetarnych. Czym jest zatem ten kosmiczny przybysz? Odpowiedzi na to pytanie szukali astronomowie, którzy przyjrzeli
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Perseverance bije rekord jazdy na Marsie. Ten łazik tylko przypomina poprzednie

Eksploracja Marsa wkracza w nowy etap. NASA, wykorzystując zaawansowaną autonomię swojego najnowszego łazika, dokonuje postępów nie tylko w badaniach geologicznych, lecz także w zakresie mobilności robotów badających odległe planety. Perseverance, sześciokołowy robot eksploracyjny, ustanowił właśnie nowy rekord w zakresie najdłuższej jednorazowej jazdy po powierzchni innej planety.
  • Data publikacji

Chińczycy jako pierwsi zatankowali satelitę na orbicie? To byłby ogromny sukces

W wyścigu technologicznym o przyszłość eksploracji kosmosu najprawdopodobniej właśnie przesunęliśmy się o krok do przodu jako ludzkość. Według analiz niezależnych firm zajmujących się monitorowaniem aktywności w przestrzeni kosmicznej Chiny mogły jako pierwsze na świecie przeprowadzić udany manewr uzupełnienia paliwa satelity na orbicie. Choć Pekin nie wydał jeszcze oficjalnego potwierdzenia, dostępne dane obserwacyjne sugerują, że specjalistom
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Najdokładniejsze zdjęcie egzoplanety? Bez Słońca się to nie uda

Czy możliwe jest stworzenie szczegółowej mapy powierzchni planety oddalonej o dziesiątki lat świetlnych od Ziemi? Najnowsze badania sugerują, że tak – pod warunkiem, że wykorzystamy do tego wyjątkowe zjawisko fizyczne: soczewkowanie grawitacyjne wokół naszej gwiazdy macierzystej. Choć brzmi to jak science fiction, koncepcja ta wydaje się paradoksalnie najbardziej realną z dostępnych opcji.
  • Data publikacji

Ukryty olbrzym w otoczeniu młodej gwiazdy MP Mus. Nieoczekiwane odkrycie

Jak powstają planety? To jedno z kluczowych pytań astronomii, które naukowcy próbują rozwiązać, badając młode gwiazdy otoczone jeszcze pyłem i gazem. Najnowsze odkrycie dokonane przez międzynarodowy zespół astronomów rzuca nowe światło na ten proces. Dzięki połączeniu danych z dwóch zaawansowanych instrumentów obserwacyjnych badacze zidentyfikowali właśnie egzoplanetę (gazowego olbrzyma), która dotąd skutecznie ukrywała się w otoczeniu
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Niewidzialni intruzi w kosmosie. Jak pierwotne czarne dziury wpływają na planety?

Choć ruch planet wokół gwiazd wydaje się stabilny i przewidywalny, niektóre zjawiska kosmiczne mogą go znacząco zaburzyć. Jednym z potencjalnych „zakulisowych” aktorów są pierwotne czarne dziury – hipotetyczne pozostałości po Wielkim Wybuchu, które mogłyby wciąż krążyć po galaktyce, niepozornie wpływając na losy egzoplanet. Najnowsze badania teoretyczne sprawdzają, czy ich bliskie przeloty mogą zmieniać orbity planet,
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Czy egzoplaneta może „zdenerwować” gwiazdę? Oto HIP 67522 b i jej wściekła gwiazda

W świecie egzoplanet naukowcy coraz częściej odkrywają zaskakujące i dynamiczne zależności między planetami a ich gwiazdami. Nowe badania pokazują, że niektóre planety mogą nie tylko biernie znosić skutki wzmożonej aktywności swojej gwiazdy macierzystej, ale wręcz same prowokować niebezpieczne zjawiska, które zagrażają ich atmosferze – a tym samym ich przetrwaniu. Jednym z takich przypadków jest system
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Droga Mleczna otoczona setką ukrytych galaktyk? Nowe symulacje zaskakują

Przez dziesięciolecia astronomowie obserwowali Drogę Mleczną i jej najbliższe otoczenie, próbując ustalić, ile mniejszych galaktyk karłowatych krąży wokół niej. Do tej pory potwierdzono istnienie około 60 takich obiektów. Najnowsze badania sugerują jednak, że rzeczywista liczba może być nawet trzy razy większa.
  • Data publikacji

Naukowcy chcą szukać ciemnych karłów w centrum Drogi Mlecznej. Czym są te obiekty?

Ciemna materia to jedna z największych zagadek współczesnej fizyki. Choć nie emituje ani nie pochłania światła, wpływa grawitacyjnie np. na rotację galaktyk, zapobiegając ich rozpadowi. Według powszechnie przyjmowanych szacunków ciemna materia stanowi około 85% całej materii we Wszechświecie. Mimo tego nadal nie wiemy, czym dokładnie jest. Teraz jednak naukowcy wskazują na nową, intrygującą możliwość jej
Czytaj więcej
  • Data publikacji

3I/ATLAS: Międzygwiezdna kometa przelatująca przez Układ Słoneczny jest starsza od Słońca

W samym sercu naszej galaktyki, z dala od znanych nam gwiazd i planet, mogła powstać jedna z najbardziej zagadkowych komet, jakie kiedykolwiek zaobserwowano. Nowo odkryty obiekt międzygwiezdny 3I/ATLAS, który właśnie zbliża się do Słońca, może mieć ponad 7 miliardów lat — co oznacza, że uformował się na długo przed narodzinami Słońca i wszystkich obiektów, które
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Najpotężniejsze zderzenie czarnych dziur w historii. Co odkryła sieć detektorów fal grawitacyjnych?

Astronomia fal grawitacyjnych to wciąż bardzo młoda dziedzina nauki. Nie powinno zatem dziwić, że ma ona jeszcze dla nas wiele zaskoczeń w zanadrzu. Międzynarodowy zespół naukowców poinformował właśnie o wykryciu najbardziej masywnego połączenia czarnych dziur, jakie kiedykolwiek zarejestrowano. To przełomowe zdarzenie nie tylko bije dotychczasowe rekordy, ale też stawia nowe pytania o pochodzenie najbardziej ekstremalnych
Czytaj więcej
  • Data publikacji

NASA nauczyła sondę MRO nowych sztuczek. Oto, co teraz widzi pod powierzchnią Marsa

Nawet po niemal dwóch dekadach pracy wokół Czerwonej Planety, sonda Mars Reconnaissance Orbiter (MRO) wciąż potrafi zaskoczyć. Dzięki odważnemu manewrowi i sprytowi inżynierów sonda NASA zyskała nowe możliwości badania tego, co znajduje się pod powierzchnią Marsa, otwierając przed naukowcami kolejne rozdziały marsjańskiej historii geologicznej.
saturn
  • Data publikacji

To wcale nie jest dziura w Saturnie. Jak ją teraz przegapisz, będzie trzeba czekać do 2040 roku

Saturn to naprawdę zajebista planeta. Zapewne już zdążyliście zapomnieć o tym, jak ona wygląda. Dawno minęły już bowiem czasy sondy Cassini, która przesyłała na Ziemię tak dużo zdjęć samej planety, jej pierścieni i jej księżyców, że już nikogo one nie obchodziły. Pamiętam, że gdy zaczynałem pisać Puls Kosmosu to newsy o tym, co słychać w
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Alkohol w otoczeniu odległej gwiazdy. Może zdradzić sekret życia na Ziemi

Czy życie na Ziemi mogło zacząć się od „dostawy” z kosmosu? Nowe odkrycie astronomów dostarcza kolejnych dowodów na to, że kluczowe składniki życia mogły dotrzeć na naszą planetę na powierzchni komet i innych lodowych ciał z dalszych rejonów Układu Słonecznego. W centrum całej tej historii znajduje się… alkohol. I to nie byle jaki, lecz rzadkie
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Chiny wyślą drona na Marsa. To on znajdzie próbki, które trafią na Ziemię

W obliczu niepewnej przyszłości amerykańskiej misji Mars Sample Return, Chiny ogłosiły szczegóły swojej własnej, przełomowej wyprawy Tianwen-3. Jej celem jest sprowadzenie na Ziemię próbek marsjańskiej gleby i skał już w 2031 roku. Dzięki zaawansowanej technologii — w tym dronowi z ramieniem robotycznym — Państwo Środka zamierza zrealizować to, co jeszcze dekadę temu wydawało się jedynie
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Gigantyczne klify na Merkurym. To Słońce za nie odpowiada

Merkury, najmniejsza i najbliższa Słońcu planeta Układu Słonecznego, od dawna intryguje naukowców swoją wyjątkową powierzchnią. Pokrywają ją strome grzbiety i uskoki, które przypominają pomarszczoną skórkę jabłka. Przez dekady uważano, że powstawały one wyłącznie w wyniku ochładzania się i kurczenia wnętrza planety. Najnowsze badania wskazują jednak, że kluczową rolę mogła odegrać… grawitacja Słońca.
  • Data publikacji

Tajemnica pulsarów: czy maleńkie „góry” ożywiają martwe gwiazdy neutronowe?

Pulsary należą do najbardziej ekstremalnych obiektów we wszechświecie. Te niezwykle gęste pozostałości po masywnych gwiazdach to szybko wirujące gwiazdy neutronowe, które emitują wiązki fal radiowych niczym kosmiczne latarnie. Ich gęstość jest tak ogromna, że zaledwie łyżeczka materii z pulsara ważyłaby tyle, co Mount Everest. Choć nauka przez dekady zdołała dobrze opisać fizykę pulsarów, niektóre z
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Firefly wyniesie teleskopy na orbitę Księżyca. Start projektu Ocula już w 2026

Rosnące zainteresowanie eksploracją Księżyca, zarówno przez państwowe agencje kosmiczne, jak i firmy prywatne, skłania do rozwijania usług umożliwiających precyzyjne obserwacje Srebrnego Globu. W odpowiedzi na te potrzeby, amerykańska firma Firefly Aerospace zapowiedziała uruchomienie nowej usługi obrazowania Księżyca o nazwie Ocula. Projekt, którego start planowany jest na 2026 rok, ma oferować niespotykaną dotąd jakość danych i
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Tysiąc kolorów jednej galaktyki. Astronomowie tworzą najbardziej szczegółowy obraz Galaktyki Rzeźbiarza

Dzięki postępowi w technologii obserwacyjnej naukowcy coraz dokładniej analizują budowę i historię odległych galaktyk. Najnowszym osiągnięciem na tym polu jest niezwykle szczegółowy obraz Galaktyki Rzeźbiarza (NGC 253), który rzuca nowe światło na procesy formowania i ewolucji galaktyk spiralnych — takich jak nasza Droga Mleczna.
  • Data publikacji

Jak powstały supermasywne czarne dziury? Powstała nowa, ciekawa teoria

Jednym z największych wyzwań współczesnej kosmologii jest zrozumienie, jak supermasywne czarne dziury (SMBH) mogły urosnąć do swoich gigantycznych rozmiarów zaledwie kilkaset milionów lat po Wielkim Wybuchu. To właśnie tak wcześnie — od 570 do 700 milionów lat po narodzinach wszechświata — Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba zaobserwował potężne czarne dziury o masach miliony, a nawet miliardy
Czytaj więcej