marzec 2017 – PULS KOSMOSU

Data publikacji 31 marca 2017

Włóknista pozostałość po supernowej skrywa świadka eksplozji

Ze wszystkich rodzajów eksplodujących gwiazd, to supernowe typu Ia są najbardziej intrygujące. Ich przewidywalna jasność pozwala astronomom mierzyć rozszerzanie się Wszechświata, które z kolei pozwoliło na odkrycie ciemnej energii. Jednak procesy stojące za tymi supernowymi wciąż pozostają tajemnicą. Czy do eksplozji dochodzi gdy dwa białe karły się ze sobą zderzają? Czy może gdy pojedynczy biały

Data publikacji 31 marca 2017

MAVEN szacuje jak dużo atmosfery utracił Mars

Wiatr słoneczny i promieniowanie odpowiedzialne są za odzieranie Marsa z atmosfery i zamianę planety, która mogła być przyjazna dla życia miliardy lat temu w mroźną pustynną planetę, którą możemy badać obecnie – wskazują najnowsze wyniki badań przeprowadzonych przez sondę MAVEN (Mars Atmosphere and Volatile Evolution Mission) . Ustaliliśmy, że większość gazu tworzącego kiedyś atmosferę Marsa

Data publikacji 30 marca 2017

Odkrycie 'niezauważonej’ planety o rozmiarach Neptuna

Astronomowie z Yale odkryli „zagubioną” planetę o rozmiarach bliskich rozmiarom Neptuna w układzie planetarnym oddalonym od Ziemi o jakieś 3000 lat świetlnych. Kepler-150 f to planeta, która umykała naukowcom od kilku lat. Algorytmy komputerowe identyfikują większość takich egzoplanet analizując dane z obserwatoriów kosmicznych i poszukując w nich spadków jasności gwiazd, za które mogą odpowiadać tranzytujące

Data publikacji 30 marca 2017

Hackaton EOVation po raz pierwszy w Warszawie

Jak dane z kosmosu mogą pomóc w rozwiązaniu istotnych problemów współczesnego świata? Szukasz 24-godzinnej przygody? Interesują Cię zagadnienia związane z danymi satelitarnymi i ich przetwarzaniem? Jesteś chętny do spędzenia czasu ze specjalistami wysokiego szczebla z sektora kosmicznego, biznesu i nauki? Jeśli Twoja odpowiedź brzmi TAK! przyjdź i dołącz do weekendowego hackathonu EOVation, który odbędzie się

Data publikacji 30 marca 2017

Śladami łazika Curiosity wzdłuż krawędzi Basenu Bridger

Powyższa animacja została wykonana przez Roba Haarsma w Blenderze z 41 zdjęć wykonanych kamerami nawigacyjnymi łazika Curiosity. Film podąża śladami łazika podczas jego podróży wzdłuż krawędzi Basenu Bridger w okresie między sol 1094 a sol 1108. Following Curiosity from Captain Video on Vimeo.

Data publikacji 29 marca 2017

Wybrano finałowe dwa miejsca lądowania misji Exomars

Dwie lokalizacje na Marsie, które we wczesnej historii planety pokryte były dużą ilością wody zostały wybrane na finałowe kandydatki na miejsce lądowania łazika i powierzchniowej platformy naukowej ExoMars 2020. Są to Oxia Planum oraz Mawrth Vallis. Głównym ograniczeniem technicznym jest wymóg, aby miejsce lądowania było na odpowiednio niskiej wysokości tak, aby gruba atmosfera umożliwiła wyhamowanie

Data publikacji 29 marca 2017

Juno: zdjęcia z ostatniego zbliżenia do Jowisza

W poniedziałek, 27 marca o godzinie 8:52 UTC sonda Juno po raz piąty zbliżyła się do Jowisza na odległość 4400 kilometrów nad szczytami chmur podróżując w tym momencie z prędkością 57,8 km/s względem planety. Powyższe zdjęcia wykonane za pomocą kamery JunoCam przedstawiają południowy biegun planety widziany podczas przelotu P5. Powyższa sekwencja wykonana przez Jasona Majora

Data publikacji 28 marca 2017

HiRISE: Marsjańska cisza i pustka

Film złożony ze zdjęć wykonanych za pomocą kamery HiRISE zainstalowanej na pokładzie sondy Mars Reconnaissance Orbiter w sierpniu 2010 roku z wysokości 258 kilometrów nad powierzchnią Marsa. Od góry do dołu kadr przedstawia pas o szerokości < 1 km. Źródło: NASA/JPL/University of Arizona Na obszarze Hellespontus występują liczne zbiory ciemnych wydm powstających w rozlicznych kraterach. Czarno-białe

Data publikacji 28 marca 2017

Czy gejzery na Enceladusie to pozostałość po kosmicznej kolizji?

Południowy biegun Enceladusa to jedna wielka rana, z której wycieka ciepło i woda. To uszkodzenie mogło powstać wskutek uderzenia potężnej skały w lodową powierzchnię tego księżyca jakieś 100 milionów lat temu. Pozostałością po kolizji mogą być widoczne tam dzisiaj przeciekające pęknięcia. Obszar okołobiegunowy na południowej półkuli Enceladusa jest jedną z najciekawszych zagadek Układu Słonecznego. To

Data publikacji 28 marca 2017

Astronomowie obserwują halo gwiazdotwórczej galaktyki NGC 253

Astronomowie korzystający z radioteleskopu w Australii Zachodniej wykonali wyjątkowo szczegółowe zdjęcie halo pobliskiej galaktyki gwiazdotwórczej. Galaktyka gwiazdotwórcza (ang. starburst galaxy) to galaktyka przechodząca przez okres intensywnego formowania gwiazd. W tym przypadku jest to NGC 253, tzw. Galaktyka Rzeźbiarza oddalona od nas o około 11,5 miliona lat świetlnych. W Galaktyce Rzeźbiarza gwiazdy powstają obecnie w tempie

Data publikacji 28 marca 2017

NuSTAR bada zagadkowy merger galaktyk

Supermasywna czarna dziura w centrum malutkiej galaktyki testuje wiedzę naukowców o tym co się dzieje gdy dwie galaktyki łączą się w jedną. Was 49 to nazwa układu składającego się z dużej galaktyki dyskowej zwanej Was 49a i łączącej się z nią dużo mniejszej galaktyki karłowatej zwanej Was 49b. Galaktyka karłowata obiega centrum większej w odległości

Data publikacji 27 marca 2017

Gigantyczne tsunami na Marsie wskazuje na wczesny ocean

Zespół badaczy z Francji, Włoch i USA odkrył dowody na potężne tsunami na Marsie, do którego doszło jakieś 3 miliardy lat temu wskutek uderzenia planetoidy w istniejący wtedy na powierzchni ocean. Artykuł opublikowany w periodyku Journal of Geophysical Research omawia owe dowody i tłumaczy dlaczego naukowcy uważają, że tsunami jest najbardziej prawdopodobnym czynnikiem, który mógł doprowadzić do

Data publikacji 27 marca 2017

Gwiazdy powstające w dżetach materii z supermasywnych czarnych dziur

Obserwacje prowadzone za pomocą Bardzo Dużego Teleskopu pozwoliły naukowcom zaobserwować gwiazdy powstające w silnych wypływach materii wyrzucanych z pobliża supermasywnych czarnych dziur zamieszkujących jądra galaktyk. To pierwszy przypadek zaobserwowania procesów gwiazdotwórczych w tak ekstremalnym środowisku. Odkrycie to niesie za sobą wiele informacji o właściwościach i ewolucji galaktyk. Wyniki badań opublikowano dzisiaj w periodyku Nature. Grupa europejskich

Data publikacji 27 marca 2017

SDSS J0104+1535: Najczystszy i najmasywniejszy dotąd brązowy karzeł

Międzynarodowy zespół astronomów zidentyfikował rekordowego brązowego karła o „najczystszym” dotąd składzie chemicznym i najwyższej masie. Obiekt oznaczony jako SDSS J0104+1535 należy do tak zwanego halo galaktycznego – najbardziej zewnętrznego obszaru naszej Galaktyki, składającego się głównie z najstarszych jej gwiazd. Naukowcy opisują swoje odkrycie w periodyku Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. Brązowe karły to obiekty

Data publikacji 27 marca 2017

RECENZJA: Przestrzenie Wszechświata – Michał Heller

Kilka dni temu premierę swoją miała kolejna książka autorstwa ks. prof. Michała Hellera. Pozycja o bardzo ogólnym tytule Przestrzenie Wszechświata. Od geometrii do kosmologii to wciągająca opowieść. Opowieść o sile ludzkiego umysłu na przestrzeni wieków. Tematem książki jest rozwój geometrii od czasów Newtona do czasów obecnych. Być może dla wielu z Was sam pomysł książki o geometrii

Data publikacji 23 marca 2017

Hubble odkrywa supermasywną czarną dziurę wykopaną z centrum galaktyki

Międzynarodowy zespół astronomów korzystający z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a odkrył supermasywną czarną dziurę, która została wyrzucona z centrum odległej galaktyki 3C186. Czarna dziura została najprawdopodobniej wyrzucona przez fale grawitacyjne. To pierwszy raz, kiedy astronomowie odkryli supermasywną czarną dziurę w tak dużej odległości od jej macierzystej galaktyki. Choć już wcześniej obserwowano potencjalne „uciekające czarne dziury” to żadna

Data publikacji 23 marca 2017

Tajemnica jasnego rentgenowsko centrum Andromedy rozwiązana przez NuSTAR

Najbliższa sąsiadka naszej Drogi Mlecznej – Galaktyka w Andromedzie – charakteryzuje się silnym źródłem promieniowania rentgenowskiego, które do teraz pozostawało dla naukowców tajemnicą. Jak donoszą badacze z misji NuSTAR (Nuclear Spectroscopic Telescope Array) udało się zlokalizować obiekt odpowiedzialny za to wysokoenergetyczne promieniowanie. Obiekt nazwany Swift J0042.6+4112 to prawdopodobnie pulsar, gęsta pozostałość po dawnej gwieździe. Interpretacja

Data publikacji 23 marca 2017

Lód w zacienionych kraterach Ceres związany z historią nachylenia

Planeta karłowata Ceres może znajdować się setki milionów kilometrów od Jowisza i jeszcze dalej od Saturna, jednak silny wpływ grawitacyjny ze strony tych dwóch gazowych olbrzymów miał zaskakująco duży wpływ na orientację Ceres. W najnowszym artykule badacze z misji Dawn obliczyli, że nachylenie osi Ceres – kąt pod którym nachylona jest oś obrotu względem płaszczyzny

Data publikacji 22 marca 2017

Młode gwiazdy zapobiegają powstawaniu gwiazd w swoim otoczeniu

Nowo powstałe gwiazdy otoczone są dyskiem gęstego gazu i pyłu. To tak zwany dysk protoplanetarny, w którym materia łączy się ze sobą w planety. Gwiazdy wszelkich kształtów i rozmiarów powstają w potężnych obłokach gwiazdotwórczych. Naukowcy wiedzą, że gdy dysk protoplanetarny otaczający stosunkowo małą gwiazdę znajduje się bardzo blisko masywnej gwiazdy, to ta większa gwiazda może

Data publikacji 21 marca 2017

Osuwający się klif odsłania wnętrze komety 67P

Osuwiska ziemi nie są czymś charakterystycznym dla Ziemi – potwierdzili dzisiaj wczoraj naukowcy. W 2015 roku sonda Rosetta zaobserwowała i sfotografowała potężne osunięcie się zbocza na powierzchni komety w głębi i pustce przestrzeni kosmicznej – donoszą w najnowszym wydaniu periodyku Nature Astronomy. Osunięcie się klifu spowodowało powstanie 2000 ton gruzu z czego 99% zatrzymało się