Kosmiczny wybuch z przeszłości – SN 1987A trzydzieści lat później

Trzydzieści lat temu masywna eksplozja wywołała falę uderzeniową nie tylko w przestrzeni lecz także w społeczności astronomicznej. SN 1987A była najbliższą obserwowaną supernową od czasu wynalezienia teleskopu, stała się też zdecydowanie najlepiej zbadaną supernową rewolucjonizując przy tym naszą wiedzę o wybuchowej śmierci masywnych gwiazd. Znajdująca się w Wielkim Obłoku Magellana (galaktyce satelitarnej Drogi Mlecznej) supernowa

Umyka nam cała populacja gazowych olbrzymów w pobliżu gwiazd podobnych do Słońca

Nowe modele powstawania planet opracowane przez Alana Bossa z Carnegie wskazują, że może istnieć cała nieznana jeszcze dotąd populacja gazowych olbrzymów krążących wokół gwiazd podobnych do Słońca w odległościach podobnych do odległości Jowisza czy Saturna od Słońca. Wyniki prac Bossa opublikowane zostały w najnowszym wydaniu periodyku The Astrophysical Journal. Populacja egzoplanet odkrywanych w ramach aktualnie

Ultrachłodny karzeł i jego siedem planet

Astronomowie odkryli system składający się z siedmiu planet rozmiarami przypominających Ziemię zaledwie 40 lat świetlnych od nas. Tranzyty wszystkich sześciu planet na tle tarczy ich gwiazdy macierzystej TRAPPIST-1 zaobserwowano za pomocą teleskopów kosmicznych jak i naziemnych takich jak chociażby Bardzo Duży Teleskop (VLT). Według artykułu, który opublikowano dzisiaj w periodyku Nature, trzy z tych planet

Najjaśniejszy, najodleglejszy pulsar dotychczas odkryty we Wszechświecie

Kosmiczne Obserwatorium XMM-Newton odkryło pulsar – wirującą pozostałość po masywnej gwieździe – którego jasność tysiąckrotnie przewyższa dotychczasowo uważaną za możliwą. Pulsar ten jest jak dotąd najodleglejszym odkrytym obiektem tego typu – znajduje się bowiem 50 milionów lat świetlnych od Ziemi.Pulsary to wirujące, namagnetyzowane gwiazdy neutronowe omiatające swoje otoczenie wąskimi wiązkami promieniowania. W przypadku odpowiedniej geometrii

Datowanie dysku Drogi Mlecznej

Gdy gwiazda taka jak Słońce, zaczyna się starzeć – co w przypadku naszej gwiazdy stanie się za jakieś siedem miliardów lat – nie może już ona dłużej utrzymać procesów spalania w swoim wnętrzu. Posiadając masę równą połowie swojej obecnej masy, gwiazda skurczy się przechodząc w stadium białego karła. Białe karły to obiekty występujące powszechnie. Najbardziej

Hubble obserwuje: otoczenie badanego obiektu

Powyższe zdjęcie wykonane zostało za pomocą zainstalowanej na pokładzie Kosmicznego Teleskopu Hubble’a kamery ACS (Advanced Camera for Surveys) rejestrującej obrazy w zakresie widzialnym i w bliskiej podczerwieni. Choć na tym fantastycznym zdjęciu widać setki odległych gwiazd i galaktyk, jednej istotnej rzeczy brakuje – obiektu badanego przez Hubble’a podczas wykonywania tego zdjęcia. Nie jest tak jednak

NASA umożliwia każdemu poszukiwanie nowych obiektów w pobliżu Układu Słonecznego

NASA zaprasza wszystkich zainteresowanych do przyłączenia się do poszukiwania potencjalnych, nieodkrytych obiektów Układu Słonecznego i pobliskiej przestrzeni międzygwiezdnej. Nowa strona internetowa „Backyard Worlds: Planet 9” umożliwia każdemu chętnemu wzięcie udziału w poszukiwaniach polegających na przeglądaniu krótkich filmów złożonych ze zdjęć wykonanych przez sondę Wide-field Infrared Survey Explorer (WISE). Na zdjęciach można dostrzec obiekty stopniowo przesuwające

Młode masywne gwiazdy w Mgławicy Omega nie mają bliskich partnerów

Astronomowie z Leuven w Belgii i Amsterdamu w Holandii odkryli, że masywne gwiazdy w obszarze gwiazdotwórczym M17 (Mgławica Omega) nie są – wbrew oczekiwaniom – elementami ciasnego układu podwójnego. Rozpoczęły swoje życie osobno lub w pobliżu odległego partnera. Naukowcy bazują swoje wnioski na danych zebranych za pomocą spektrografu X-shooter zainstalowanego na Bardzo Dużym Teleskopie (VLT)

Teraz każdy może szukać planet pozasłonecznych

Międzynarodowy zespół astronomów opublikował największy w historii zbiór danych obserwacyjnych, który można wykorzystać do poszukiwań planet pozasłonecznych. Obserwacje prowadzono z wykorzystaniem metody prędkości radialnych. Badacze udowodnili wartość danych w poszukiwaniu planet pozasłonecznych wykrywając w nich ponad 100 potencjalnych egzoplanet – w tym także planetę krążącą wokół czwartej najbliższej gwiazdy od Słońca znajdującej się w odległości

Astronomowie obserwują początkową fazę supernowej SN 2013fs

Dawno, dawno temu, w odległej galaktyce czerwony nadolbrzym zakończył swoje życie w spektakularnej eksplozji supernowej. Światło tego zdarzenia potrzebowało 160 milionów lat, aby dotrzeć do Ziemi, gdzie 6. października 2013 roku zupełnym przypadkiem dostrzegły ją robotyczne teleskopy skanujące nocne niebo. W poniedziałek, astronomowie poinformowali, że przypadkowe odkrycie pozwoliło im zbadać najwcześniejszą dotąd fazę supernowej –

Gdy gwiazdy eksplodują

Ponad 75 milionów lat świetlnych od Ziemi, w gwiazdozbiorze Panny leży NGC 4981 – spiralna galaktyka o stosunkowo wybuchowej przeszłości. NGC 4981 została odkryta 17 kwietnia 1784 roku przez Williama Herschela, a następnie skatalogowana w katalogu NGC (New General Catalogue) przez Johna Dreyera. Ponad sto lat później, 23 kwietnia 1968 roku, galaktyka po raz kolejny przypomniała o

Hubble odkrywa większą wersję Komety Halleya rozrywaną przez białego karła

Naukowcy korzystający z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a po raz pierwszy w historii zaobserwowali masywny obiekt podobny do komety rozrywany i rozpraszany w atmosferze białego karła. Zniszczony obiekt charakteryzował się składem chemicznym podobnym do Komety Halleya i masą 100 000 razy większą od swojego słynnego poprzednika. Międzynarodowy zespół astronomów obserwował białego karła WD 1425+540 znajdującego się około

Odkryto pierwszy pulsar, który jest białym karłem

380 lat świetlnych od Ziemi naukowcy dostrzegli osobliwy podwójny układ gwiazd. Okazało się, że jest to od dawna poszukiwany pulsar, który jest białym karłem – to pierwszy tego typu obiekt odkryty we Wszechświecie. Za odkrycie odpowiadają naukowcy z Uniwersytetu w Warwick. Profesorowie Tom Marsh oraz Boris Gansicke z Grupy Astrofizyki Uniwersytetu w Warwick wraz z

Intensywne odchudzanie gwiazd

Widoczna wyżej bardzo jasna gwiazda – AG Carinae – traci masę w niesamowitym tempie. Emitowane przez nią sile wiatry osiągają prędkość nawet 7 000 000 km/h i wywierają  potężne ciśnienie na obłoki materii już odrzuconej przez gwiazdę. Te niesamowite wiatry oczyściły już obszar w bezpośrednim otoczeniu gwiazdy i wyrzeźbiły znajdującą się nieco dalej materię tworząc strukturę

Hubble obserwuje: pełna blasku śmierć gwiazdy w Mgławicy Zepsute Jajko

Przedstawiona na zdjęciu powyżej Mgławica Tykwa – której oznaczenie katalogowe to OH 231.08+04.2 – to rewelacyjny przykład śmierci małomasywnej gwiazdy podobnej do Słońca. Zdjęcie wykonane za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a przedstawia gwiazdę przechodzącą przez gwałtowną transformację ze stadium czerwonego olbrzyma w mgławicę planetarną, w której to obiekt odrzuca swoje zewnętrzne powłoki gazu i pyłu w

Starzejące się gwiazdy mogą odpowiadać za rozmiary gorących jowiszów

Gorące jowisze krążą bardzo blisko swoich gwiazd macierzystych, i pomimo nazwy, zazwyczaj są dużo masywniejsze od Jowisza. I tak jak można tego oczekiwać – dużo gorętsze. Według naukowców z University of Arecibo, 740 z potwierdzonych 3442 egzoplanet to gorące jowisze. Te odległe olbrzymy – pełne gazu i tajemnicy – przykuły uwagę naukowców w ostatnich latach,

Gwiazdy tworzące halo galaktyczne podróżują w grupach

Wiele gwiazd tworzących halo naszej galaktyki podróżuje w grupach. To wynik najnowszej analizy danych dotyczących milionów gwiazd, a zebranych w ramach misji Gaia. Astronomowie opublikowali dzisiaj wyniki swoich badań w periodyku Astronomy and Astrophysics. Droga Mleczna, nasza własna Galaktyka, najprawdopodobniej powstała przynajmniej częściowo w procesach łączenia wielu mniejszych układów gwiazd. Jak dokładnie wyglądał ten proces

Niebiański kot spotyka kosmicznego homara

Astronomowie od dawna badają świecące, kosmiczne obłoki gazu i pyłu skatalogowane jako NGC 6334 i NGC 6357. Powyższe, gigantyczne nowe zdjęcie wykonane za pomocą należącego do ESO teleskopu VST (Very Large Telescope Survey Telescope) to najnowsza odsłona tego ciekawego obszaru przestrzeni. Powyższy obraz złożony z około dwóch miliardów pikseli jest jednym z największych zdjęć kiedykolwiek

Gwałtowne rozbłyski w nowej karłowatej SS Cyg

Naukowcy z Uniwersytetu Oksfordzkiego odkryli nieprawdopodobnie szybkie strumienie gazu emitowane z układu podwójnego gwiazd, którego jednym ze składników jest biały karzeł. Nowe karłowate (ang. dwarf novae, obiekty typu SS Cyg, zawierające gwiazdę podobną do Słońca, krążącą wokół białego karła) dobrze znane są ze swoich powtarzalnych, stosunkowo słabych rozbłysków. Jednak nigdy dotąd nie obserwowano w tych układach

NuSTAR próbuje rozwikłać zagadkę supernowej SN 2014C

„Jesteśmy zbudowani z pyłu gwiezdnego” mawiał Carl Sagan. Reakcje jądrowe, które zachodziły w gwiazdach dawno temu doprowadziły do powstania większości materii, z której składają się nasze ciała, nasza planeta i układ słoneczny. Gwiazdy kończące swój żywot w potężnych eksplozjach supernowych rozsiewają nowo powstałe pierwiastki w przestrzeni międzygwiezdnej. Jedna z obserwowanych supernowych stanowi nie lada wyzwanie dla