Gwiazdy – Strona 13 – PULS KOSMOSU

Data publikacji 29 stycznia 2017

Gwałtowne rozbłyski w nowej karłowatej SS Cyg

Naukowcy z Uniwersytetu Oksfordzkiego odkryli nieprawdopodobnie szybkie strumienie gazu emitowane z układu podwójnego gwiazd, którego jednym ze składników jest biały karzeł. Nowe karłowate (ang. dwarf novae, obiekty typu SS Cyg, zawierające gwiazdę podobną do Słońca, krążącą wokół białego karła) dobrze znane są ze swoich powtarzalnych, stosunkowo słabych rozbłysków. Jednak nigdy dotąd nie obserwowano w tych układach

Data publikacji 12 stycznia 2017

Najodleglejsze gwiazdy Drogi Mlecznej mogą być z innej galaktyki

11 najodleglejszych znanych gwiazd naszej galaktyki znajduje się około 300 000 lat świetlnych od Ziemi, z dala od spiralnego dysku Drogi Mlecznej. Najnowsze badania prowadzone przez astronomów z Harvardu wskazują, że połowa z tych gwiazd mogła zostać wyrwana z innej galaktyki: SagDEG. Co więcej, gwiazdy te należą do długiego strumienia gwiazd rozciągającego sięna milion lat

Data publikacji 8 stycznia 2017

Mapowanie pierwiastków życia w Drodze Mlecznej

Stwierdzenie, że „jesteśmy dziećmi gwiazd” to już oklepany slogan – nie zmienia to faktu, że większość pierwiastków niezbędnych do życia powstaje w gwiazdach. „Po raz pierwszy w historii, możemy badać rozkład pierwiastków w naszej galaktyce,” mówi Sten Hasselquist z New Mexico State University. „Pierwiastki, których obfitość mierzymy odpowiadają za 97% masy ludzkiego ciała.” Nowe wyniki opracowano

Data publikacji 8 stycznia 2017

Hubble odkrywa egzokomety opadające na młodą gwiazdę

Międzygwiezdna prognoza pogody dla pobliskiej gwiazdy: nadchodzą opady komet! Kosmiczny teleskop Hubble’a odkrył komety opadające na odległą od nas o 95 lat świetlnych gwiazdę HD 172555, której wiek szacuje się na zaledwie 23 miliony lat. Egzokomety – komety spoza Układu Słonecznego – nie zostały bezpośrednio zaobserwowane wokół gwiazdy, ale ich obecność została wydedukowana z obserwacji

Data publikacji 26 grudnia 2016

Gliese 710 leci w kierunku Układu Słonecznego

Naukowcy z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu obliczyli, że za niecałe 1,36 miliona lat w pobliżu Układu Słonecznego przeleci gwiazda Gliese 710. O tym naukowcy wiedzieli już od jakiegoś czasu, jednak nowe obliczenia wskazują, że gwiazda przeleci znacznie bliżej niż nam się wydawało. Gliese 710 to czerwony karzeł o masie ok. 0,6 masy

Data publikacji 20 grudnia 2016

Betelgeza rotuje szybciej niż oczekiwano – mogła pożreć swego towarzysza 100 000 lat temu

Astronom J. Craig Wheeler z University of Texas w Austin uważa, że Betelgeza, jasna czerwona gwiazda tworząca jedno z ramion Oriona, mogła mieć o wiele ciekawszą przeszłość niż nam się wydawało. Współpracując z międzynarodową grupą studentów Wheeler odkrył dowody na to, że czerwony nadolbrzym mógł przez większą część życia być elementem układu podwójnego, jednak stosunkowo

Data publikacji 16 grudnia 2016

Ciemna przeszłość pożerającej swoje planety „Gwiazdy Śmierci”

Międzynarodowy zespół astronomów odkrył układ planetarny wokół gwiazdy podobnej do Słońca. Co szczególnie ciekawe, nietypowy skład chemiczny gwiazdy wskazuje, że mogła ona pochłonąć kilka swoich planet. „Nie oznacza to, że Słońce pochłonie Ziemię w najbliższej przyszłości,” mówi Jacob Bean, profesor astronomii i astrofizyki na Uniwersytecie w Chicago i współautor artykułu opisującego odkrycie opublikowanego w periodyku Astronomy

Data publikacji 15 grudnia 2016

Nowopowstałe gwiazdy emitują silne wiry materii

Badacze z Instytutu Nielsa Bohra wykorzystali teleskopy sieci ALMA do obserwacji wczesnych etapów formowania nowego układu planetarnego. Po raz pierwszy udało im się dostrzec silny wir emitowany z rotującego dysku gazowo-pyłowego otaczającego młodą gwiazdę. Wyniki badań zostały opublikowane w periodyku Nature. Nowy układ słoneczny powstaje w dużym obłoku gazu i pyłu, który pod wpływem własnej

Data publikacji 9 grudnia 2016

SOFIA obserwuje strumienie gorącej materii emitowane przez protogwiazdę

Naukowcy pracujący na pokładzie latającego teleskopu SOFIA (Stratospheric Observatory for Infrared Astronomy) dostrzegli strumienie materii emitowane z nowo powstałej gwiazdy. Owa materia może sprowokować narodziny nowej generacji gwiazd w otaczających ją obłokach gazu. Wiele gwiazd na wczesnych etapach ewolucji emituje ogromne ilości super-rozgrzanej materii uformowanej w dwa przeciwległe strumienie, tzw. dżety. Zespół naukowców kierowany przez

Data publikacji 8 grudnia 2016

Czy Ziemia wciąż będzie istaniała za 5 miliardów lat?

Co się stanie z Ziemią kiedy za kilka miliardów lat Słońce stanie się kilkaset razy większe niż obecnie? Wykorzystując do swoich badań najsilniejszy radioteleskop na świecie, międzynarodowy zespół astronomów postanowił poszukać odpowiedzi na to pytanie w pobliżu gwiazdy L2 Puppis. Pięć miliardów lat temu gwiazda ta bardzo przypominała obecne Słońce. „Za pięć miliardów lat Słońce

Data publikacji 7 grudnia 2016

Naukowcy zidentyfikowali gwiazdy drugiej generacji mówiące wiele o pierwszych gwiazdach we Wszechświecie

Astronomowie z Uniwersytetu w Notre Dame zidentyfikowali gwiazdy drugiej generacji, które mogą rzucić sporo światło na naturę pierwszych gwiazd we Wszechświecie. Podklasa wzbogaconych w węgiel, ubogich w metale gwiazd (CEMP, ang. carbon-enhanced metal-poor), tak zwanych gwiazd CEMP-no to klasa starych gwiazd charakteryzujących się dużą ilością węgla przy jednoczesnym wyraźnym braku innych metali powszechnie występujących w gwiazdach

Data publikacji 5 grudnia 2016

ALMA zmierzyła rozmiary ziaren pyłu, z których powstaną planety

Badacze pracujący na danych zebranych przez obserwatorium ALMA (Atacama Large Milimeter/submilimeter Array) jako pierwsi w historii, wykorzystując do tego polaryzację fal radiowych, precyzyjnie zmierzyli rozmiary niewielkich drobin pyłu wokół młodej gwiazdy. Wysoka czułość ALMA w zakresie wykrywania spolaryzowanych fal radiowych umożliwiła dokonanie tego znaczącego odkrycia, które przyczyni się do poszerzenia naszej wiedzy z zakresu formowania

Data publikacji 30 listopada 2016

Pierwsze oznaki dziwnej kwantowej własności próżni?

Obserwacje gwiazdy neutronowej przy pomocy VLT mogą potwierdzić 80-letnie przewidywania na temat próźni. Przy pomocy należącego do ESO Bardzo Dużego Teleskopu (VLT) astronomowie zbadali światło emitowane przez wyjątkowo gęstą i magnetyczną gwiazdę neutronową i być może odkryli pierwsze obserwacyjne przesłanki na występowanie osobliwego efektu kwantowego przewidzianego po raz pierwszy w latach 30. ubiegłego wieku. Polaryzacja obserwowanego światła

Data publikacji 29 listopada 2016

Astronomowie ustalają 227 oficjalnych nazw gwiazd

Alfa Centauri to już nie Alfa Centauri. Od dawna używana nazwa tego układu podwójnego została zamieniona na jej starożytny odpowiednik w nowym katalogu Międzynarodowej Unii Astronomicznej (IAU), który ustala 227 oficjalnych nazw dla różnych gwiazd na niebie. Według informacji przekazanej przez IAU ustalenie nazw ma wyeliminować wątpliwości. Dla przykładu, gwiazda Fomalhaut ma ponad 30

Data publikacji 23 listopada 2016

Nowa rodzina gwiazd odkryta w Drodze Mlecznej

Astronom z Astrophysics Research Insitute LJMU odkrył nową rodzinę gwiazd w jądrze Drogi Mlecznej, która pozwala nam lepiej poznać wczesne stadia powstawania naszej galaktyki. Odkrycie rzuca nowe światło na pochodzenie gromad kulistych – zgromadzeń zazwyczaj około miliona gwiazd, powstałych na początku historii Drogi Mlecznej. LJMU jest członkiem Sloan Digital Sky Survey – międzynarodowego projektu współpracy

Data publikacji 17 listopada 2016

Odległa gwiazda najbardziej kulistym obiektem naturalnym znanym nauce

Gwiazdy zazwyczaj nie są idealnymi sferami. Ze względu na swoją rotację ulegają spłaszczeniu wskutek siły odśrodkowej. Zespół badaczy kierowany przez Laurenta Gizona z Instytutu Maxa Plancka oraz Uniwersytetu w Getyndze zmierzył z niespotykaną dotąd precyzją eliptyczność wolno rotującej gwiazdy. Naukowcy wykorzystali do tego metod asterosejsmologii – badań oscylacji gwiazd. Technika została zastosowana na gwieździe oddalonej

Data publikacji 9 listopada 2016

Dyski protoplanetarne ukształtowane przez rosnące w nich planety

Najnowsze, bardzo szczegółowe zdjęcia przedstawiają niesamowite struktury powstające w dyskach protoplanetarnych wokół młodych gwiazd. Instrument SPHERE zainstalowany na teleskopie VLT umożliwił naukowcom prowadzenie obserwacji dynamiki młodych układów planetarnych – jeden z nich został uchwycony w trakcie powstawania. Trzy zespoły astronomów opublikowały niedawno wyniki ukazujące imponującą zdolność instrumentu SPHERE do badania interakcji między młodymi planetami, a

Data publikacji 4 listopada 2016

Hubble obserwuje: Tukan i gromada

Może być znany z spektakularnych widoków takich jak Karzeł Tukana czy 47 Tucanae – druga pod względem jasności gromada kulista, lecz w gwiazdozbiorze Tukana można znaleźć dużo więcej fenomenalnych obiektów kosmicznych. Jednym z takich mniej znanych obiektów jest NGC 299 – gromada otwarta znajdująca się w Małym Obłoku Magellana niecałe 200 000 lat świetlnych od

Data publikacji 3 listopada 2016

Nowe głównym źródłem litu we Wszechświecie

Lit we wszechświecie powstaje w procesach astrofizycznych jednak jego pochodzenie wciąż umykało naukowcom. Niedawno grupa naukowców odkryła potężne ilości berylu-7, niestabilnego pierwiastka rozkładającego się na lit w czasie 53.2 dni, wewnątrz nowej Sagittarii 2015 N.2 – obserwacje te mogą wskazywać, że nowe są głównym źródłem litu w galaktyce. Praktycznie każdy pierwiastek chemiczny jest pochodzenia astronomicznego.

Data publikacji 30 października 2016

Hubble podziwia młodą gromadę kulistą

Gromady kuliste stanowią jedne z najbardziej spektakularnych obiektów nocnego nieba. Te zdobione kule zawierają setki tysięcy gwiazd krążących gdzieś na obrzeżach swoich galaktyk macierzystych. Droga Mleczna posiada około 150 gromad tego typu. Na zdjęciu wykonanym za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a możemy podziwiać gromadę kulistą NGC 362, która jest jedną z nietypowych obiektów tego typu. W