PULS KOSMOSU

Radek Kosarzycki
  • Data publikacji

Zagadka kosmicznej „waty cukrowej”. James Webb bada planetę o ekstremalnie niskiej gęstości

Około 2615 lat świetlnych od Ziemi, znajduje się układ planetarny, który rzuca wyzwanie wszystkiemu, co astronomowie wiedzieli o formowaniu się światów. Mowa o układzie Kepler-51 w gwiazdozbiorze Łabędzia, gdzie odkryto grupę planet o gęstości tak niskiej, że naukowcy zaczęli nazywać je „super-puff” (super-puchatymi). Najnowsze badania przeprowadzone przy użyciu Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST) rzucają nowe
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Przełom w badaniach nad początkiem życia. Na asteroidzie Ryugu odkryto wszystkie kluczowe składniki DNA i RNA

Zagadka pochodzenia życia na Ziemi od dziesięcioleci nurtuje naukowców, a najnowsze doniesienia z dziedziny astrochemii przybliżają nas do jej rozwiązania bardziej niż kiedykolwiek wcześniej. Międzynarodowy zespół badawczy, analizujący próbki pobrane z asteroidy Ryugu, ogłosił odkrycie pełnego zestawu zasad azotowych tworzących kwas deoksyrybonukleinowy (DNA) oraz rybonukleinowy (RNA). To przełomowy moment dla astrobiologii, który dostarcza twardych dowodów
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Starcloud planuje gigantyczną konstelację 88 tysięcy satelitów na orbicie

W obliczu gwałtownego rozwoju sztucznej inteligencji, ziemska infrastruktura zaczyna napotykać bariery, których nie da się łatwo pokonać na powierzchni naszej planety. Brak dostępnych gruntów, ograniczenia sieci energetycznych oraz wyzwania związane z chłodzeniem ogromnych centrów danych sprawiają, że wzrok wizjonerów kieruje się ku gwiazdom. Amerykański startup Starcloud (wcześniej znany jako Lumen Orbit) oficjalnie zapoczątkował nową erę
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Prawdziwy „gwiezdny relikt”. Ta gwiazda pamięta początki wszechświata i skrywa tajemnicę pierwszej generacji słońc

W głębi kosmosu, wewnątrz niewielkiej i niezwykle słabej galaktyki karłowatej, astronomowie natrafili na obiekt, który można określić mianem „gwiezdnej kapsuły czasu”. Gwiazda oznaczona symbolem PicII-503 jest jednym z najbardziej prymitywnych chemicznie obiektów, jakie kiedykolwiek udało się zidentyfikować. Jej skład chemiczny stanowi bezpośredni zapis wybuchowych narodzin i śmierci pierwszych gwiazd, jakie kiedykolwiek zaświeciły we wszechświecie. To
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Nowa klasa egzoplanet. W całości pokryte wiecznymi oceanami magmy

Międzynarodowy zespół naukowców, pod przewodnictwem badaczy z Uniwersytetu Oksfordzkiego, ogłosił odkrycie zupełnie nowej klasy egzoplanet. To światy, które nie są ani typowymi skalistymi globami, ani gazowymi olbrzymami, lecz gigantycznymi rezerwuarami siarki, skrywającymi pod gęstą atmosferą wieczny, globalny ocean płynnej magmy. Odkrycie to, opublikowane na łamach prestiżowego czasopisma Nature Astronomy, całkowicie zmienia sposób, w jaki astronomowie
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Skalista superziemia TOI-1080 b może posiadać gęstą atmosferę. Czy to przełom w poszukiwaniu światów podobnych do Ziemi?

W kosmicznym sąsiedztwie Układu Słonecznego odkryto fascynujący świat, który rzuca nowe światło na różnorodność planet skalistych w naszej galaktyce. Międzynarodowy zespół astronomów, korzystając z zaawansowanych danych dostarczonych przez satelitę TESS (Transiting Exoplanet Survey Satellite), potwierdził istnienie nowej egzoplanety typu superziemia. Obiekt oznaczony symbolem TOI-1080 b znajduje się zaledwie 83 lata świetlne od Ziemi, co czyni
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Układ „na opak” rzuca wyzwanie nauce – oto planeta, która nie powinna istnieć

Przez dziesięciolecia astronomowie byli przekonani, że nasz Układ Słoneczny stanowi swego rodzaju wzorzec dla reszty wszechświata. Teoria była prosta: blisko gwiazdy formują się małe, skaliste światy, a w dalszych, chłodniejszych rejonach rodzą się gazowe i lodowe olbrzymy. Jednak najnowsze dane dostarczone przez europejską misję kosmiczną CHEOPS (Characterising ExOPlanet Satellite) brutalnie weryfikują te założenia. Odkrycie czwartej
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Niezwykłe odkrycie teleskopu Hubble’a. Naukowcy namierzyli kosmiczną „fabrykę złota” w miejscu, w którym nie powinno jej być

Najnowsze obserwacje przeprowadzone przez flotyllę teleskopów kosmicznych NASA doprowadziły do przełomowego odkrycia, które rzuca nowe światło na pochodzenie najcięższych pierwiastków w kosmosie, takich jak złoto, srebro czy platyna. Międzynarodowy zespół astronomów zdołał namierzyć źródło potężnego błysku promieniowania gamma (GRB) i powiązać go z kolizją gwiazd neutronowych zachodzącą w niezwykle rzadkich warunkach – wewnątrz strumienia gazu
Czytaj więcej
  • Data publikacji

91 lat świetlnych od Ziemi. TOI-4616 b to „planeta wzorcowa”, która wyjaśni tajemnice obcych światów

W miarę jak nasza wiedza o wszechświecie się poszerza, astronomowie przestają szukać „jakichkolwiek” planet pozasłonecznych, a zaczynają polować na te, które mogą stać się kluczem do zrozumienia ewolucji całych układów planetarnych. Międzynarodowy zespół naukowców, pod kierownictwem Francisa Zong Langa z Uniwersytetu w Bernie, ogłosił właśnie odkrycie obiektu, który może stać się nowym standardem w astrofizyce.
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Chiny budują „most powietrzny” na Księżyc. Nowa flota lądowników cargo ma otworzyć drogę do stałej bazy

Chińska Republika Ludowa nie zwalnia tempa w globalnym wyścigu o dominację na Srebrnym Globie. Podczas gdy oczy świata często zwrócone są na amerykański program Artemis, Pekin systematycznie buduje własną infrastrukturę, która ma umożliwić trwałą obecność człowieka na Księżycu. Najnowszym elementem tej układanki jest ambitna koncepcja „ekonomicznego systemu transportu ładunków księżycowych”, zaprezentowana przez Shanghai Academy of
Czytaj więcej
wenus
  • Data publikacji

Rosja ogłasza datę ambitnej misji na Wenus. Czy Wenera-D przywróci dawną chwałę?

W wyścigu o dominację w przestrzeni kosmicznej oczy całego świata często zwrócone są ku Marsowi lub Księżycowi. Jednak rosyjska agencja kosmiczna Roskosmos postanowiła przypomnieć o swoim historycznym terytorium – planecie Wenus. Jak wynika z najnowszych doniesień, Rosja planuje powrót na tę niezwykle niegościnną planetę w 2036 roku. Misja Wenera-D ma być nie tylko technologicznym popisem,
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Milion orbitalnych serwerowni AI od SpaceX. Czy to koniec nocnego nieba, jakie znamy?

Elon Musk przedstawił właśnie plan, który może na zawsze zmienić oblicze nocnego nieba i postawić pod znakiem zapytania przyszłość naziemnych obserwacji kosmosu. Mowa o projekcie umieszczenia na orbicie okołoziemskiej miliona satelitarnych centrów danych wspomaganych przez sztuczną inteligencję. Choć brzmi to jak scenariusz filmu science-fiction, wniosek w tej sprawie trafił już do amerykańskiej Federalnej Komisji Łączności
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Tak Chiny wyprzedzą NASA. Misja Tianwen-3 sprowadzi próbki z Marsa na Ziemię już w 2031 roku

Wyścig o miano pierwszej nacji, która dostarczy na Ziemię fragmenty skał i regolitu z Czerwonej Planety, nabiera tempa. Chińska Narodowa Agencja Kosmiczna (CNSA) oficjalnie ogłosiła przejście do kluczowej fazy realizacji misji Tianwen-3. To ambitne przedsięwzięcie, które ma na celu nie tylko udowodnienie technologicznej dominacji Państwa Środka w przestrzeni kosmicznej, ale przede wszystkim udzielenie odpowiedzi na
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Przełomowe odkrycie Jamesa Webba. Składniki życia mogły powstać u zarania wszechświata

Przez dziesięciolecia astronomowie postrzegali wczesny wszechświat jako miejsce skrajnie burzliwe – wypełnione eksplodującymi supernowymi, zderzającymi się galaktykami i niszczycielskim promieniowaniem młodych gwiazd. Jednak najnowsze dane z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST) rzucają zupełnie nowe światło na ten obraz. Okazuje się, że nawet w tak gwałtownym okresie istniały „wyspy spokoju”, które mogły służyć jako gigantyczne laboratoria
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Europa zbudowała pierwszy symulator zabójczego promieniowania galaktycznego

Podbój głębokiego kosmosu, planowane załogowe misje na Marsa oraz budowa stałych baz na Księżycu stawiają przed naukowcami wyzwania, które wykraczają daleko poza samą inżynierię rakietową. Jedną z największych barier w bezpiecznej eksploracji Układu Słonecznego jest galaktyczne promieniowanie kosmiczne (GCR) – niewidzialny i niezwykle niebezpieczny strumień cząstek, przed którym na Ziemi chroni nas pole magnetyczne oraz
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Zderzenie gigantycznych czarnych dziur wywołało potężny błysk

Międzynarodowy zespół naukowców z Chin i Włoch poinformował o zaobserwowaniu zjawiska, które dotychczas uznawano za niemal niemożliwe. W listopadzie 2024 roku detektory sieci LIGO-Virgo-KAGRA zarejestrowały fale grawitacyjne pochodzące z fuzji dwóch czarnych dziur, oznaczonej jako S241125n. To, co jednak wprawiło badaczy w osłupienie, wydarzyło się zaledwie sekundy później – satelity krążące wokół Ziemi dostrzegły w
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Misja NASA Dragonfly nabiera kształtów. Rozpoczęto budowę potężnego drona

Ludzkość stoi u progu nowej ery eksploracji kosmosu, w której tradycyjne łaziki zostaną uzupełnione przez zaawansowane maszyny latające. Najbardziej ambitnym z tych projektów jest misja Dragonfly, realizowana przez NASA. Ten wielki, zasilany energią jądrową dron o rozmiarach samochodu osobowego, właśnie wkroczył w decydującą fazę swojej budowy. W laboratoriach Johns Hopkins Applied Physics Laboratory (APL) w
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Wyścig na Księżyc hamuje. Nowy raport ujawnia potężne wyzwania Starshipa i Blue Moon

Amerykański program powrotu na Księżyc znajduje się w punkcie zwrotnym. Najnowszy raport Biura Inspektora Generalnego NASA (OIG) rzuca nowe światło na postępy prac nad lądownikami księżycowymi, które mają dostarczyć astronautów na powierzchnię Srebrnego Globu. Choć NASA udało się utrzymać koszty projektów w ryzach, harmonogramy obu kluczowych graczy – SpaceX oraz Blue Origin – ulegają niepokojącym
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Koniec marzeń o nowym teleskopie NASA? Chaos i koniec planowanego obserwatorium AXIS

W świecie wielkiej astronomii, gdzie projekty planuje się z dziesięcioletnim wyprzedzeniem, rzadko dochodzi do tak nagłych i kontrowersyjnych zwrotów akcji. NASA podjęła decyzję o przerwaniu prac nad jednym ze swoich najbardziej obiecujących projektów astrofizycznych – teleskopem AXIS (Advanced X-ray Imaging Satellite). Choć instrument ten miał szansę stać się godnym następcą legendarnego Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra, jego
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Kosmiczne uderzenie to nie tylko scenariusz z filmów. Musimy chronić nasze satelity przed mniejszymi planetoidami

W powszechnej wyobraźni zagrożenie z kosmosu kojarzy się niemal wyłącznie z katastrofami o skali globalnej, takimi jak ta, która doprowadziła do wyginięcia dinozaurów, czy te przedstawiane w hollywoodzkich produkcjach typu „Armageddon” (ręka w górę kto oglądał ten gniot więcej razy niż dziesięć). Jednak rzeczywistość obrony planetarnej jest znacznie bardziej złożona i dotyczy zagrożeń, które mogą
Czytaj więcej