PULS KOSMOSU

Radek Kosarzycki

Tag: supernowe

  • Data publikacji

Kosmiczny wybuch z przeszłości – SN 1987A trzydzieści lat później

Trzydzieści lat temu masywna eksplozja wywołała falę uderzeniową nie tylko w przestrzeni lecz także w społeczności astronomicznej. SN 1987A była najbliższą obserwowaną supernową od czasu wynalezienia teleskopu, stała się też zdecydowanie najlepiej zbadaną supernową rewolucjonizując przy tym naszą wiedzę o wybuchowej śmierci masywnych gwiazd. Znajdująca się w Wielkim Obłoku Magellana (galaktyce satelitarnej Drogi Mlecznej) supernowa
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Astronomowie obserwują początkową fazę supernowej SN 2013fs

Dawno, dawno temu, w odległej galaktyce czerwony nadolbrzym zakończył swoje życie w spektakularnej eksplozji supernowej. Światło tego zdarzenia potrzebowało 160 milionów lat, aby dotrzeć do Ziemi, gdzie 6. października 2013 roku zupełnym przypadkiem dostrzegły ją robotyczne teleskopy skanujące nocne niebo. W poniedziałek, astronomowie poinformowali, że przypadkowe odkrycie pozwoliło im zbadać najwcześniejszą dotąd fazę supernowej –
Czytaj więcej
  • Data publikacji

NuSTAR próbuje rozwikłać zagadkę supernowej SN 2014C

„Jesteśmy zbudowani z pyłu gwiezdnego” mawiał Carl Sagan. Reakcje jądrowe, które zachodziły w gwiazdach dawno temu doprowadziły do powstania większości materii, z której składają się nasze ciała, nasza planeta i układ słoneczny. Gwiazdy kończące swój żywot w potężnych eksplozjach supernowych rozsiewają nowo powstałe pierwiastki w przestrzeni międzygwiezdnej. Jedna z obserwowanych supernowych stanowi nie lada wyzwanie dla
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Mało-masywna supernowa sprowokowała powstawanie Układu Słonecznego

Zespół badaczy pracujących pod kierownictwem prof. Yong-Zhonga Quiana z University of Minnesota School of Physics and Astronomy wykorzystał nowe modele oraz dowody meteorytowe do wykazania, że mało-masywna supernowa sprowokowała powstawanie naszego Układu Słonecznego. Wyniki badań opublikowano w najnowszym wydaniu periodyku  Nature Communications. Około 4.6 miliardów lat temu obłok gazu i pyłu, z którego z czasem
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Gwałtowne zderzenia masywnych supernowych z ich otoczkami odpowiada za ich wyjątkową jasność

W ramach unikalnych badań prowadzonych przez międzynarodowy zespół badaczy m.in z Instytutu Fizyki i Matematyki Wszechświata Kavli (Kavli IPMU) przeprowadzono symulację gwałtownego zderzenia supernowej z otaczającym ją gazem, odrzuconym przez gwiazdę jeszcze przed samą eksplozją, które mogłoby odpowiadać za niesamowitą jasność tego zjawiska. W ciągu ostatnich dziesięciu lat odkryto wiele supernowych, których maksymalna jasność była
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Delikatne pomruki odkrywają przed nami przeszłość słynnej gwiazdy

Astronomom korzystającym z teleskopu znajdującego się w odległych, niezamieszkałych pustkowiach Australii, gdzie przestrzeń nie jest zanieczyszczona falami radiowymi FM, udało się zajrzeć w przeszłość pobliskiej gwiazdy, w kilka milionów lat przed jej słynną eksplozją. Badania prowadzone przez międzynarodowy zespół astronomów, w którym znaleźli się chociażby astronomowie z International Centre of Radio Astronomy Reserch (ICRAR) polegające
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Badania tekstu sprzed 1000 lat opisującego obserwacje supernowej

Trzech niemieckich naukowców przedstawiło dowody obserwacji supernowej 1006 (SN 1006) przez arabskiego uczonego Ibn Sina. Nowe dowody dołączą do innych, pochodzących z całego świata, zapisków relacjonujących obserwacje najjaśniejszego zjawiska gwiezdnego kiedykolwiek zaobserwowanego i zapisanego przez ludzkość. W swoim artykule, udostępnionym dzisiaj na serwerze preprintów arXiv, Ralph Neuhaeuser, Carl Ehrig-Eggert oraz Paul Kunitzsch opisują swoje badania nad
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Pobliska eksplozja masywnej gwiazdy 30 mln lat temu

Olbrzmia gwiazda, która eksplodowała 30 milionów lat temu w pobliskiej galaktyce tuż przed przejściem w stadium supernowej miała promień 200 razy większy od promienia Słońca – twierdzą astrofizycy z Southern Methodist University w Dallas. Gwałtowna eksplozja wyrzuciła na zewnątrz materię gwiezdną z prędkością 10 000 kilometrów na sekundę, czyli około 36 milionów kilometrów na godzinę,
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Na Księżycu zidentyfikowano żelazo z supernowej

Około dwóch milionów lat temu w pobliżu naszego Układu Słonecznego eksplodowała supernowa: ślady tego wybuchu do dzisiaj znajdowane są pod postaciąż izotopu żelaza na dnie oceanicznym. Teraz naukowcy z Uniwersytetu Technicznego w Monachium (TUM) wraz ze współpracownikami z USA odkryli  zagęszczenia tego samego żelaza z supernowej także w próbkach księżycowych. Według badaczy źródłem obu odkryć
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Dowody na supernowe w sąsiedztwie zachęcają do poszukiwania skutków eksplozji na Ziemi

https://www.youtube.com/watch?v=f-NJMRuYxWc Dwa nowe artykuły, które ukazały się w tym tygodniu w periodyku Nature dostarczają dowodów na to, że promieniowanie supernowych nawiedzały naszą planetę – twierdzi astrofizyk Adrian Melott z University of Kansas. Melott przedstawia swoje przemyślenia dotyczące tych badań w liście zatytułowanym „Supernowe w naszym sąsiedztwie”, który także ukazał się w tym samym wydaniu Nature. Jeden z
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Supernowe dostarczyły materiały radioaktywne na Ziemię

Międzynarodowy zespół naukowców odkrył dowody na serię masywnych eksplozji supernowych w pobliżu Układu Słonecznego, który doprowadził do obfitych deszczów promieniowania radioaktywnego na Ziemi. Naukowcy odkryli radioaktywne żelazo-60 w osadach i próbkach skorupy ziemskiej pobranych z Oceanu Spokojnego, Atlantyckiego i Indyjskiego. Żelazo-60 odnaleziono w okresie między 3.2 a 1.7 milionów lat temu, czyli całkiem niedawno w
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Magnetary mogą odpowiadać za wyjątkowo jasne supernowe

Obliczenia wykonane przez naukowców wskazują, że wysoce namagnetyzowane, gwałtownie rotujące gwiazdy neutronowe zwane magnetarami mogły być źródłem energii dwóch wyjątkowo jasnych gwiezdnych eksplozji. Eksplozje gwiazd znane jako supernowe zazwyczaj świecą miliard razy jaśniej niż Słońce. Super-jasne supernowe (SLSNe) to stosunkowo nowa i rzadko występująca klasa gwiezdnych eksplozji charakteryzująca się jasnością 10 do 100 razy większą niż
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Gdy fala uderzeniowa supernowej dociera do powierzchni gwiazdy…

Jasny rozbłysk fali uderzeniowej w eksplodującej gwieździe, tzw. shock breakout – został zaobserwowany po raz pierwszy w zakresie optycznym przez poszukujący planet pozasłonecznych Kosmiczny Teleskop Kepler. Międzynarodowy zespół naukowy pracujący pod kierownictwem Petera Garnavicha, profesora astrofizyki z University of Notre Dame w Indiana, przeanalizował dane rejestrowane przez teleskop Kepler co 30 minut w okresie trzech
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Pomiary fal uderzeniowych w supernowej SN2011dh

Supernowe, wybuchowa śmierć masywnych gwiazd, stanowią jedne z najistotniejszych eksplozji we Wszechświecie, bowiem to właśnie wtedy przestrzeń kosmiczna wzbogacana jest o pierwiastki chemiczne wyprodukowane we wnętrzu gwiazdy
  • Data publikacji

Tajemnice utraty masy starzejącej się gwiazdy rozwiązane

Zespół astronomów pracujących na Bardzo Dużym Teleskopie (VLT) wykonał najbardziej szczegółowe jak dotąd zdjęcia hiperolbrzyma VY Canis Majoris. Owe obserwacje tłumaczą jak wyjątkowo duże ziarna pyłu otaczającego gwiazdę umożliwiają jej uwalnianie olbrzymiej masy. Ten proces, który dopiero teraz udało się zrozumieć, jest niezbędny do przygotowania tak potężnej gwiazdy do jej końca w wybuchu supernowej.
  • Data publikacji

Osobliwe szybkie gwiazdy wybuchające z dala od domu

Osobliwe supernowe, które eksplodowały w pustce przestrzeni międzygalaktycznej stanowią jedną z tajemnic astronomii. Skąd one się wzięły? Jak się tam znalazły? Prawdopodobna odpowiedź: wyrzucenie przez układ dwóch czarnych dziur. Takie przynajmniej wnioski wynikają z nowych badań Ryana Foleya, profesora astronomii i fizyki z University of Illinois.