wrzesień 2017 – PULS KOSMOSU

Data publikacji 28 września 2017

Ostatnie zdjęcie wykonane przez sondę Rosetta

Naukowcy analizujący dane telemetryczne przesłane przez sondę Rosetta tuż przed jej przyziemieniem na powierzchni komety w ubiegłym roku odtworzyli jeszcze jedno, ostatnie zdjęcie przedstawiające miejsce lądowania sondy. Po ponad 12 lat w przestrzeni kosmicznej i dwóch latach badania komety 67P/Czuriumow-Gerasimienko, historyczna misja sondy Rosetta zakończyła się 30 września 2016 roku po tym jak sonda osiadła

Data publikacji 28 września 2017

Sonda Dawn świętuje 10 lat w przestrzeni kosmicznej

Dziesięć lat temu sonda Dawn rozpoczęła swoją podróż w kierunku dwóch najmasywniejszych ciał pasa planetoid znajdującego się między orbitami Marsa i Jowisza: olbrzymiej planetoidy Westa i planety karłowatej Ceres. Misja została zaprojektowana tak, aby dostarczyć nam nowej wiedzy o tych małych ale intrygujących światach, które mogą nam bardzo dużo powiedzieć o procesie powstawania planet w

Data publikacji 27 września 2017

LIGO i Virgo rejestrują fale grawitacyjne ze zderzenia dwóch czarnych dziur

W sierpniu detektory znajdujące się na dwóch kontynentach zarejestrowały falę grawitacyjną wyemitowaną w zderzeniu dwóch czarnych dziur. To odkrycie, ogłoszone godzinę temu stanowi pierwszą obserwację fal grawitacyjnych przeprowadzoną jednocześnie przez trzy różne detektory, co oznacza początek nowej ery wspaniałych odkryć i lepszych możliwości lokalizacji źródła fal grawitacyjnych obserwowanych przez globalną sieć obserwatoriów. Falę grawitacyjną zaobserwowano

Data publikacji 27 września 2017

Rosja i USA będą pracować nad wspólną stacją na orbicie wokół Księżyca

Rosja i Stany Zjednoczone ustaliły w dniu dzisiejszym, że będą współpracować w kierowanym przez NASA projekcie budowy pierwszej stacji kosmicznej na orbicie wokół Księżyca w ramach długofalowego projektu, którego zwieńczeniem będzie wysłanie człowieka na Marsa. Amerykańska agencja kosmiczna na początku tego roku poinformowała, że analizuje możliwość realizacji programu Deep Space Gateway, wieloetapowego projektu zapuszczania się

Data publikacji 27 września 2017

Osobliwe struktury w Mgławicy Saturn

Spektakularna mgławica planetarna NGC 7009 znana także jako Mgławica Saturna wynurza się z ciemności niczym seria nieregularnych bąbli, rozświetlona w różnych odcieniach różu i błękitu. Powyższe kolorowe zdjęcie zostało wykonane za pomocą instrumentu MUSE zainstalowanego na Bardzo Dużym Teleskopie (VLT) w ramach badań, których celem było tworzenie map pyłu w mgławicy planetarnej. Mapa – odsłaniająca

Data publikacji 26 września 2017

Hubble: chłodna galaktyka z gorącą koroną

Galaktyka NGC 6753 sfotografowana za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a to barwna spirala – niebieskie plamy rozsiane po spiralnych ramionach galaktyki to obszary wypełnione młodymi gwiazdami jasno świecącymi w zakresie ultrafioletowym, podczas gdy bardziej czerwone obszary pełne są starszych gwiazd świecących w chłodniejszej bliskiej podczerwieni. Tak czy inaczej NGC 6753 to znacznie więcej niż widać na

Data publikacji 26 września 2017

Rozwiązywanie tajemnicy gigantycznych ostrzy lodowych na Plutonie

Sonda New Horizons zrewolucjonizowała naszą wiedzę o Plutonie gdy przeleciała w pobliżu tej odległej planety 14 lipca 2015 roku. Pośród wielu odkryć znalazły się także zdjęcia osobliwych formacji przypominających potężne ostrza wykonane z lodu, których pochodzenie pozostawało niejasne. Teraz naukowcy stworzyli fascynujące wyjaśnienie w jaki sposób powstał ten obszar pełen ostrzy: struktury zbudowane są niemal

Data publikacji 25 września 2017

Uboga w tlen galaktyka karłowata odkrywa przed nami początki Wszechświata

Niedawno odkryta galaktyka karłowata znajdująca się w gwiazdozbiorze Rysia może posłużyć naukowcom do badania rozwijającej się chemii wczesnego Wszechświata, wskazują badacze. Najnowszy artykuł opublikowany w periodyku Monthly Notices of the Royal Astronomical Society dowodzi, że poziom tlenu w tej galaktyce jest najniższy spośród dotąd odkrytych jakichkolwiek galaktyk aktywnie tworzących gwiazdy, co może wskazywać, że pod względem

Data publikacji 21 września 2017

Układ podwójny czarnych dziur zaskakująco blisko nas

Na początku 2016 roku grupa naukowców z obserwatorium LIGO poinformowała, że po raz pierwszy w historii udało się zarejestrować fale grawitacyjne – zmarszczki w czasoprzestrzeni – pochodzące ze zderzenia dwóch supermasywnych czarnych dziur w innej galaktyce. Odkrycie to było doniosłe nie tylko dlatego, że w końcu udało się odkryć fale grawitacyjne, których istnienie przewidział Albert

Data publikacji 21 września 2017

Hubble odkrywa unikalny typ obiektów w Układzie Słonecznym

Za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a, grupa astronomów z Niemiec zaobserwowała intrygujące cechy nietypowego rodzaju obiektów w pasie planetoid pomiędzy orbitami Marsa i Jowisza: dwóch planetoid krążących wokół wspólnego środka masy i wykazujących niektóre cechy komet takie jak jasna koma czy długi ogon. To pierwszy obiekt w historii, który został sklasyfikowany zarówno jako planetoida podwójna jak

Data publikacji 20 września 2017

Starzejąca się gwiazda wywiewa mglistą otoczkę

Astronomowie korzystający z teleskopu ALMA wykonali zdumiewająco piękne zdjęcie delikatnej bańki materii wywiewanej przez egzotyczną, czerwoną gwiazdę U Antliae. Obserwacje te pomogą astronomom lepiej zrozumieć ewolucję gwiazd w późnych stadiach życia. W słabo widocznej konstelacji Pompy, uważny obserwator korzystający z lornetki może zauważyć bardzo czerwoną gwiazdę, którą lekko zmienia jasność z tygodnia na tydzień. Jest to

Data publikacji 20 września 2017

Więcej lodu na biegunach Merkurego

Gorąca powierzchnia Merkurego wydaje się osobliwym miejscem do poszukiwania lodu, jednak badania prowadzone od ponad trzydziestu lat wskazują, że istnieje trochę zamrożonej wody na pierwszym globie od Słońca. Woda ta skrywa się wewnątrz stale zacienionych kraterów znajdujących się w pobliżu biegunów planety. Teraz, najnowsze badania prowadzone przez badaczy z Brown University wskazują, że na powierzchni

Data publikacji 19 września 2017

Wpływ wiatru słonecznego na huragany kosmiczne może wpływać na bezpieczeństwo satelitów

Czy machnięcie skrzydeł motyla w Kostaryce może odpowiadać za huragan w Kalifornii? To pytanie analizowane było przez teoretyków chaosu, analityków rynku giełdowego i meteorologów przez wiele dekad. Dla większości ludzi ten hipotetyczny scenariusz może być trudny do wyobrażenia na Ziemi – szczególnie w momencie kiedy mamy do czynienia z prawdziwym kataklizmem. A mimo to w

Data publikacji 19 września 2017

Naukowcy odkrywają tajemnice jasnej, szybko rotującej gwiazdy

Prawie 50 lat po tym gdy po raz pierwszy przewidziano, że szybko rotujące gwiazdy mogę emitować spolaryzowane światło, zespołowi naukowców z UNSW w Sydney jako pierwszemu udało się zaobserwować to zjawisko. Do swoich prac naukowcy wykorzystali bardzo czułe instrumenty zaprojektowane i zbudowane w UNSW i zainstalowane na Anglo-Australian Telescope w Obserwatorium Siding Spring. Dzięki nam

Data publikacji 15 września 2017

Nieoczekiwane wyniki badań chmur po nocnej stronie Wenus

Naukowcy wykorzystali sondę Venus Express do pierwszych historii badań wiatru i górnych warstw chmur na nocnej stronie Wenus – wyniki okazały się zaskakujące. Okazało się bowiem, że atmosfera na nocnej stronie Wenus zachowuje się zupełnie inaczej niż na stronie zwróconej ku Słońcu (na stronie dziennej) i charakteryzuje się nieoczekiwanymi i wcześniej nieobserwowanymi typami, morfologią i

Data publikacji 14 września 2017

Hubble obserwuje całkowicie czarną planetę

Astronomowie odkryli, że dobrze zbadana egzoplaneta WASP-12b niemal nie odbija żadnego światła, co oznacza, że jest ona praktycznie czarna. Odkrycie to rzuca nowe światło na skład chemiczny atmosfery tej planety i odrzuca wcześniejsze hipotezy dotyczące atmosfery WASP-12b. Co więcej wyniki badań zupełnie nie przypominają innej egzoplanety o podobnych rozmiarach. Wykorzystując spektrograf STIS zainstalowany na pokładzie

Data publikacji 13 września 2017

Piekielny świat z tytanowym niebem

Astronomowie korzystający z Bardzo Dużego Teleskopu (VLT) po raz pierwszy w historii odkryli tlenek tytanu w atmosferze egzoplanety. Odkrycie tego związku w pobliżu gorącego jowisza WASP-19b możliwe było dzięki możliwościom instrumentu FORS2. Urządzenie to dostarcza unikalnych informacji o składzie chemicznym i strukturze temperatur i ciśnienia w atmosferze tego nietypowego, bardzo gorącego globu. Wyniki badań opublikowane

Data publikacji 13 września 2017

Pulsary odkrywają przed nami wnętrze gromady kulistej Terzan 5

Droga Mleczna jest pełna gromad gwiazd. Niektóre z nich zawierają zaledwie po kilkadziesiąt-kilkaset młodych gwiazd, inne – znane jako gromady kuliste – to z kolei jedne z najstarszych obiektów we Wszechświecie składających się nawet z miliona bardzo sędziwych gwiazd. Niektóre gromady kuliste uważane są za fragmenty naszej galaktyki, oderwane od niej w bardzo wczesnej młodości

Data publikacji 13 września 2017

AR Scorpii zmienia się na przestrzeni dekad

Astronomowie badający unikalny układ podwójny AR Scorpii odkryli, że jasność tego układu uległa zmianie na przestrzeni ubiegłych 13 lat. Najnowsze dowody wspierają istniejącą teorię mówiącą o tym w jaki sposób ta nietypowa gwiazda emituje promieniowanie. Układ AR Scorpii składa się z szybko rotującego, namagnetyzowanego białego karła, który w tajemniczy sposób oddziałuje ze swoim gwiezdnym towarzyszem.

Data publikacji 12 września 2017

RECENZJA: Wszechświat w twojej dłoni – Christophe Galfard

Spadająca gwiazda niespiesznie przecina niebo nad twoją głową. Już masz wypowiedzieć życzenie, gdy nagle zdarza się coś niezwykłego. Jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki w mgnieniu oka mija 5 miliardów lat i oto nie jesteś ju na plaży – przebywasz zawieszony w kosmicznej pustce. Widzisz, słyszysz i czujesz, lecz nie masz ciała. Jesteś niematerialnym bytem. Czystym