PULS KOSMOSU

Radek Kosarzycki

Autor: Radek Kosarzycki

Piszę o kosmosie bezustannie od 2015 roku. Jak nie piszę o kosmosie, to pewnie łażę po lesie lub łąkach z psami.
  • Data publikacji

Spektakularna erupcja słoneczna uchwycona przez satelitę. Ziemia pozostaje bezpieczna

7 maja na powierzchni Słońca doszło do naprawdę widowiskowej erupcji. Przy wschodniej krawędzi Słońca wybuchł gigantyczny filament plazmy. Całe wydarzenie zarejestrował satelita GOES-19. Z uwagi na to, że do rozbłysku doszło przy krawędzi Słońca, mieliśmy możliwość obserwowania fenomenalnego zjawiska niejako z boku, dzięki czemu całe wydarzenie nie wpłynęło negatywnie na Ziemię.
  • Data publikacji

Układy podwójne planet swobodnych nie mają lekko. Większość z nich rozpada się w gęstym otoczeniu gwiazd

Astronomowie korzystający z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST) dokonali znaczącego postępu w badaniach planet swobodnych — ciał niebieskich, które nie są związane grawitacyjnie z żadną gwiazdą. Jednym z najnowszych odkryć JWST było wykrycie 42 takich obiektów w Mgławicy Oriona (ONC) — jednym z najgęściej upakowanych rejonów formowania się gwiazd w pobliżu Ziemi. Te niezwykłe obiekty
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Komunikat POLSA w sprawie sondy kosmicznej COSMOS 482

Radziecka sonda kosmiczna COSMOS 482 wystrzelona w przestrzeń kosmiczną w 1972 r. po ponad 53 latach ponownie wejdzie w atmosferę ziemską. Ze względu na specyficzną budowę, wynikającą z pierwotnego przeznaczenia (lądownik w misji na Wenus), prawdopodobnie nie ulegnie całkowitemu zniszczeniu przy ponownym wejściu w atmosferę ziemską.
  • Data publikacji

Japoński prywatny lądownik księżycowy Resilience wszedł na orbitę Księżyca

Prywatny japoński statek kosmiczny Resilience krąży już wokół Księżyca. Wejście na orbitę stanowi istotny krok na drodze do próby autonomicznego lądowania na powierzchni Srebrnego Globu. Udana misja mogłaby umocnić pozycję Japonii w dynamicznie rozwijającym się sektorze komercyjnej eksploracji Księżyca.
  • Data publikacji

Chiny opracowały przełomowy laser kosmiczny zdolny do śledzenia satelitów księżycowych w świetle dziennym

Chińscy naukowcy osiągnęli przełom w technologii kosmicznej, wykorzystując laser podczerwony do śledzenia satelity krążącego wokół Księżyca – i to w pełnym świetle dziennym. To pierwsze tego typu osiągnięcie, ponieważ dotąd wykrywanie tak odległych obiektów w ciągu dnia było bardzo trudne ze względu na zakłócenia powodowane światłem słonecznym.
  • Data publikacji

Czy to będzie rok Starshipa? Wszystko zależy od SpaceX. FAA nie będzie przeszkadzać

SpaceX otrzymało zielone światło od Federalnej Administracji Lotnictwa (FAA) na znaczne zwiększenie częstotliwości startów Starshipa z południowego Teksasu. Ostateczna ocena oddziaływania na środowisko opublikowana 6 maja pozwala firmie na przeprowadzanie do 25 startów Starship rocznie z bazy Starbase, położonej w pobliżu Brownsville. Oznacza to pięciokrotny wzrost w stosunku do poprzedniego zezwolenia i obejmuje do 25
Czytaj więcej
  • Data publikacji

IXPE zajrzał do wnętrza strumienia emitowanego przez blazar. Co tam zobaczył?

Kosmiczny teleskop IXPE pomógł właśnie rozwiązać długotrwałą zagadkę dotyczącą pochodzenia promieni rentgenowskich w potężnych dżetach emitowanych przez supermasywne czarne dziury. Obserwując blazar BL Lacertae, aktywną galaktykę z dżetami skierowanymi niemal bezpośrednio w kierunku Ziemi, naukowcy potwierdzili, że za obserwowane emisje promieni rentgenowskich odpowiadają wysokoenergetyczne elektrony, a nie protony. Odkrycie dostarcza kluczowych spostrzeżeń na temat ekstremalnej
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Astronomowie zajrzeli do wnętrza pobliskiej gwiazdy. Posłużyły do tego jej wibracje

Korzystając z obserwatorium W. M. Kecka na szczycie hawajskiego wulkanu Maunakea, astronomowie dotarli do subtelnych oscylacji pobliskiej gwiazdy i ujawnili coś, co podważa istniejące modele fizyki gwiazd. W najnowszym artykule opublikowanym na łamach periodyku The Astrophysical Journal astronomowie opisali wyniki obserwacji przeprowadzonych za pomocą urządzenia Keck Planet Finder. Celem badań było wykonanie pomiarów drgań chłodnej,
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Supermasywna czarna dziura w centrum galaktyki NGC 4945 wystrzeliwuje materię w przestrzeń międzygalaktyczną

Astronomowie zaobserwowali zdumiewające wydarzenie w galaktyce spiralnej NGC 4945, znajdującej się ponad 12 milionów lat świetlnych od Ziemi w gwiazdozbiorze Centaura. W sercu tej pozornie spokojnej galaktyki znajduje się wysoce aktywna supermasywna czarna dziura, która nie tylko pożera otaczającą materię, ale także wyrzuca ją daleko w przestrzeń międzygalaktyczną.
  • Data publikacji

Sonda Psyche lecąca do planetoidy Psyche ma problemy. Naukowcy pracują nad rozwiązaniem

Psyche to pierwsza w historii sonda kosmiczna wysłana w kierunku naprawdę nietypowej planetoidy. Celem misji jest bowiem obiekt, który według wielu naukowców składa się głównie z metali, a tym samym może być fragmentem jądra nieistniejącej już planety lub planetozymala. Jak informuje NASA, 1 kwietnia na pokładzie sondy doszło do niepodziewanej anomalii.
  • Data publikacji

Teleskop Jamesa Webba zajrzał w atmosferę podneptuna. Wcześniej to było niemożliwe

Podneptuny — małe, gazowe egzoplanety, których przedstawiciela nie ma w Układze Słonecznym – to najczęściej odkrywany typ planet krążących wokół innych gwiazd. Jednak pomimo ich powszechności, wciąż są one owiane tajemnicą, często dosłownie ukryte pod warstwami mgieł lub chmur. Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba zmienia ten stan rzeczy, oferując bezprecedensowy wgląd w te nieuchwytne światy, szczególnie
Czytaj więcej
  • Data publikacji

NASA właśnie przejęła statek Orion do misji Artemis II. Wyślijmy już tych ludzi w kierunku Księżyca

NASA oficjalnie przejęła statek kosmiczny Orion przeznaczony do realizacji misji Artemis II. Kiedy w końcu wystartuje w swoją misję, po raz pierwszy od misji Apollo 17 w 1972 roku, ludzie polecą w stronę Księżyca. Owszem, nie wylądują na nim, ale przynajmniej go chociaż okrążą. Przekazanie kontroli przez Lockheed Martin, głównego wykonawcę Oriona, zespołowi NASA Exploration
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Głębokie Pole Hubble’a i Jamesa Webba. To zdjęcie to tylko mikroskopijny wycinek nocnego nieba

Teleskop Kosmiczny Jamesa Webba (JWST) we współpracy z Teleskopem Kosmicznym Hubble’a uchwycił zapierający dech w piersiach obraz głębokiego pola. Na nowym zdjęciu możemy zobaczyć jak pozornie pusty wszechświat dosłownie upakowany jest galaktykami, z których część znajduje się miliardy lat świetlnych od nas. To nowe zdjęcie stanowi element ambitnego przeglądu nieba COSMOS-Web. Można nawet powiedzieć, że
Czytaj więcej
  • Data publikacji

W pół sekundy powstało złoto o masie całej Ziemi. Spektakularna eksplozja 30 000 lat świetlnych od Ziemi

W 2004 roku naukowcy zarejestrowali w przestrzeni kosmicznej spektakularną eksplozję. Jak się teraz okazuje, w efekcie tej eksplozji powstały najcięższe i najrzadsze pierwiastki we wszechświecie, w tym także złoto i platyna. Mało tego, rozbłysk promieniowania gamma z odległego o 30 000 lat świetlnych magnetara okazał się być jedną z najintensywniejszych eksplozji kiedykolwiek zaobserwowanych w naszej
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Pęknięcie w kosmicznym włóknie w centrum naszej galaktyki. To wszystko wina pulsara

Zespół astronomów zidentyfikował możliwą przyczynę tajemniczego pęknięcia w masywnej, wydłużonej strukturze w pobliżu centrum Drogi Mlecznej — jednej z tak zwanych „kości” galaktyki. Wyjaśnienie to wyłoniło się z nowych obserwacji przeprowadzonych za pomocą obserwatorium rentgenowskiego Chandra oraz danych radiowych z teleskopów naziemnych, w tym południowoafrykańskiej sieci MeerKAT i Very Large Array.
  • Data publikacji

Valles Marineris wciąż czeka na ekspedycję badawczą. To powinny być drony

Najnowsze badania, których wyniki przedstawiono na 56. konferencji Lunar and Planetary Science Conference wskazują, że najskuteczniejsze w badaniu wielkiego marsjańskiego kanionu Valles Marineris mogą być drony, a nie najczęściej wykorzystywane na Czerwonej Planecie łaziki. Rozciągający się na ponad 4000 kilometrów długości, do 200 kilometrów szerokości i sięgający 7 kilometrów głębokości, Valles Marineris przyćmiewa każdy system
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Tak rodzą się planety wokół młodych gwiazd. ALMA przyjrzał się im, jak nikt wcześniej

Tak szczegółowych zdjęć młodych układów planetarnych nie mieliśmy jeszcze nigdy w historii.Dzięki nim zyskujemy bezprecedensowy wgląd w proces narodzin planet krążących wokół odległych gwiazd. Obrazy o wysokiej rozdzielczości, wykonane za pomocą radioteleskopu ALMA (Atacama Large Millimeter/submillimeter Array) w Chile, ukazują złożoną strukturę 15 dysków protoplanetarnych — rozległych, wirujących obłoków gazu i pyłu, otaczających młode gwiazdy
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Teleskop SPHEREx rozpoczyna kompleksowe badanie nieba. Powstaną cztery trójwymiarowe mapy całego nieba

Nowe obserwatorium kosmiczne NASA — SPHEREx (Spectro-Photometer for the History of the Universe, Epoch of Reionization and Ices Explorer) — oficjalnie rozpoczęło swoją ambitną misję mapowania całego nieba z niespotykaną dotąd szczegółowością. Teleskop wystrzelony na orbitę 11 marca, przez ostatnie sześć tygodni przechodził rygorystyczne testy i kalibrację systemów, aby zapewnić ich optymalne działanie. Obecnie, w
Czytaj więcej