PULS KOSMOSU – Strona 122 – Radek Kosarzycki

Data publikacji 16 sierpnia 2017

Supermasywna czarna dziura karmi się kosmiczną meduzą

Obserwacje galaktyk meduzowatych prowadzone za pomocą Bardzo Dużego Teleskopu (VLT) należącego do Europejskiego Obserwatorium Południowego pozwoliły nam odkreć wcześniej nieznany sposób zasilania supermasywnych czarnych dziur. Wydaje się, że w ramach tego mechanizmu powstają swego rodzaju macki wypełnione gazem i nowymi gwiazdami, od których galaktyki otrzymały swoją nazwę, a które pozwalają na dostarczanie gazu do centralnych

Data publikacji 16 sierpnia 2017

Szansa uderzenia w Ziemię planetoidy Apophis to 1 na 100 000

Duża, niemal 400-metrowa planetoida Apophis wciąż znajduje się na liście potencjalnie niebezpiecznych obiektów zbliżających się do Ziemi (NEO, ang. Near-Earth Objects). Niemniej jednak najnowsze obliczenia wykonane przez astronomów z NASA Jet Propulsion Laboratory wskazują, że prawdopodobieństwo uderzenia planetoidy w Ziemię są niższe niż wcześniej szacowano. „Nie możemy jeszcze wykluczyć możliwości zderzenia, ale obliczenia wskazują, że

Data publikacji 16 sierpnia 2017

Właściwości masywnej galaktyki 800 milionów lat po Wielkim Wybuchu

Poszukiwania najodleglejszych galaktyk zajrzały właśnie wcześniej niż miliard lat po Wielkim Wybuchu, wystarczająco daleko, aby dojrzeć wpływ pierwszych gwiazd na przestrzeń kosmiczną: w okres rejonizacji obojętnych atomów. Astronomowie od dawna pragną zrozumieć w jaki sposób powstawały i ewoluowały galaktyki w okresie rejonizacji, zrozumieć naturę obiektów, które wyemitowały pierwsze jonizujące fotony oraz scenariusze, w których galaktyki

Data publikacji 15 sierpnia 2017

Układ TRAPPIST-1 jest starszy od Układu Słonecznego

Jeżeli chcemy dowiedzieć się więcej o tym czy życie może istnieć na powierzchni planety znajdującej się poza Układem Słonecznym, musimy poznać wiek jej gwiazdy macierzystej. Młode gwiazdy bardzo często uwalniają wysoko-energetyczne promieniowanie, które często atakuje powierzchnie krążących wokół nich planet. Jeżeli planety dopiero co powstały, ich orbity najczęściej są niestabilne. Z drugiej strony, planety krążące

Data publikacji 12 sierpnia 2017

RECENZJA: Krótka historia rozumu – Leonard Mlodinov

W ubiegłym tygodniu trafiła do mnie dość ciekawa książka – troszeczkę inna od tych wcześniej tu opisywanych. Dlaczego inna? O tym za chwilę. Krótka historia rozumu to opowieść tak o nauce, jak i o tych, którzy naukę uprawiają. To swego rodzaju próba wytłumaczenia skomplikowanych zagadnień obejmujących szereg dziedzin nauki za pomocą prostego języka. Już od

Data publikacji 12 sierpnia 2017

IC 10: galaktyka gwiazdotwórcza z możliwością fal grawitacyjnych

W 1887 roku amerykański astronom Lewis Smitth odkrył świecący obłok, mgławicę, która okazała się być niewielką galaktyką oddaloną od nas o 2,2 miliarda lat świetlnych. Dzisiaj obiekt ten klasyfikowany jest jako galaktyka gwiazdotwórcza i nosi nazwę IC 10. Ponad sto lat po odkryciu przez Swifta IC 10 naukowcy badają tę galaktykę za pomocą największych

Data publikacji 11 sierpnia 2017

Planetoida przeleci blisko Ziemi w połowie października

Niewielka planetoida przeleci w pobliżu Ziemi 12 października br. Kosmiczny gość przeleci w odległości 44 000 kilometrów od Ziemi czyli 8 razy bliżej niż odległość między Ziemią a Księżycem. Jednocześnie podczas największego zbliżenia planetoida znajdzie się zaledwie kilka tysięcy kilometrów od satelitów znajdujących się na orbicie geostacjonarnej w odległości 36 000 kilometrów od Ziemi. „Mamy

Data publikacji 11 sierpnia 2017

Naukowcy badają skład chemiczny Neptuna

Naukowcy starają się rozwiązać zagadkę dotyczącą tego co leży pod powierzchnią Neptuna – ostatniej planety Układu Słonecznego. Najnowsze badania rzucają nowe światło na skład chemiczny planety, która znajduje się 4,5 miliarda kilometrów od Słońca. Ekstremalnie niskie temperatury na planetach takich jak Neptun – tak zwanych lodowych olbrzymach – oznaczają, że związki chemiczne tworzące te odległe

Data publikacji 11 sierpnia 2017

Cassini rozpoczyna ostatnie 5 okrążeń Saturna

Sonda Cassini wchodzi w nową fazę końcowej części swojej misji, tzw. Wielkiego Finału, przygotowując się na zestaw pięciu ultra-ciasnych przelotów przez górne warstwy atmosfeery planety. Pierwszy z tych przelotów będzie miał miejsce o godzinie 6:22 CEST w poniedziałek, 14 sierpnia. Podczas przelotu sonda zbliży się do Saturna na odległość 1630-1710 km nad szczytami chmur. Naukowcy

Data publikacji 9 sierpnia 2017

Efekty relatywistyczne w gwiazdach w pobliżu supermasywnej czarnej dziury w Drodze Mlecznej

Najnowsze badania prowadzone za pomocą Bardzo Dużego Teleskopu (VLT) oraz innych teleskopów wskazują, że orbity gwiazd wokół supermasywnej czarnej dziury w centrum Drogi Mlecznej wykazują delikatne efekty przewidziane przez ogólną teorię względności Einsteina. Orbita gwiazdy S2 charakteryzuje się lekkimi odchyleniami od toru obliczonego przy zastosowaniu praw fizyki klasycznej. Te interesujące wyniki są wstępem do znacznie

Data publikacji 9 sierpnia 2017

Cztery planety podobne do Ziemi krążą wokół najbliższej gwiazdy podobnej do Słońca

Najnowsze badania przeprowadzone przez międzynarodowy zespół astronomów pozwoliły na odkrycie czterech planet o rozmiarach Ziemi krążących wokół najbliższej nam gwiazdy podobnej do Słońca – tau Ceti, oddalonej od nas o około 12 lat świetlnych i widocznej gołym okiem. Masy planet zaczynają się już od 1,7 mas Ziemi, przez co są to jedne z najmniejszych planet

Data publikacji 8 sierpnia 2017

Przegląd nieba wskazuje na miliony czarnych dziur w Drodze Mlecznej

Po przeprowadzeniu spisu, którego celem było policzenie i skatalogowanie czarnych dziur powstałych w eksplozjach masywnych gwiazd, astronomowie z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Irvine doszli do wniosku, że w Drodze Mlecznej znajdują się dziesiątki milionów tych enigmatycznych, ciemnych obiektów – znacznie więcej niż oczekiwano. „Uważamy, że udało nam się dowieść, że w naszej galaktyce znajduje się nawet

Data publikacji 8 sierpnia 2017

Pole magnetyczne w obszarach powstawania masywnych gwiazd

Badania obłoków molekularnych ujawniły, że procesy gwiazdotwórcze zazwyczaj można podzielić na dwa etapy. W pierwszym naddźwiękowy przepływ powoduje sprężanie obłoków w gęst włókna rozciągające się na wiele lat świetlnych. Następnie grawitacja prowadzi do kolapsu najgęstszych obszarów materii we włóknach w swoiste zagęszczenia/jądra. W tym scenariuszu masywne jądra (każde o masie większej niż 20 mas Słońca)

Data publikacji 7 sierpnia 2017

Letnie fajerwerki na powierzchni komety 67P

Mrugnij okiem i je przegapisz. Dzięki wysokiej częstotliwości wykonywania zdjęć komety 67P/Czuriumow-Gerasimienko przez sondę Rosetta w najaktywniejszej fazie orbity w sierpniu 2015 roku naukowcy mieli możliwość obserwowania krótkich lecz silnych rozbłysków na powierzchni. W ciągu trzech miesięcy otaczających peryhelium orbity komety, które kometa osiągnęła 13 sierpnia 2015 roku naukowcy zarejestrowali nie mniej niż 34 takie

Data publikacji 4 sierpnia 2017

Kolejny cel misji New Horizons właśnie stał się bardziej interesujący

Czy kolejny cel sondy New Horizons może w rzeczywistości być podwójnym celem? Naukowcy z misji New Horizons starają się odpowiedzieć na to pytanie analizując nowe dane obserwacyjne odległego obiektu Pasa Kuipera (KBO) o nazwie 2014 MU69, w pobliżu którego sonda przeleci 1 stycznia 2019 roku. Będzie to najodleglejszy obiekt kosmiczny kiedykolwiek odwiedzony przez sondę wysłaną z

Data publikacji 4 sierpnia 2017

Dwa tygodnie z życia plamy słonecznej

5 lipca 2017 roku satelita Solar Dynamics Observatory (SDO) obserwowała pojawienie się aktywnego regionu – obszaru intensywnego i złożonego pola magnetycznego – na powierzchni Słońca. Satelita kontynuował śledzenie tego obszaru wraz z fazą wzrostu, aż do momentu zniknięcia z pola wiedzenia w dniu 17 lipca. Charakteryzujące się złożonym polem magnetycznym plamy słoneczne są źródłem intensywnej

Data publikacji 3 sierpnia 2017

Układ Słoneczny powstał dzięki fali uderzeniowej od pobliskiej supernowej

Według jednej z teorii formowanie Układu Słonecznego zapoczątkowane zostało przez falę uderzeniową z pobliskiej eksplodującej supernowej. Fala uderzeniowa dostarczyła materię z eksplodującej gwiazdy do pobliskiego sobie obłoku pyłu i gazu powodując jego kolaps pod wpływem grawitacji, który z kolei doprowadził do powstania Słońca i krążących wokół niego planet. Najnowsza praca autorstwa Alana Bossa z Carnegie

Data publikacji 3 sierpnia 2017

5 lat temu 154 miliony lat temu: Lądowanie!

Łazik Curiosity, który w tym tygodniu będzie świętował piątą rocznicę lądowania w pobliżu Mount Sharp bada w pobliżu tej góry ślady jezior, które dawno temu istniały w tym miejscu. 5 sierpnia 2012 roku zespół misji Curiosity z NASA Jet Propulsion Laboratory świętował otrzymanie radiowego potwierdzenia i pierwszych zdjęć z łazika Curiosity wykonanych tuż po udanym

Data publikacji 2 sierpnia 2017

Hubble wykrywa egzoplanetę ze świecącą wodną atmosferą

Naukowcy odkryli najsilniejsze jak dotąd dowody na istnienie stratosfery na potężnej planecie spoza naszego układu planetarnego, z atmosferą charakteryzującą się temperaturami wyższymi od temperatury wrzenia żelaza. Międzynarodowy zespół badaczy kierowany przez naukowców z University of Exeter, dokonał tego odkrycia obserwując świecące cząsteczki wody w atmosferze egzoplanety WASP-121b za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a. W celu zbadania

Data publikacji 2 sierpnia 2017

50 lat po odkryciu pulsarów NASA kontynuuje badanie tych latarni kosmicznych

Niewielkie zaburzenie w danych naukowych 50 lat temu doprowadziło do odkrycia pulsarów – szybko rotujących gęstych pozostałości po gwiazdach, które z Ziemi wyglądają jak pulsujące latarnie morskie. Astronomka Jocelyn Bell dokonała odkrycia za pomocą potężnego radioteleskopu w Cambridge. Choć instrument został zbudowany do pomiarów losowych wahań jasności innej kategorii obiektów kosmicznych, tzw. kwazarów, to w