Lato na północnej półkuli Tytana

Sonda Cassini zaobserwowała jasne metanowe chmury sunące po letnim niebie na północnej półkuli Tytana, największego księżyca Saturna, oraz ciemne, węglowodorowe jeziora i morza w pobliżu bieguna północnego. W przeciwieństwie do początków misji Cassini, większość powierzchni północnej półkuli księżyca jest teraz oświetlana przez Słońce. Tegoroczna równonoc w układzie Saturna miała miejsce 24 maja 2017 roku. Powyższe

Czy chaotycznie magnetyczny obłok to dobre miejsce na formowanie gwiazd?

Przez dziesięciolecia naukowcy uważali, że linie pola magnetycznego oplatające nowo powstające gwiazdy są jednocześnie silne i bezwzględne działając niczym kraty więzienne, oddzielając gwiazdę od materii gwiazdotwórczej. Niedawno astronomowie odkryli dowody na to, że wielkoskalowe turbulencje daleko od nowej gwiazdy mogą dowolnie kształtować pole magnetyczne. Teraz astronomowie korzystający z obserwatorium ALMA (Atacama Milimeter/submilimeter Array) odkryli zaskakująco

SOFIA obserwuje chłodny pył wokół aktywnych czarnych dziur

Badacze z University of Texas w San Antonio pracujący na teleskopie SOFIA (Stratospheric Observatory for Infrared Astronomy) odkryli, że pył otaczający aktywne czarne dziury jest dużo bardziej kompaktowy niż wcześniej uważano. Większość, jeżeli nie wszystkie, dużych galaktyk zawiera supermasywne czarne dziury w swoich centrach. Wiele z tych czarnych dziur jest stosunkowo cichych i nieaktywnych, tak

30 czerwca obchodzimy Dzień Planetoid!

Już 30 czerwca 2017 roku w Poznaniu odbędzie się wyjątkowo ciekawe spotkanie zorganizowane przez Instytut Obserwatorium Astronomiczne UAM oraz Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii. W ramach cyklu spotkań Otwartego Obserwatorium Wilda odbędzie się Asteroid Day! Asteroid Day (Dzień Planetoid) został ustanowiony przez ONZ w 2016 roku, jako międzynarodowy dzień popularyzacji wiedzy o planetoidach. W tym roku obchody

VST fotografuje trzy mgławice na jednym potężnym zdjęciu

Dwa słynne obiekty nieba dzielą kadr z trzecim, mniej znanym obiektem na powyższym potężnym zdjęciu 3-gigapikselowym wykonanym za pomocą teleskopu VLT Survey Telescope (VST) należącego do ESO. Po prawej stronie znajduje się słaby, świecący obłok gazu o nazwie Sharpless 2-54, w centrum kadru znajduje się Mgławica Orzeł, a lewą część zdjęcia zajmuje Mgławica Omega. To

Przyszłość gwiazdozbioru Oriona

Najnowszy film oparty na pomiarach wykonanych przez satelity ESA Gaia oraz Hipparcos przedstawiają jak zmieni się wygląd gwiazdozbioru Oriona w ciągu najbliższych 450 000 lat. Gwiazdy nie są nieruchome na niebie: ich położenie bezustannie się zmienia wraz z ich ruchem przez galaktykę – Drogę Mleczną. Ruch ten jest zbyt powolny, abyśmy mogli go dostrzec gołym okiem

Nowe spojrzenie na spektakularne mini-halo w gromadach galaktyk

Astronomowie korzystający z sieci VLA (Karl G. Jansky Very Large Array) odkryli nowe szczegóły, które pozwalają im rozwikłać zagadkę powstawania potężnych struktur emitujących promieniowanie w zakresie radiowym w centrach gromad galaktyk. Naukowcy badali gromadę składającą się z tysięcy galaktyk oddaloną od nas o ponad 250 milionów lat świetlnych zwaną Gromadą w Perseuszu. W samym centrum

Naukowcy opracowali nową strategię poszukiwania pierwotnych czarnych dziur

Interdyscyplinarny zespół fizyków i astronomów z Uniwersytetu w Amsterdamie opracował nową strategię poszukiwania „pierwotnych” czarnych dziur powstałych we wczesnym Wszechświecie. Tego typu czarne dziury są prawdopodobnie odpowiedzialne za fale grawitacyjne obserwowane za pomocą obserwatorium LIGO. W artykule, który ukazał się w tym tygodniu w periodyku Physical Review Letters, badacze wykazali, że brak źródeł jasnych rentgenowsko i

Jowisz jest najstarszą planetą Układu Słonecznego

Międzynarodowa grupa naukowców odkryła, że Jowisz jest najstarszą planetą w Układzie Słonecznym. Obserwując izotopy wolframu i molibdenu obecne w żelaznych meteorytach zespół złożony z naukowców z Lawrence Livermore National Laboratory oraz Institut fur Planetologie na University of Munsterin w Niemczech odkrył, że meteoryty złożone są z dwóch genetycznie charakterystycznych  zbiorników mgławicowych, które istniały obok siebie

ALMA obserwuje narodziny masywnej gwiazdy

Gwiazdy powstają z gazu i pyłu unoszącego się w przestrzeni międzygwiezdnej. Jednak jak dotąd astronomowie wciąż do końca nie rozumieją w jaki sposób powstają masywne gwiazdy, które czasami obserwują w przestrzeni kosmicznej. Jednym z problemów jest rotacja gazu. Obłok macierzysty rotuje powoli w początkowych stadiach procesu, z czasem rotacja przyspiesza wraz z kurczeniem się rozmiarów

Bardzo rzadkie odkrycie: nieudana gwiazda okrąża pozostałość po gwieździe w zaledwie 71 minut

Międzynarodowy zespół astronomów analizujący dane zebrane przez Kosmiczny Teleskop Kepler odkrył prawdziwą igłę w stogu siana: układ podwójny składający się z nieudanej gwiazdy – brązowego karła, oraz z pozostałości po umarłej gwieździe – białego karła. Jedną z cech układu, która przesądza o jego wyjątkowości jest okres orbitalny obu obiektów wynoszący zaledwie 71,2 minuty. Oznacza to,

Hubble obserwuje taniec dwóch brązowych karłów

Ta pozornie nieciekawa seria kropek na powyższym zdjęciu w rzeczywistości przedstawia powolny taniec dwóch brązowych karłów. Powyższe zdjęcie to złożenie 12 zdjęć wykonanych na przestrzeni trzech lat za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a. Wykorzystując precyzyjne metody astrometrii, zespół astronomów kierowany przez badaczy z Włoch śledził obydwa składniki układu w ich drodze po niebie oraz wokół wspólnego

Kolejna odsłona historii z sygnałem Wow i kometą

Myśleliście, że to już koniec historii sygnału Wow!? Po prostu ktoś przyszedł, wyjaśnił i tyle, temat zamknięty? Przez chwilę sam tak uważałem. Nawet w jakiś sposób pokazywało to siłę metody naukowej – myślenie życzeniowe na bok i chłodno analizujemy dane, tworzymy hipotezę i ją testujemy, otrzymujemy wyniki i wiemy o co chodzi – niezależnie od

ALMA odkrywa składniki życia wokół młodych gwiazd podobnych do Słońca

Naukowcy pracujący na danych z obserwatorium ALMA obserwując gwiazdy podobne do Słońca na bardzo wczesnym etapie ewolucji zaobserwowali ślady izocyjanianu metylu – jednego z chemicznych składników życia. To pierwszy przypadek odkrycia tego prebiotycznego związku w kierunku protogwiazd podobnych do tej, z której powstał Układ Słoneczny. Odkrycie to może pomóc naukowcom zrozumieć skąd się wzięło życie

Kwantowa rewolucja polskich fizyków

Dr hab. Magdalena Stobińska z Uniwersytetu Warszawskiego zaprezentowała na łamach prestiżowego czasopisma Physical Review Letters nową metodę kwantowego sterowania cząstkami światła (fotonami). Praca ta jest zwieńczeniem projektu międzynarodowego Narodowego Centrum Nauki „Harmonia” realizowanego w Instytucie Fizyki PAN w latach 2012-2017 oraz projektu europejskiego Marie Curie Career Integration Grant zrealizowanego przez nią na Uniwersytecie Gdańskim w

Naukowcy wyjaśniają tajemnicę zderzających się gromad galaktyk

Dwie gromady galaktyk aktualnie łączące się ze sobą doprowadziły do powstania warstwy zaskakująco gorącego gazu między nimi, która według astronomów z Uniwersytetu w Boulder, Kolorado jest turbulencją powstałą wskutek zderzenia z prędkością naddźwiękową. Obie gromady, które łączą się w większą gromadę galaktyk Abell 115 znajdują się jakieś 2,4 miliardy lat świetlnych od Ziemi. Burzliwy obszar

Tajemniczy sygnał Wow! sprzed 40 lat w końcu wytłumaczony

Zespół badaczy z Center of Planetary Science (CPS) w końcu rozwiązał zagadkę sygnału „Wow!” z 1977 roku. Według naukowców źródłem sygnału była kometa – nieznana jeszcze w momencie zarejestrowania sygnału. Główny autor badań Antonio Paris opisał teorię oraz sposób jej przetestowania w artykule opublikowanym w Journal of the Washington Academy of Sciences. Niemal dokładnie 40 lat

Chandra: Obserwacje burzliwego związku dwóch gwiazd

W biologii słowo symbioza odnosi się do dwóch organizmów żyjących blisko siebie i ze sobą oddziałujących. Astronomowie od dawna badają klasę gwiazd – znanych jako gwiazdy symbiotyczne – które oddziałują ze sobą w podobny sposób. Wykorzystując dane zebrane za pomocą Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra i innych teleskopów, astronomowie zaczynają dowiadywać się jak burzliwy może być tak

Mini-rozbłyski mogą sterylizować planety krążące wokół czerwonych karłów

Chłodne karły cieszą się szczególnym zainteresowaniem wśród poszukiwaczy planet pozasłonecznych. Odkrycie planet w ekosferze wokół gwiazd takich jak TRAPPIST-1 oraz LHS 1140 wskazuje, że planety o rozmiarach Ziemi mogą krążyć wokół miliardów czerwonych karłów, najpowszechniej występującego typu gwiazd w naszej galaktyce. Jednak, podobnie do naszego Słońca, na wielu z tych karłów dochodzi do intensywnych rozbłysków

Galaktyczne promienie kosmiczne a załogowe misje marsjańskie

Ryzyko zachorowania na nowotwór podczas załogowej misji na Marsa okazało się dwukrotnie wyższe niż sądzono – wskazują najnowsze badania przeprowadzone przez naukowców z UNLV. Tak dramatyczny wzrost zachorowań dotyczy astronautów, którzy wypuszczą się w stronę czerwonej planety lub w inną długo-terminową misję poza ochronne pole magnetyczne Ziemi. Wyniki badań opublikowano w majowym wydaniu periodyku Scientific Reports.