PULS KOSMOSU

Radek Kosarzycki
  • Data publikacji

Przebudzenie potwora. Czarna dziura w centrum tej galaktyki nagle zaczęła świecić

W centrum naszej galaktyki znajduje się supermasywna czarna dziura o masie 4,26 miliona mas Słońca. Z uwagi na to, że jest ona uśpioną czarną dziurą, nieszczególnie zwracamy na nią uwagę. Jak się jednak okazuje, supermasywne czarne dziury mogą bez ostrzeżenia przejść z fazy uśpienia w fazę aktywności. Równie spokojną supermasywną czarną dziurą była ta, która
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Tak rosną galaktyki karłowate. W ich wnętrzach zderzają się całe skupiska tysięcy gwiazd

Astronomowie po raz pierwszy zdobyli bezpośrednie dowody zderzeń i łączenia się gromad gwiazd w jądrach galaktyk karłowatych. Za to odkrycie możemy podziękować sędziwemu już Kosmicznemu Teleskopowi Hubble’a. Odkrycie to rzuca nowe światło na to, jak powstają gęste, pełne gwiazd centra tych małych galaktyk. Galaktyki karłowate, najczęściej występujący typ galaktyk we wszechświecie, często zawierają niezwykle gęste
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Astronomowie myśleli, że gwiazda pochłonęła planetę. Okazało się, że było zupełnie inaczej

Astronomowie od dawna wiedzą, że gwiazdy podobne do Słońca pod koniec swojego życia zwiększają swoje rozmiary, przechodząc w stadium czerwonego olbrzyma, po drodze pochłaniając krążące wokół nich planety. Wiemy nawet, że taki sam los czeka Merkurego, Wenus i Ziemię już za kilka miliardów lat. Dlatego też, gdy naukowcy odkryli gwiazdę, która wyglądała, jakby pochłonęła planetę,
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Dlaczego Merkury jest taki dziwny? Naukowcy mają nową teorię

To niezwykle frustrujące, ale stosunkowo bliska nam pierwsza planeta od Słońca wciąż skrywa przed nami wiele tajemnic. Fakt, że niezwykle trudno się do niej dostać i przyjrzeć z bliska sprawia, że naukowcy wciąż nie mają wystarczająco dużo danych, aby jednoznacznie ustalić, jakim cudem ta mała planeta jest tak masywna. Mamy tutaj wszystko: niewielkie rozmiary, niewiele
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Katastrofa obok Drogi Mlecznej. Sąsiadująca z nami galaktyka jest właśnie rozrywana

Naukowcy z Uniwersytetu Nagoya w Japonii odkryli przekonujące nowe dowody na to, że Mały Obłok Magellana (SMC), pobliska galaktyka karłowata, jest grawitacyjnie rozrywana przez swojego większego sąsiada, Wielki Obłok Magellana (LMC). Badanie, prowadzone przez Satoya Nakano i Kengo Tachihara, przeanalizowało ruch około 7000 masywnych gwiazd w SMC i odkryło zaskakujące anomalie, które mogą zmienić obecne
Czytaj więcej
kuiper
  • Data publikacji

Start satelitów konstelacji Kuiper przełożony. Chmury nie chcą internetu z Amazona?

Długo oczekiwany start pierwszych operacyjnych satelitów megakonstelacji Kuiper budowanej przez Amazon został w ostatniej chwili odwołany. Przedstawiciele United Launch Alliance (ULA) jako przyczynę opóźnienia podali złą pogodę na miejscu startu na Florydzie. Pierwotnie zaplanowana na 9 kwietnia misja miała na celu umieszczenie 27 satelitów Kuiper na orbicie okołoziemskiej za pomocą rakiety Atlas V dostarczonej przez
Czytaj więcej
M15
  • Data publikacji

Czarne dziury o masie pośredniej w gromadzie M15? Te gwiazdy na to wskazują!

Czarnych dziur o masie gwiazdowej znamy mnóstwo. Jeszcze więcej udało się odkryć i opisać supermasywnych czarnych dziur znajdujących się w centrach masywnych galaktyk. Między nimi występuje jednak istotna luka, którą naukowcy starają się od dawna wypełnić. Ich poszukiwania jednak idą jak po grudzie. Między tymi dwiema kategoriami czarnych dziur istnieje luka, w której powinny znajdować
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Sonda Juno wraca do pracy. Na chwilę wdarł się niepokój

Wszystko wskazuje na to, że kryzys został zażegnany. Sonda kosmiczna od lat krążąca wokół Jowisza zasokoczyła naukowców wchodząc bez ostrzeżenia w tryb awaryjny podczas zbliżania się po raz 71. do największej planety Układu Słonecznego. Dane otrzymane z pokładu sondy Juno wskazują, że zasilana energią słoneczną sonda kosmiczna dwukrotnie weszła w tryb awaryjny 4 kwietnia podczas
Czytaj więcej
  • Data publikacji

SpaceX otrzymał nowe zlecenie. Czwarty lądownik Intuitive Machines poleci na Księżyc w 2027 roku

To się nazywa determinacja. Zaledwie miesiąc temu firma Intuitive Machines musiała przegryźć gorzką pigułkę, gdy przygotowany przez nią lądownik IM-2 przewrócił się na bok po lądowaniu na powierzchni Księżyca. Mimo tego, właśnie otrzymaliśmy informację, że firma absolutnie nie zraziła się do programu księżycowego i już teraz planuje kolejne misje. O tym, że lądownik IM-3 już
Czytaj więcej
  • Data publikacji

To jedna z najgęstszych egzoplanet, jakie kiedykolwiek odkryto. Naukowcy odkrywają tajemnice K2-360b

Międzynarodowy zespół astronomów ogłosił właśnie odkrycie nietypowego układu planetarnego. Układ skatalogowany pod numerem K2-360 znajduje się 750 lat świetlnych od nas. Jak na razie wiemy, że znajduje się w nim gwiazda podobna do Słońca i dwie planety, z których jedna charakteryzuje się zaskakująco wysoką gęstością. Wokół gwiazdy centralnej opisywanego układu krążą dwie planety. Ta, która
Czytaj więcej
  • Data publikacji

To nowy rozdział w chińskim programie kosmicznym. Na pokład stacji Tiangong poleci astronauta z Pakistanu

To prawdziwy przełom w chińskim programie kosmicznym. Przedstawiciele sektora kosmicznego z Państwa Środka właśnie poinformowali o podpisaniu umowy na wyszkolenie i wysłanie pakistańskiego astronauty na pokład chińskiej stacji kosmicznej Tiangong. Będzie to pierwszy zagraniczny astronauta na pokładzie najnowszego laboratorium orbitalnego zbudowanego przez Chiny zaledwie kilka lat temu. Mało tego, będzie to także pierwszy przypadek wyszkolenia
Czytaj więcej
  • Data publikacji

ESA alarmuje. Na orbicie znajduje się za dużo rzeczy, coraz trudniej je kontrolować

Panie i Panowie! Śmieci kosmiczne już teraz przyprawiają naukowców o poważny ból głowy. Ich liczba na orbicie rośnie w zdecydowanie za szybkim tempie. Mało tego, jak donoszą eksperci Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) w najnowszym wyrazie, liczba ta będzie rosła, nawet jeżeli zaprzestaniemy (a przecież tak się nie stanie) wysyłania nowych ładunków w przestrzeń kosmiczną. Sytuacja
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Zastąpią Roskosmos. To m.in. polscy inżynierowie uratują historyczną misję Europejskiej Agencji Kosmicznej na Marsa

Po ataku Rosji na Ukrainę dalsze losy historycznej misji ExoMars stanęły pod znakiem zapytania. Rosyjska Agencja Kosmiczna została wykluczona z projektu, a razem z nią cała konstrukcja lądownika marsjańskiego. Dzięki współpracy Włochów, Francuzów, Brytyjczyków i Polaków pierwszy europejski łazik prawdopodobnie jednak wyląduje na Marsie w 2028 roku. Inżynierom z polskiej firmy Astronika, w zastępstwie za
Czytaj więcej
  • Data publikacji

To absolutny rekord. Ta galaktyka urosła do potężnych rozmiarów i zaczęła się starzeć, gdy wszechświat dopiero powstawał

Astronomowie korzystający z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST) zidentyfikowali najodleglejszą i najwcześniejszą znaną masywną „martwą” galaktykę, podważając naszą dotychczasową wiedzę na temat formowania się galaktyk we wczesnym wszechświecie. Galaktyka o nazwie RUBIES-UDS-QG-z7 wyróżnia się nie tylko niezwykłym wiekiem, ale także faktem, że przestała formować gwiazdy zaledwie 700 milionów lat po Wielkim Wybuchu — w epoce,
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Oto TITAN. Polska firma zakończyła budowę ramienia robotycznego do misji kosmicznych

Co zrobić, gdy wart miliony euro satelita przestaje działać? Kiedy kosztowny sprzęt, który miał funkcjonować przez kilkanaście lat, traci zdolność manewrowania lub wymaga naprawy? Dotychczas odpowiedzią była deorbitacja i kosztowna budowa nowego satelity. Ten scenariusz może jednak wkrótce przejść do przeszłości. Dzięki ramieniu robotycznemu TITAN – konstrukcji warszawskiej firmy PIAP Space, opracowanej w projekcie Europejskiej
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Pierwszy moduł księżycowej stacji kosmicznej Gateway właśnie dotarł do USA. Do startu jeszcze okrutnie daleko

Powrót człowieka na Księżyc niemiłosiernie się opóźnia. Okazuje się, że realizacja takiego przedsięwzięcia jest równie trudna i czasochłonna co ponad 50 lat temu. Ludzie mieli chodzić po powierzchni Księżyca już rok temu, a tymczasem Starship, którego jedna z wersji miała służyć za lądownik księżycowy, na razie nie wykonał ani jednego lotu orbitalnego. Wizja szybkiego załogowego
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Gemini South ujawnia kształt i pochodzenie planetoidy 2024 YR4, która może uderzyć w Księżyc

Astronomowie korzystający z teleskopu Gemini South w Chile skonstruowali szczegółowy model 3D niedawno odkrytej planetoidy bliskiej Ziemi 2024 YR4. Skała kosmiczna wielkości domu, o której uważa się, że pochodzi z głównego pasa planetoid, należy do największych obiektów, o których wiemy, że może uderzyć w powierzchnię Księżyca. Planetoida odkryta 27 grudnia 2024 r. przez Asteroid Terrestrial-impact
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Życie na Tytanie? To nie jest takie proste

Tytan jest bez wątpienia jednym z najciekawszych globów w Układzie Słonecznym. Ten największy księżyc Saturna jest jedynym księżycem z gęstą atmosferą i jedynym globem poza Ziemią, na powierzchni którego znajduje się mnóstwo materii organicznej, oraz jeziora i rzeki. Siłą rzeczy naukowcy od dawna zastanawiają się, czy na powierzchni Tytana przypadkiem nie istnieje żadna forma życia.
Czytaj więcej
  • Data publikacji

W końcu! Naukowcy ustalili długość doby na Uranie

Astronomowie dokonali przełomu w zrozumieniu Urana, precyzyjnie określając długość jego dnia. Okazało się, że dekady temu przelatująca w pobliżu planety sonda Voyager 2 dokonała tego samego zaskakująco dokładnie i pomyliła się tylko o kilkadziesiąt sekund. Do pomiaru zastosowano nową metodę, która pozwoliła poprawić dokładność poprzednich pomiarów o współczynnik 1000. Efekt? W końcu wiemy, że doba
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Łaziki księżycowe umieścili w dawnej kopalni węgla. Poradziły sobie z testem znakomicie

Korea Południowa zbyt często nie pojawia się w doniesieniach dotyczących astronomii czy przestrzeni kosmicznej. Kraj ten jak dotąd wysłał w kierunku Księżyca sondę Danuri (i odniósł absolutny sukces), ale poza tym raczej nie rozpoczął jeszcze swojej walki o udział w światowym sektorze kosmicznym. Okazuje się jednak, że prace trwają. Jak się teraz dowiadujemy naukowcy z
Czytaj więcej