PULS KOSMOSU

Radek Kosarzycki
  • Data publikacji

Czy istnieją galaktyki bez gwiazd? Naukowcy poszukują pustego halo ciemnej materii

Uważa się, że galaktyki powstają w centrum lokalnych zagęszczeń ciemnej materii. Każda galaktyka zanurzona jest w halo materii związanej grawitacyjnie i rozciągającej się daleko poza widoczną część galaktyki. Owe skupiska odgrywają kluczową rolę w formowaniu się gwiazd, ponieważ to ich przyciąganie grawitacyjne pozwala skupić w jednym miejscu gaz, który ostatecznie łączy się w gwiazdy. Powstaje
Czytaj więcej
Jowisz
  • Data publikacji

Burza słoneczna ścisnęła magnetosferę Jowisza. W atmosferze planety zrobiło się gorąco

W 2017 r. intensywny strumień wiatru słonecznego drastycznie skompresował rozległą magnetosferę Jowisza, ściskając ją i wywołując swoistą falę upałów, która rozciągnęła się na połowę planety. O najnowszym odkryciu naukowcy piszą w artykule opublikowanym w periodyku Geophysical Research Letters. Zjawisko to zostało po raz pierwszy wykryte przez astronomów obserwujących atmosferę Jowisza z Obserwatorium Kecka na Hawajach.
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Łazik Curiosity zaskakuje. Te cząsteczki z Marsa przypominają podstawowe składniki życia

Od stuleci ludzie zadają sobie pytanie o to, czy na Marsie istnieje, a jeżeli nie, to czy kiedykolwiek istniało jakieś życie. Orbitery, lądowniki, łaziki oraz drony bezustannie poszukują odpowiedzi na to pytanie. Choć wciąż nie jesteśmy w stanie jednoznacznie stwierdzić, jak naprawdę było, to najnowsze odkrycia wciąż podtrzymują nadzieję na znalezienie śladów dawnego życia na
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Tak może wyglądać następca drona Ingenuity. NASA rozważa wysłanie dużego drona na Marsa

Naukowcy z NASA przedstawili właśnie śmiałą nową koncepcję eksploracji Marsa: zaawansowaną technologicznie misję drona o nazwie Nighthawk. Zaprojektowany jako następca przełomowego śmigłowca Ingenuity, nowy dron miałby skupić się na badaniu wschodniej części Noctis Labirynthus, czyli fascynującym rejonie Marsa naznaczonym dawnymi wulkanami, krętymi kanionami, wydmami i pozostałościami po płynącej kiedyś lawie. Zaprezentowana na Lunar and Planetary
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Układ dwóch masywnych białych karłów tuż obok Ziemi. Skazane na zderzenie

Zespół astronomów z University of Warwick zidentyfikował zaledwie 150 lat świetlnych od Ziemi wyjątkowo rzadką kompaktową parę masywnych białych karłów, które po spirali powoli zbliżają się do siebie. Wszystko wskazuje na to, że układ odkryty wewnątrz naszej galaktyki ostatecznie eksploduje jako supernowa typu Ia. Z uwagi na niewielką odległość od nas, w takiej odległości byłaby
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Złożone cząsteczki organiczne odnalezione na Marsie

Międzynarodowy zespół naukowców, w tym badacze z CNRS, dokonał bezprecedensowego odkrycia na Marsie. Zidentyfikowano tam największe dotychczas wykryte cząsteczki organiczne – długie łańcuchy węglowe, liczące do dwunastu atomów węgla. Cząsteczki te wykazują cechy zbliżone do kwasów tłuszczowych, które na Ziemi są wytwarzane przez organizmy żywe. Wyjątkowo sprzyjające warunki panujące na Marsie – brak aktywności geologicznej
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba zaobserwował dwutlenek węgla na odległej egzoplanecie

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba już od trzech lat obserwuje wszechświat w zakresie podczerwieni ze swojego domu w punkcie libracyjnym L2 układu Słońce-Ziemia, 1,5 miliona kilometrów od naszej planety. Mimo wielu przeszkód po drodze, bezustannie zaskakuje nas on swoimi możliwościami obserwacyjnymi. Jak donoszą astronomowie, teleskop właśnie – jako pierwszy w historii – zaobserwował bezpośrednio dwutlenek węgla
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Udało się! Prywatny lądownik właśnie wylądował na Księżycu

Trzeba przyznać, że rzadko jest taka okazja do świętowania. Mimo powszechnego przekonania, wykonanie miękkiego lądowania na Księżycu, szczególnie przy pierwszym podejściu, jest niezwykle trudnym zadaniem. Lądownik Blue Ghost właśnie tego dokonał.
  • Data publikacji

2024 YR4: najnowsza gwiazda wśród planetoid. Czy przyćmi sławą planetoidę Apophis?

Planetoida 2024 YR4 została po raz pierwszy zaobserwowana 25 grudnia i oficjalnie zgłoszona 27 grudnia 2024 roku. Kilka dni temu została uznana za obiekt potencjalnie zagrażający Ziemi. Nie ma jednak powodów do paniki – prawdopodobieństwo zderzenia wynosi obecnie około 1,3% i prawdopodobnie będzie maleć, gdy tylko pojawią się nowe obserwacje i uda się dokładniej wyznaczyć orbitę.
  • Data publikacji

Spotkaj eksperta: Chwytakiem do gwiazd. Projektowanie technologii kosmicznych od kuchni

Jak projektuje się urządzenia, które pracują na Marsie? Czy Polska ma swój wkład w technologie kosmiczne? Jak wygląda droga do kariery inżyniera kosmicznego? Na te pytania odpowie dr inż. Adam Dąbrowski, inżynier mechanik kosmiczny, podczas spotkania online, organizowanego przez Centrum Nauki Kopernik i ESERO-Polska. Zapraszamy 11 lutego 2025 roku o godz. 18.00. Udział w wydarzeniu
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Nowa rakieta już w grze! New Glenn firmy Blue Origin właśnie dotarł na orbitę

Trzeba było czekać całych pięć lat, aby w końcu się udało. Chwilę przed godziną 8:00 polskiego czasu z Przylądka Canaveral na Florydzie w podróż na orbitę wystartowała w swój dziewiczy lot rakieta New Glenn przygotowywana od lat przez należącą do Jeffa Bezosa firmę Blue Origin.
  • Data publikacji

Dwa lądowniki wystartowały dzisiaj w podróż na Księżyc.

Dzisiaj w godzinach porannych polskiego czasu z Centrum Kosmicznego im. JFK na Florydzie wystartowała rakieta Falcon 9, na której szczycie znajdował się ładunek zmierzający w kierunku Księżyca. Nowy Rok rozpoczyna się zatem kolejnym szturmem na Księżyc.
  • Data publikacji

Gaia zakończyła swoją spektakularną misję. Dane będą analizowane jeszcze przez dekady

Po 11 latach nieprzerwanej pracy w kosmosie sonda Gaia, należąca do Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), zakończyła skanowanie nieba. W tym czasie zebrała ponad 3 miliardy obserwacji dotyczących około 2 miliardów gwiazd i innych obiektów, rewolucjonizując nasze rozumienie Drogi Mlecznej i otaczającego Wszechświata. W projekt zaangażowani byli także polscy naukowcy z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego.
  • Data publikacji

Sonda BepiColombo przesłała na Ziemię nowe zdjęcia Merkurego. To jej ostatni przelot w pobliżu tej planety

Sonda kosmiczna BepiColombo Europejskiej Agencji Kosmicznej właśnie ukończyła szósty przelot obok Merkurego, rejestrując niesamowite nowe obrazy powierzchni planety. Misja, realizowana we współpracy z Japońską Agencją Eksploracji Aerokosmicznej (JAXA), wykorzystuje te przeloty, aby stopniowo dostosować swoją trajektorię i zwolnić na tyle, aby grawitacja Merkurego mogła przechwycić sondę na orbitę już podczas następnego spotkania w 2026 roku.
  • Data publikacji

Planety z oceanami krążące wokół białych karłów? To nie jest niemożliwe

Poszukiwania życia pozaziemskiego tradycyjnie skupiały się na planetach krążących wokół gwiazd podobnych do naszego Słońca. Jednak sama liczba potencjalnie nadających się do zamieszkania egzoplanet sprawiła, że naukowcy zaczęli się zastanawiać, czy takie planety, na których mogłyby istnieć oceany ciekłej wody, mogą istnieć także w bardziej ekstremalnych warunkach. W najnowszym artykule naukowym, badacze postanowili sprawdzić, czy
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Czarna dziura o masie pośredniej wciąż nieuchwytna. Ubiegłoroczne odkrycie to błąd

Najnowsze badania podważają istnienie czarnej dziury o masie pośredniej w centrum gromady gwiazd Omega Centauri. Wychodzi zatem na to, że „brakujące ogniwo” między gwiazdowymi czarnymi dziurami a supermasywnymi czarnymi dziurami wciąż nie zostąło odkryte. Nowe badanie sugeruje, że to, co początkowo zidentyfikowano jako pojedynczą czarną dziurę o masie pośredniej, w rzeczywistości najprawdopodobniej jest skupiskiem czarnych
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Lepiej późno, niż wcale. Rakieta New Glenn o krok od pierwszego lotu

Blue Origin, firma zajmująca się lotami kosmicznymi założona przez Jeffa Bezosa, pomyślnie przeprowadziła kluczowy test swojej rakiety New Glenn, przybliżając się tym samym o krok do jej inauguracyjnego lotu. Test obejmował jednoczesne odpalenie wszystkich siedmiu potężnych silników BE-4 rakiety na 24 sekundy, gdy rakieta była w pełni zmontowana na platformie startowej. Był to pierwszy raz,
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Naukowcy ustalili źródło szybkich błysków radiowych. Pierwszy taki rozbłysk zaobserwowano dopiero w 2007 roku

W 2020 roku naukowcy dokonali znaczącego przełomu w zrozumieniu pochodzenia szybkich błysków radiowych (FRB, ang. fast radio burst) – niezwykle potężnych, niezwykle krótkich rozbłysków fal radiowych, które od czasu ich odkrycia w 2007 roku wprawiały astronomów w zakłopotanie. Magnetar, rodzaj gwiazdy neutronowej o niezwykle silnym polu magnetycznym, znajdujący się w naszej galaktyce Drogi Mlecznej, wyemitował
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Sonda Parker Solar Probe w końcu dotarła do celu misji. Nigdy wcześniej tak blisko Słońca nie byliśmy

Sonda Parker Solar Probe osiągnęła przełomowy punkt swojej misji — właśnie przetrwała jak dotąd najbliższe spotkanie jakiegokolwiek obiektu wysłanego z Ziemi ze Słońcem. 24 grudnia 2024 r. sonda przeleciała zaledwie 6,1 miliona kilometrów nad powierzchnią Słońca, bijąc swój poprzedni rekord i zaznaczając historyczny moment eksploracji naszej gwiazdy.