PULS KOSMOSU

Radek Kosarzycki

Tag: Chandra

  • Data publikacji

Chandra i niebiańska symfonia Jowisza, Saturna i Urana

Wyobraź sobie, że możesz usłyszeć pulsujące zorze Jowisza, majestatyczny szum pierścieni Saturna czy subtelny śpiew Urana. Dzięki nowemu, rewolucyjnemu projektowi NASA, wszechświat przestaje być tylko widokiem – staje się słuchowiskiem. Obserwatorium Rentgenowskie Chandra przekształciło świeże dane zebrane podczas niedawnej „parady planet” w hipnotyzujące pejzaże dźwiękowe, otwierając przed nami zupełnie nowy wymiar eksploracji kosmosu.
  • Data publikacji

Chandra obserwuje powstawanie mega-gromady galaktyk

Astronomowie korzystający z danych zebranych przez Obserwatorium Rentgenowskie Chandra oraz inne teleskopy stworzyli szczegółową mapę nietypowego zderzenia czterech gromad galaktyk. Z czasem wszystkie cztery gromady – każda o masie co najmniej kilkuset bilionów mas Słońca – połączą się w jedną, tworząc w ten sposób jeden z najmasywniejszych obiektów we wszechświecie. Gromady galaktyk to największe struktury
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Chandra obserwuje powstawanie mega-gromady galaktyk

Astronomowie korzystający z danych zebranych przez Kosmiczne Obserwatorium Chandra oraz inne teleskopy stworzyli szczegółową mapę rzadkiego zderzenia czterech gromad galaktyk. Z czasem wszystkie cztery gromady – każda o masie przynajmniej kilkuset bilionów mas Słońca – połączą się w jeden z najmasywniejszych obiektów we wszechświecie. Gromady galaktyk to największe struktury we wszechświecie utrzymywane przez grawitację. Gromady
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Potężny koronalny wyrzut masy po raz pierwszy obserwowany na innej gwieździe

Grupa badaczy zidentyfikowała i scharakteryzowała po raz pierwszy w pełni silną erupcję w atmosferze aktywnej gwiazdy HR 9024, która ujawniła się pod postacią intensywnego błysku promieniowania rentgenowskiego i następującej po nim emisji potężnej bańki plazmy. To pierwszy przypadek zaobserwowania koronalnego wyrzutu masy (CME) na gwieździe innej niż Słońca. Korona to zewnętrzna warstwa atmosfery gwiazdy. Do
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Burza w filiżance… tzn. w kwazarze Filiżanka

Powyższe zdjęcie przedstawia kwazar zwany Filiżanką, nazwany tak ze względu na swój charakterystyczny kształt. Kwazar to aktywna galaktyka, której jasność zasilana jest przez materię opadającą na znajdującą się w centrum galaktyki supermasywną czarną dziurę. To ekstremalnie jasne obiekty znajdujące się w niezwykle dużych odległościach od Ziemi. Filiżanka znajduje się 1,1 miliarda lat świetlnych od nas
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Kolejny teleskop kosmiczny w trybie awaryjnym

Kolejny teleskop kosmiczny wstrzymał obserwacje naukowe i przeszedł w tryb awaryjny. Niecały tydzień po tym jak wskutek usterki jednego z kół zamachowych w tryb awaryjny przeszedł Kosmiczny Teleskop Hubble’a, NASA poinformowała, że podobny los podzieliło Kosmiczne Obserwatorium Rentgenowskie Chandra. Prawdopodobnie jest to wynik problemu z żyroskopem. Hubble wszedł w stan uśpienia w ubiegły piątek. Oba
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Pierwsze promienie X pochodzące z nietypowej supernowej

Eksplodujące gwiazdy utorowały nam drogę do zrozumienia tajemnic wszechświata, jednak naukowcy wciąż wiele odkryć mają przed sobą. Zespół badaczy, wśród których znaleźli się m.in badacze z University of Chicago, zarejestrował pierwsze promienie rentgenowskie pochodzące z supernowej typu Ia. Swoje odkrycia opublikowali w dniu dzisiejszym w periodyku Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. Astronomowie lubią supernowe
Czytaj więcej
  • Data publikacji

IC 10: galaktyka gwiazdotwórcza z możliwością fal grawitacyjnych

  W 1887 roku amerykański astronom Lewis Smitth odkrył świecący obłok, mgławicę, która okazała się być niewielką galaktyką oddaloną od nas o 2,2 miliarda lat świetlnych. Dzisiaj obiekt ten klasyfikowany jest jako galaktyka gwiazdotwórcza i nosi nazwę IC 10. Ponad sto lat po odkryciu przez Swifta IC 10 naukowcy badają tę galaktykę za pomocą największych
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Chandra zagląda do wnętrza obłoku W51

W kontekście przestrzeni kosmicznej, termin „obłok” oznacza coś zupełnie innego niż białe zagęszczenia wody na niebie. Olbrzymie obłoki molekularne to rozległe obiekty kosmiczne składające się głównie z cząsteczek wodoru i atomów helu, w których powstają nowe gwiazdy i planety. Owe obłoki mogą charakteryzować się masą ponad miliona mas Słońca i rozciągać się nawet na kilkaset
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Odległa galaktyka, w której w szalonym tempie powstają nowe gwiazdy

Astronomowie użyli Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra oraz kilku innych teleskopów do wykazania, że niedawno odkryta galaktyka właśnie przeżywa wyjątkowy okres intensywnej produkcji gwiazd. Galaktyka oddalona od nas o 12,7 mld lat świetlnych widoczna jest w kluczowym stadium ewolucji galaktyk zaledwie miliard lat po Wielkim Wybuchu. Po tym jak astronomowie odkryli galaktykę oznaczoną jako SPT 0346-52 za
Czytaj więcej
  • Data publikacji

NGC 5128: Tajemnicze obiekty błyskające w zakresie rentgenowskim

Powyższe zdjęcie przedstawia położenie niesamowitego źródła, które charakteryzuje się dramatycznymi rozbłyskami promieniowania rentgenowskiego nieprzypominającymi żadnego znanego obiektu. Wraz z innym podobnym źródłem odkrytym w innej galaktyce, obiekty te mogą stanowić zupełnie nowe – nieznane dotąd – zjawisko astrofizyczne. Obydwa obiekty zostały odkryte w galaktykach eliptycznych NGC 5128 (znanej także jako Centaurus A) przedstawionej powyżej i
Czytaj więcej
  • Data publikacji

RECENZJA: Dreams of other worlds – Chris Impey, Holly Henry

„Co za fantastyczna podróż!” – to pierwsze zdanie, które przychodzi mi do głowy po zaledwie sześciu godzinach spędzonych na lekturze tej książki. Odkąd pamiętam zawsze interesowałem się astronomią mniej lub bardziej. Nigdy nie potrafiłem się zdecydować która „działka” astronomii jest najciekawsza: czy są to galaktyki? Gwiazdy? A może planety i księżyce? Zawsze towarzyszyła mi jakaś nieodparta
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Więcej niż się mogło wydawać – delta Orionis w pasie Oriona

Orion to jeden z najbardziej znanych gwiazdozbiorów na niebie. Jego charakterystyczną cechą jest tzw. pas, składający się z trzech jasnych gwiazd ułożonych w prostej linii. Najbardziej wysuniętą na zachód gwiazdą pasa Oriona jest Delta Orionis (z racji tego, że była ona obserwowana od wieków przez wszelakich obserwatorów nieba, oprócz oficjalnej nazwy ma jeszcze wiele innych w
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Nowe spojrzenie na gromadę galaktyk

Gromada galaktyk MS 0735.6+7421 jest źródłem jednej z najsilniejszych erupcji jakie kiedykolwiek zaobserwowano. Promieniowanie rentgenowskie wykryte przez obserwatorium Chandra X-Ray Observatory (niebieski) przedstawia gorący gaz stanowiący większą część masy tego olbrzymiego obiektu. w samych danych z obserwatorium Chandra da się zauważyć dziury / luki. Owe struktury powstały wskutek rozbłysku z supermasywnej czarnej dziury w centrum
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Kolekcja ujęć z obserwatorium rentgenowskiego – edycja 2015

Archiwa w bardzo wielu formach zachowują informacje z dnia dzisiejszego, których ludzie będą chcieli użyć i zbadać w przyszłości. To kluczowa funkcja wszystkich archiwów. W przypadku danych pochodzących ze współczesnych teleskopów astronomicznych to szczególnie istotna kwestia.
  • Data publikacji

Nowe spojrzenie na wyjątkową gromadę galaktyk

Gromady galaktyk opisywane są zazwyczaj w stopniu najwyższym. Wszak są one ogromnymi skupiskami galaktyk, gorącego gazu i ciemnej materii – największymi strukturami we Wszechświecie. Gromady galaktyk wykazują niską zdolność do produkowania nowych gwiazd w swoich centrach. W centrum gromady zazwyczaj