Naukowcy badają organizację życia w skali planetarnej

Kiedy myślimy o życiu na Ziemi, możemy myśleć o poszczególnych jego przykładach, począwszy od zwierząt, a kończąc na bakteriach. Jednak gdy to astrobiolodzy badają życie, muszą rozważać nie tylko poszczególne organizmy, ale także ekosystemy oraz biosferę jako całość. W astrobiologii rośnie zainteresowanie tym czy życie jakie znamy stanowi efekt konkretnej, ewolucyjnej historii Ziemi czy, wręcz

Gigantyczne zderzenia planet w innych układach planetarnych

Astronomowie odkryli świeże dowody na znaczącą różnorodność planet w pojedynczym układzie egzoplanetarnym, wskazującą, że zderzenia przy wysokiej prędkości są częściowo odpowiedzialne za ewolucję planet. Międzynarodowy zespół naukowców kierowany przez badaczy z włoskiego instytutu INAF oraz fizyków z Uniwersytetu w Brystolu spędził trzy lata na obserwowaniu układu planetarnego Kepler-107 za pomocą Telescopio Nazionale Galileo w La

Cofająca się linia śniegu odsłania związki organiczne wokół młodej gwiazdy

Astronomowie korzystający z obserwatorium ALMA odkryli złożone związki organiczne wokół młodej gwiazdy V883 Ori. Nagły rozbłysk z tej gwiazdy uwolnił te związki z lodowych cząstek tworzących dysk protoplanetarny. Skład chemiczny dysku jest podobny do składu chemicznego komet we współczesnym Układzie Słonecznym. Precyzyjne obserwacje ALMA umożliwiły astronomom odtworzenie ewolucji związków organicznych od narodzin Układu Słonecznego po

Skład chemiczny wszechświata bezustannie się zmienia

Skład chemiczny wszechświata – pierwiastki stanowiące elementy składowe całej materii – bezustannie się zmienia i ewoluuje dzięki życiu, ewolucji i śmierci gwiazd. Zarys tego jak te pierwiastki powstają wraz ze wzrostem, dojrzewaniem i eksplozjami gwiazdy został opisany w przeglądowym artykule, który w dniu wczorajszym opublikowany został w periodyku Science. „Wszechświat doświadczył bardzo interesujących zmian, w

Pożegnanie piękności na nocnym niebie

Od ponad 150 lat Eta Carinae jest jedną z najjaśniejszych i najbardziej enigmatycznych gwiazd południowego nieba. Część jej natury odkryto w 1847 roku gdy w gigantycznej eksplozji gwiazda odrzuciła mgławicę nazwaną Homunculus. W tym momence Eta Carinae stała się drugą pod względem jasności gwiazdą na niebie (po Syriuszu) widoczną nawet w świetle dziennym i (później)

Rozpadająca się planeta K2-22b

Przeglądy egzoplanet dostarczyły nam wielu niespodzianek na przestrzeni lat, a odkrycie „rozpadających się” planet pozasłonecznych, było jedną z nich. To planety, które odpowiadają za asymetryczne kształty w spadkach krzywych jasności powstających gdy przechodzą one na tle tarczy swoich gwiazd macierzystych. Podejrzewa się, że asymetria spowodowana jest pasmami materii pyłowej mającymi swoje źródło w rozpadającej się

Czy istnieje życie na superziemi Gwiazda Barnarda b?

Barnard b (lub GJ 699 b) to stosunkowo niedawno odkryta superziemia krążąca wokół Gwiazdy Barnarda. Jest to drugi w kolejności najbliższy nam układ planetarny. Choć prawdopodobnie powierzchnia planety jest niesamowicie zimna (-170 stopni Celsjusza) wciąż potencjalnie może sprzyjać powstawaniu prymitywnego życia, jeżeli w swoim wnętrzu planeta posiada duże, gorące żelazowo-niklowe jądro oraz charakteryzuje się aktywnością

Rozgrzany kokon materii wokół wybuchającej gwiazdy supernowej

Poznańscy astronomowie, pracujący w międzynarodowym zespole, obserwowali błysk gamma i związany z nim kokon rozgrzanej materii, po raz pierwszy potwierdzając związek tego zjawiska z jednoczesnym wybuchem supernowej. Obserwacje prowadzone pod przewodnictwem dr. hab. Michała Michałowskiego z Instytutu Obserwatorium Astronomiczne UAM w Poznaniu zostały wykonane przy pomocy Teleskopu Romana Baranowskiego – robotycznego instrumentu należącego do UAM,

Nietypowy dysk gazowo-pyłowy wokół układu podwójnego

W ramach badań przeprowadzonych przez astronoma z Uniwersytetu w Warwick udało się odkryć pierwszy potwierdzony przypadek układu podwójnego gwiazd, który przewrócił otaczający go dysk do położenia, w którym dysk sięga nad i pod płaszczyznę orbity obu gwiazd. Międzynarodowy zespół astronomów wykorzystał obserwatorium ALMA w Chile do wykonania wysokiej rozdzielczości zdjęć dysku o rozmiarach pasa planetoid.

Tajemnice magnetarów i szybkich błysków radiowych

W ramach najnowszych badań prowadzonych przez naukowców z Caltech przeanalizowano impulsy fal radiowych pochodzące z magnetara – rotującej, gęstej pozostałości po gwieździe o silnym polu magnetycznym – znajdującego się blisko supermasywnej czarnej dziury w centru Drogi Mlecznej. Badania dostarczają argumentów za tym, że magnetary takie jak te, znajdujące się blisko czarnych dziur, mogą być w

TESS odkrywa trzecią swoją egzoplanetę

Podczas odbywającego się w tym tygodniu dorocznego spotkania American Astronomical Society w Seattle badacze poinformowali, że satelita TESS odkrył trzecią z kolei małą planetę krążącą poza Układem Słonecznym. Nowa planeta oznaczona HD 21749b krąży wokół jasnego karła oddalonego od nas o zaledwie 53 lata świetlne, w gwiazdozbiorze Sieci. Jest to także planeta o najdłuższych okresie

Szafiry i rubiny na niebie

Badacze z uniwersytetów w Zurychu oraz Cambridge odkryli nową, egzotyczną klasę planet poza Układem Słonecznym. Te tak zwane superziemie powstały w wysokich temperaturach blisko swoich gwiazd macierzystych i zawierają duże ilości wapnia, glinu i ich tlenków – łącznie z szafirami i rubinami. Dwadzieścia jeden lat świetlnych od Ziemi w kierunku gwiazdozbioru Kasjopei, jedna z planet

Hubble odkrywa odległą planetę znikającą w rekordowym tempie

Prędkość oraz odległość z jakimi planety krążą wokół swoich gwiazd może określać los każdej z nich – czy planeta pozostanie na stałe elementem danego układu planetarnego, czy też szybciej odparuje w ciemne cmentarzysko przestrzeni kosmicznej. W swoich zmaganiach mających na celu poznanie odległych planet spoza Układu Słonecznego, astronomowie odkryli średnich rozmiarów planetę podobną do Neptuna

Czy supernowe odpowiadają za wyginięcie dużej fauny morskiej w plejstocenie?

Jakieś 2,6 milionów lat temu, niezwykle jasne światło pojawiło się na prehistorycznym niebie pozostając nam na kolejne tygodnie, a nawet miesiące. Była to eksplozja supernowej jakieś 150 lat świetlnych od Ziemi. W ciągu kilkuset lat, na długo po tym jak to osobliwe światło na niebie już zniknęło, istne tsunami kosmicznej energii z tej samej, ogromnej

Kalibrowanie kosmicznych mierników odległości

Najnowsze wyniki prac w ramach projektu Carnegie Supernova Project dostarczają najlepszych jak dotąd metod kalibracji do wykorzystania supernowych typu Ia do mierzenia odległości w przestrzeni kosmicznej, które z kolei mają wpływ na naszą wiedzę o tym jak szybko rozszerza się wszechświat oraz jaką rolę w tym procesie odgrywa ciemna materia. Wyniki badań opublikowano w periodyku Astrophysical

Helowa egzoplaneta nadęta jak balon

Astronomowie odkryli odległą planetę z dużą ilością helu w atmosferze, która rozdęła się do punktu, w którym przypomina nadęty balon. Międzynarodowy zespół badaczy odkrył gaz szlachetny uciekający z atmosfery egzoplanety HAT-P-11b odległej od nas o 124 lata świetlne w kierunku gwiazdozbioru Łabędzia. Za tym niezwykłym odkryciem stoją naukowcy pracujący pod kierownictwem badaczy z University of

Nowe odkrycie po raz kolejny komplikuje badanie tempa rozszerzania wszechświata

Badania przeprowadzone przez naukowców z Texas Tech University wskazują, że supermiękkie promieniowanie rentgenowskie może pochodzić z akrecji jak i procesów fuzji jądrowej. Od dziesięcioleci astronomowie i astrofizycy wykorzystują określonego rodzaju supernowe do mierzenia tempa rozszerzania się wszechświata. Jednak najnowsze odkrycia naukowców z Texas Tech University mogą odwrócić tę metodę do góry nogami. Supermiękkie promieniowanie rentgenowskie

Timelapse przedstawiający planetę Beta Pictoris b podążającą po swojej orbicie

Należący do Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) teleskop Very Large Telescope (VLT) wykonał niesamowitą serię zdjęć, która przedstawia egzoplanetę Beta Pictoris b krążącą wokół swojej gwiazdy i przechodzącą z jej jednej strony na drugą. Odkryta w 2008 roku za pomocą VLT egzplaneta obserwowana była od końca 2014 do końca 2016 roku za pomocą instrumentu SPHERE (Spectrto-Polarimetric

Pierwsze wyniki obserwacyjne nowych odbiorników ALMA

Obserwatorium ALMA (Atacama Large Milimeter/submilimeter Array) zaczęło odbierać nowy rodzaj sygnałów z przestrzeni kosmicznej. Wykorzystując odbiorniki najwyższej dotąd częstotliwości badacze uzyskali 695 sygnatur radiowych dla różnych związków chemicznych, w tym dla prostego cukru, w kierunku obszaru powstawania masywnych gwiazd. Te pierwsze wyniki naukowe z odbiorników Band 10 opracowanych w Japonii są zwiastunem obiecujących odkryć w