Tag: Gromada kulista

Omega Centauri. Credit: NASA/ESA/Hubble SM4 ERO team

Omega Centauri nie jest najlepszym miejscem do poszukiwań życia pozaziemskiego

Poszukiwanie życia w rozległym wszechświecie jest zadaniem iście przytłaczającym, ale teraz naukowcy z miejsc poszukiwań mogą usunąć jedno miejsce. Omega Centauri – gęsto upakowana gromada gwiazd w naszym regionie galaktyki – najprawdopodobniej nie posiada żadnych planet sprzyjających powstaniu życia – wskazują badania przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Kalifornii Riversisde […]

Credit: CC0 Public Domain

Supermasywne gwiazdy odpowiadają za skład chemiczny gromad kulistych

Międzynarodowy zespół astrofizyków znalazł rozwiązanie zagadki, nad którą naukowcy głowili się przez ponad 50 lat: dlaczego gwiazdy tworzące gromady kuliste zbudowane są z innej materii niż inne gwiazdy leżące w Drodze Mlecznej. W artykule opublikowanym w periodyku Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, badacze wprowadzili do równania, które może rozwiązać […]

Ewolucja układów podwójnych w gromadzie kulistej. Źródło: Mark A. Garlick/University of Warwick

Gromady kuliste 4 miliardy lat młodsze niż wcześniej uważano?

Gromady kuliste mogą być nawet 4 miliardy lat młodsze niż dotychczas uważano donoszą naukowcy z University of Warwick. Składające się z setek tysięcy gwiazd gęsto upakowanych w gęste sfery, gromady kuliste uważano dotychczas za niemal tak stare jak cały wszechświat – ale dzięki nowo opracowanym modelom udało się wykazać, że […]

Zdjęcie gromady kulistej 47 Tucanae wykonane za pomocą Obserwatorium Rentgenowskiego Chandra. To zdjęcie ukazuje obszar o szerokości 10 lat świetlnych, na którym znajduje się wiele zmiennych kataklizmicznych (CV). Źródło: NASA/CXC/Michigan State/A. Steiner et al. 2014

Egzotyczne układy podwójne

Zmienne kataklizmiczne to takie układy gwiazd, w których biały karzeł akreuje materię z krążącego wokół niego mało masywnego towarzysza. Sam proces akrecji ułatwiany jest przez stosunkowo niewielką odległość między gwiazdami; typowy okres orbity wynosi w takich przypadkach od jednej do dziesięciu godzin. Choć rodzina tych egzotycznych układów podwójnych (CV) jest […]

Gromada kulista NGC 6397 mieni się blaskiem setek tysięcy gwiazd. Nowe pomiary ustalają odległość do niej na 7800 lat świetlnych, z 3-procentowym marginesem błędu. NGC 6307 jest jedną z najbliższych nam gromad kulistych. Źródło: NASA, ESA i T.Brown i S. Casertano (STScI)

Hubble precyzyjnie ustalił odległość do pobliskiej gromady kulistej

Astronomowie korzystający z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a po raz pierwszy w historii precyzyjnie zmierzyli odległość do jednego z najstarszych obiektów we Wszechświecie, do zbioru gwiazd, które powstały wkrótce po Wielkim Wybuchu. Nowa, poprawiona linijka do mierzenia odległości we Wszechświecie stanowi nowy niezależny środek pomiaru wieku Wszechświata. Najnowsze pomiary pomogą także astronomom […]

Wizja artystyczna przedstawiająca czarną dziurę wewnątrz NGC 3201

Osobliwe zachowanie gwiazdy wskazuje na samotną czarną dziurę w olbrzymiej gromadzie gwiazd

Astronomowie korzystający z instrumentu MUSE zainstalowanego na Bardzo Dużym Teleskopie (VLT) w Chile odkryli gwiazdę w gromadzie NGC 3201, która zachowuje się w bardzo osobliwy sposób. Gwiazda wydaje się krążyć wokół niewidocznej czarnej dziury o masie około 4 mas Słońca – to pierwsza taka nieaktywna czarna dziura o masie gwiazdowej […]

Zdjęcie przedstawia położenie pulsarów milisekundowych w gromadzie kulistej Terzan 5 na zdjęciu wykonanym za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble'a w zakresie widzialnym. Pulsary zaznaczone na niebiesko przyspieszają w kierunku obserwatora znajdującego się na Ziemi, a na czerwono oddalają się od niego.Te względne przyspieszenia zostały oszacowane na podstawie pomiarów niewielkich zmian prędkości rotacji pulsarów. Źródło: B. Saxton (NRAO/AUI/NSF); GBO/AUI/NSF; NASA/ESA Hubble, F. Ferraro

Pulsary odkrywają przed nami wnętrze gromady kulistej Terzan 5

Droga Mleczna jest pełna gromad gwiazd. Niektóre z nich zawierają zaledwie po kilkadziesiąt-kilkaset młodych gwiazd, inne – znane jako gromady kuliste – to z kolei jedne z najstarszych obiektów we Wszechświecie składających się nawet z miliona bardzo sędziwych gwiazd. Niektóre gromady kuliste uważane są za fragmenty naszej galaktyki, oderwane od […]

Gromada kulista 47 Tucanae na zdjęciu z Kosmicznego Teleskopu Hubble'a

Czarna dziura w małomasywnym rentgenowskim układzie podwójnym

Gromada kulista to z grubsza sferyczny zbiór gwiazd (nawet kilku milionów) związanych ze sobą grawitacyjnie. Tego typu gromady zazwyczaj znajdujemy w zewnętrznych obszarach galaktyk.  Małomasywne, rentgenowskie układu podwójne (LMXB, ang. low-mass X-ray binary) to układy, w których jednym składnikiem jest kompaktowy obiekt (gwiazda neutronowa lub czarna dziura), który karmi się […]

Powyższe zdjęcie przedstawia wewnętrzne 20 stopni Drogi Mlecznej widziane w Ziemi.Ten fragment nieba jest ekstremalnie zatłoczomy ze względu na wysoką gęstość centralnych obszarów Galaktyki jak również przez obecność wielu gwiazd leżących na linii Ziemia - centrum Galaktyki. Źródło: Liverpool John Moores University

Nowa rodzina gwiazd odkryta w Drodze Mlecznej

Astronom z Astrophysics Research Insitute LJMU odkrył nową rodzinę gwiazd w jądrze Drogi Mlecznej, która pozwala nam lepiej poznać wczesne stadia powstawania naszej galaktyki. Odkrycie rzuca nowe światło na pochodzenie gromad kulistych – zgromadzeń zazwyczaj około miliona gwiazd, powstałych na początku historii Drogi Mlecznej. LJMU jest członkiem Sloan Digital Sky […]

Hubble podziwia młodą gromadę kulistą

Hubble podziwia młodą gromadę kulistą

Gromady kuliste stanowią jedne z najbardziej spektakularnych obiektów nocnego nieba. Te zdobione kule zawierają setki tysięcy gwiazd krążących gdzieś na obrzeżach  swoich galaktyk macierzystych. Droga Mleczna posiada około 150 gromad tego typu. Na zdjęciu wykonanym za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a możemy podziwiać gromadę kulistą NGC 362, która jest jedną z […]

Pradawne serce Drogi Mlecznej

Pradawne serce Drogi Mlecznej

W centrum Drogi Mlecznej po raz pierwszy odkryto stare gwiazdy z typu znanego jako RR Lyrae. Dokonano tego przy pomocy podczerwonego teleskopu VISTA należącego do ESO. Gwiazdy typu RR Lyrae zazwyczaj występują w starych populacjach gwiazdowych mających ponad 10 miliardów lat. Ich odkrycie sugeruje, że zgrubienie w centrum Drogi Mlecznej […]

Wizja artystyczna przedstawiająca pulsar milisekundowy i jego towarzysza w układzie podwójnym. Źródło: ESA & Francesco Ferraro (Bologna Astronomical Observatory)

Pulsary milisekundowe w gromadach kulistych

Kiedy gwiazda o masie równej 9-10 masom Słońca kończy swoje życie, eksploduje jako supernowa pozostawiając po sobie jedynie gwiazdę neutronową. Tego typu pozostałości po gwieździe charakteryzują się masą od jednej do kilku mas Słońca lecz średnicą równą zaledwie kilkudziesięciu kilometrów. Gwiazdy neutronowe gwałtownie rotują, a jeżeli posiadają silne pola magnetyczne, […]