PULS KOSMOSU – Strona 100 – Radek Kosarzycki

Data publikacji 14 września 20186 września 2023

Potężne, niebezpieczne układy burzowe w atmosferze Ziemi – jako pierwszy Huragan Florence

Czytając na co dzień o egzoplanetach, o obserwacjach atmosfer planetarnych, nie sposób pominąć fenomenalnej, aktywnej atmosfery ziemskiej. Powyżej huragany Florence, Isaac oraz Helene zmierzające w kierunku wschodniego wybrzeża USA. Źródło: NOAA / Sean Doran

Data publikacji 13 września 20186 września 2023

Astronomowie badają tajemnicę ustawania procesów gwiazdotwórczych w galaktykach

Galaktyki takie jak nasza Droga Mleczna są fabrykami wykorzystującymi grawitację do tworzenia nowych gwiazd z gazowego wodoru cząsteczkowego. „Droga Mleczna zamienia gaz w gwiazdy w tempie średnio jednej masy Słońca rocznie” mówi Gregory Rudnick, profesor fizyki i astronomii na University of Kansas. „Galaktyka wypełniona jest gazem, a mimo o wciąż otrzymujemy nowe zapasy gazu napływające do

Data publikacji 12 września 20186 września 2023

FORS2 fotografuje szczegóły galaktyki spiralnej NGC 3981

FORS2, instrument zainstalowany na pokładzie Bardzo Dużego Teleskopu (VLT) wykonał obserwacje spiralnej galaktyki NGC 3981 fotografując ją w całej jej wspaniałości. Zdjęcie wykonano w ramach programu ESO Cosmic Gems Programme, który wykorzystuje rzadkie sytuacje, w których warunki obserwacyjne nie pozwalają na zbieranie wartościowych danych naukowych. Zamiast oczekiwać na poprawę warunków, naukowcy realizujący program wykorzystują

Data publikacji 12 września 20186 września 2023

Astronomowie zaobserwowali narodziny nowej gwiazdy w eksplozji supernowej

Eksplozje gwiazd znane jako supernowe mogą być tak jasne, że przyćmiewają blaskiem swoje galaktyki macierzyste. Po wybuchu stopniowo gasną na przestrzeni miesięcy czy lat. Czasami gazowe pozostałości po eksplozji uderzają w pełen wodoru gaz międzygwiezdny na chwilę jeszcze raz zwiększając jasność – ale czy mogą one utrzymać swoją jasność bez żadnego zewnętrznego czynnika? Tak uważa

Data publikacji 10 września 20186 września 2023

Pyłowa poświata odległej galaktyki w obiektywie Hubble’a

Powyższe zdjęcie wykonane za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a przedstawia galaktykę NGC 4036, galaktykę soczewkową oddaloną od nas o 70 milionów lat świetlnych w kierunku gwiazdozbioru Wielkiej Niedźwiedzicy. Galaktyka ta znana jest z nieregularnych włókien pyłowych, które układają się w spiralę otaczającą centrum galaktyki. Jądro galaktyki otoczone jest przez rozległą mglistą poświatę gazu i pyłu rozciągającą

Data publikacji 10 września 20186 września 2023

Jasne plamy na Ceres – zdjęcie

Jasne plamy na powierzchni planety karłowatej Ceres znane jako faculae jako pierwsza dostrzegła sonda Dawn w 2015 roku. Powyższa mozaika przedstawia jedną z nich – Cerealia Facula. Mozaikę stworzono ze zdjęć wykonanych z wysokości 35 kilometrów nad powierzchnią Ceres. Zdjęcia nałożono następnie na model topografii opracowany na podstawie zdjęć wykonanych podczas niskich orbit mapujących (na wysokości

Data publikacji 10 września 20186 września 2023

Czy Pluton powinien jednak być uważany za planetę?

Powód, dla którego Pluton utracił status planety, jest nieważny – wskazują badania przeprowadzone na University of Central Florida (UCF) w Orlando. W 2006 roku Międzynarodowa Unia Astronomiczna (IAU) opracowała definicję planetę uwzględniającą konieczność „oczyszczenia” swojej orbity przez obiekt, którego status określamy. Skoro grawitacja Neptuna wpływa na sąsiadującego z nim Plutona, a sam Pluton dzieli swoją

Data publikacji 7 września 20186 września 2023

Planety podobne do Merkurego raczej należą do rzadkości we wszechświecie

Merkury, pierwsza planeta od Słońca, jest pod wieloma względami ekstremalna. Dzień na powierzchni trwa dłużej niż rok. W każdym momencie jedna półkula – skierowana ku Słońcu – jest niewiarygodnie gorąca, a druga – niewiarygodnie zimna. To także jedna z najmniej poznanych planet Układu Słonecznego. Choć jest to planeta skalista tak jak Ziemia, Wenus i Mars,

Data publikacji 7 września 20186 września 2023

Wiatry galaktyczne tłumią procesy gwiazdotwórcze w odległej galaktyce

Po raz pierwszy w historii naukowcom udało się dostrzec silny „wiatr” cząsteczkowy w galaktyce oddalonej od nas o 12 miliardów lat świetlnych. Badając wszechświat takim jakim był gdy jego wiek stanowił mniej niż 10% obecnego Justin Spilker z University of Texas w Austin rzucił nowe światło na to jak pierwsze galaktyki regulowały procesy gwiazdotwórcze tak,

Data publikacji 6 września 20186 września 2023

Słynny sześciokąt Saturna może wznosić się ponad chmury

Nowe, długoterminowe badania z wykorzystaniem danych zebranych przez sondę Cassini pozwoliły odkryć powstawanie zaskakującej struktury na północnym biegunie Saturna gdzie powoli dociera lato: ogrzewający, wir o sześciokątnym kształcie na dużej wysokości, przypominający słynny sześciokąt obserwowany głębiej w chmurach Saturna. Wyniki badań opublikowane 3 września w periodyku Nature Communications są intrygujące, ponieważ wskazują, że sześciokąt na niższych

Data publikacji 6 września 20186 września 2023

Najmłodszy dysk akrecyjny w obszarze gwiazdotwórczym

Międzynarodowy zespół naukowców kierowany przez Chin-Fei Lee z Academia Sinica Institute of Astronomy and Astrophysics (ASIAA) dkrył bardzo mały dysk akrecyjny wokół jednej z najmłodszych znanych protogwiazd. Do odkrycia wykorzystano dane z Atacama Large Milimeter/submilimeter Array (ALMA). Wyniki obserwacji silniej niż kiedykolwiek wcześniej ograniczają obecną teorię formowania dysków, przesuwając czas ich powstawania o kilka rzędów

Data publikacji 5 września 20186 września 2023

Związek jasności z dietą czarnych dziur

Grupa badaczy kierowana przez Paulę Sanchez-Saez, doktorantkę na Universidad de Chile, ustaliła, że tempo zmienności ilości promieniowania emitowanego przez materię pożeraną przez supermasywne czarne dziury (SMBH)w jądrach aktywnych galaktyk zależy od tempa akrecji, czyli tempa pożerania materii przez SMBH. „Promieniowanie emitowane przez opadającą materię (jej jasność) znacząco zmienia się w czasie, bez żadnego stabilnego schematu,

Data publikacji 4 września 20186 września 2023

Naukowcy tworzą mapę promieni kosmicznych w obłokach Magellana

Radioteleskop zlokalizowany na pustkowiach Australii Zachodniej wykorzystano do obserwowania promieniowania promieni kosmicznych w dwóch sąsiadujących z nami galaktykach, dzięki czemu obserwowano obszary gwiazdotwórcze oraz ślady dawnych eksplozji supernowych. Teleskop MWA (Murchison Widefield Array) stworzył niezwykle szczegółowe mapy Wielkiego Obłoku Magellana i Małego Obłoku Magellana, krążących wokół Drogi Mlecznej. Obserwując niebo na bardzo niskich częstotliwościach astronomowie

Data publikacji 4 września 20186 września 2023

Osłonięte kokonem supernowe dostarczają informacji o ewolucji gwiazd

Pod koniec swojego życia, czerwony superolbrzym eksploduje jako bogata w wodór supernowa. Porównując wyniki obserwacji z modelami stworzonymi w oparciu o symulacje, międzynarodowy zespół badawczy odkrył, że w wielu przypadkach owa eksplozja zachodzi w gęstym obłoku materii okołogwiezdnej otaczającym gwiazdę. Takie wyniki całkowicie zmieniają naszą wiedzę o ostatnim etapie ewolucji gwiazd. Zespół badawczy kierowany przez

Data publikacji 3 września 20186 września 2023

Hubble: Przypadkowe obserwacje enigmatycznego obłoku

Mało znana mgławica IRAS 05437+2502 wije się między jasnymi gwiazdami i ciemnymi obłokami pyłowymi, które otaczają ją na powyższym zdumiewającym zdjęciu wykonanym za pomocą Kosmicznego Teleskopu Hubble’a. Mgławicę znajdziemy w gwiazdozbiorze Byka (Taurus), blisko płaszczyzny Drogi Mlecznej. W przeciwieństwie do wielu celów Hubble’a, obiekt ten nie był szczegółowo badany i jego natura pozostaje niejasna. Na

Data publikacji 1 września 20186 września 2023

Coraz większe przejaśnienia nad łazikiem Opportunity

Trwająca na całej planecie burza pyłowa na Marsie, która po raz pierwszy zauważona została 30 maja, a wkrótce potem wstrzymała działanie łazika Opportunity, stopniowo słabnie. Dzięki przejaśnieniom nad miejscem, w którym przebywa łazik Opportunity w dolinie Perseverance Valley, inżynierowie z NASA Jet Propulsion Laboratory w Pasadenie mają nadzieję, że wkrótce niemal 15-letni, zasilany słonecznie łazik

Data publikacji 31 sierpnia 20186 września 2023

Hubble obserwuje zorze na północnym biegunie Saturna

Astronomowie korzystający z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a wykonali serię spektakularnych zdjęć przedstawiają migoczące zorze na północnym biegunie Saturna. Obserwacje prowadzono w zakresie ultrafioletowym, a powstałe w ich wyniku zdjęcia dostarczają astronomom najpełniejszego dotąd obrazu północnej zorzy na Saturnie. W 2017 roku, na przestrzeni siedmiu miesięcy, Kosmiczny Teleskop Hubble’a wykonywał zdjęcia zórz nad północnym obszarem biegunowym Saturna,

Data publikacji 30 sierpnia 20186 września 2023

RECENZJA: Cena nieważkości – Dariusz Kortko, Marcin Pietraszewski

Pamiętacie jak zaledwie kilka tygodni czy miesięcy temu, recenzowałem dla Was książkę pod tytułem Najlepsi. Kowboje, którzy polecieli w kosmos? Mieliśmy wtedy do czynienia z świetnym reportażowym przedstawieniem początków amerykańskiego programu kosmicznego. Czytając tę książkę można było poczuć adrenalinę towarzyszącą pierwszym amerykańskim astronautom, adrenalinę „latania i chlania, chlania i rajdowania” czyli typowego dnia pilotów eksperymentalnych

Data publikacji 30 sierpnia 20186 września 2023

Astronomowie odkrywają nowe szczegóły potężnych galaktyk gwiazdotwórczych

Międzynarodowy zespół astronomów z Japonii, Meksyku i USA badający „potężną galaktykę” 12,4 miliardów lat świetlnych od Ziemi donosi, że jego instrumenty osiągnęły 10-krotnie wyższą rozdzielczość kątową niż dotychczas, odsłaniając przed nami wcześniej nieznane szczegóły budowy galaktyki. Oprócz tego naukowcy byli w stanie przeanalizować jej własności dynamiczne, których wcześniej nie potrafiliśmy badać. Szczegóły opublikowano w periodyku Nature.

Data publikacji 29 sierpnia 20186 września 2023

Gwiazdy i pył w Mgławicy Carina

Mgławica Carina, jedna z największych i najjaśniejszych mgławic nocnego nieba została rewelacyjnie uchwycona na zdjęciu wykonanym za pomocą teleskopu VISTA znajdującego się w Obserwatorium Paranal w Chile. Obserwując w zakresie promieniowania podczerwonego, VISTA był w stanie przeniknąć przez gorący gaz i ciemny pył otaczający mgławicę i dostrzec mnóstwo gwiazd, zarówno tych dopiero co powstałych jak