PULS KOSMOSU

Radek Kosarzycki
  • Data publikacji

Naukowcy odkryli największe galaktyki w historii — mają nawet 15 mln lat świetlnych szerokości

Nasze rozumienie największych struktur we wszechświecie właśnie się poszerzyło. Astronomowie korzystający z australijskiego radioteleskopu ASKAP (Square Kilometre Array Pathfinder) odkryli 15 nowych gigantycznych radiogalaktyk (GRG), znacznie zwiększając liczbę znanych tego typu obiektów. To jedno z najbardziej szczegółowych badań głębokiego nieba w historii, które rzuca nowe światło na powstawanie i ewolucję tych fascynujących kosmicznych formacji.
  • Data publikacji

Zaskakujące odkrycie: galaktyka sprzed 11 miliardów lat przypomina Drogę Mleczną

Kosmos wciąż zaskakuje nas swoją złożonością i historią. Nowe odkrycia pozwalają nie tylko lepiej zrozumieć, jak powstawały pierwsze struktury we Wszechświecie, ale także kwestionują dotychczasowe modele jego ewolucji. Najnowszym przykładem jest zidentyfikowanie najstarszej znanej galaktyki spiralnej z poprzeczką – odkrycie, które rzuca nowe światło na narodziny i rozwój galaktyk podobnych do naszej Drogi Mlecznej.
  • Data publikacji

Nie było Wielkiego Wybuchu? Rewolucyjna teoria sugeruje inne początki Wszechświata

Czy Wielki Wybuch był naprawdę początkiem wszystkiego? Przez dekady fizycy uważali go za punkt startowy czasu, przestrzeni i materii. Jednak coraz więcej badań sugeruje, że to może być tylko jeden z rozdziałów w znacznie dłuższej, cyklicznej historii kosmicznej. Najnowsza teoria, opublikowana na łamach Physical Review D, przedstawia rewolucyjną wizję pochodzenia naszego wszechświata – jako „dziecka”
Czytaj więcej
  • Data publikacji

TOI-6894b: gigantyczna planeta przy miniaturowej gwieździe zaskakuje naukowców

Nasze rozumienie powstawania planet staje przed kolejnym wyzwaniem. Astronomowie natrafili na niezwykły układ planetarny, który wydaje się przeczyć dotychczasowym teoriom formowania się planet gazowych. W centrum tej zagadki znajduje się maleńka gwiazda TOI-6894 oraz krążąca wokół niej planeta o rozmiarach zbliżonych do Saturna.
  • Data publikacji

NASA: Rośnie szansa na zderzenie planetoidy z Księżycem w 2032 roku

Czy w 2032 roku dojdzie do zderzenia planetoidy z Księżycem? Choć brzmi to jak scenariusz rodem z filmu science fiction, naukowcy biorą taką możliwość pod uwagę. Planetoida 2024 YR4, odkryta pod koniec 2024 roku, jeszcze niedawno wzbudzała niepokój z powodu potencjalnego zagrożenia dla Ziemi. Teraz, dzięki najnowszym obserwacjom NASA, zagrożenie to zostało wykluczone — jednak
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Aktywność słoneczna niszczy satelity SpaceX. Oto jak i dlaczego

Aktywność słoneczna wpływa nie tylko na zorze polarne widoczne z powierzchni Ziemi. Jej wpływy sięgają daleko w przestrzeń kosmiczną i mają coraz większy wpływ na infrastrukturę satelitarną w otoczeniu Ziemi. Najnowsze badanie przeprowadzone przez naukowców NASA ujawnia, że obecny wzrost aktywności słonecznej prowadzi do rekordowej liczby satelitów Starlink, które nie utrzymują się na orbicie i
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Tianwen-2 w drodze do planetoidy Kamoʻoalewa. Chińska sonda przesłała pierwsze zdjęcie

Chiny kontynuują ambitną ofensywę w eksploracji przestrzeni kosmicznej. Po sukcesach misji księżycowych i marsjańskich, Państwo Środka realizuje kolejną przełomową misję – Tianwen-2. Celem nowego przedsięwzięcia jest zbadanie planetoidy bliskiej Ziemi oraz dostarczenie próbek z jej powierchni na naszą planetę. Misja wpisuje się w szerszą strategię Chin, której celem jest dołączenie do światowej czołówki w dziedzinie
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Astronomowie potwierdzają: czarna dziura M87 obraca się z zawrotną prędkością

Czarne dziury od dziesięcioleci fascynują naukowców i miłośników kosmosu, a wśród nich szczególne miejsce zajmuje supermasywna czarna dziura w centrum galaktyki M87. To właśnie ona stała się bohaterką pierwszego w historii zdjęcia czarnej dziury, które obiegło świat w 2019 roku. Najnowsze badania przynoszą jeszcze więcej zaskakujących informacji o tym kosmicznym kolosie — od jego ekstremalnej
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Zimna przeszłość ognistej planety – JWST śledzi pochodzenie WASP-121b

Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST) dostarczył przełomowych danych na temat jednej z najbardziej ekstremalnych znanych egzoplanet — WASP-121b. Dzięki nowym obserwacjom astronomowie mogli po raz pierwszy zrekonstruować historię jej formowania oraz poznać szczegóły składu atmosfery tego ognistego gazowego olbrzyma.
  • Data publikacji

Astronomowie odkrywają izotopy metanolu w pobliżu młodej gwiazdy. Trop do życia poza Ziemią?

Astronomowie po raz pierwszy wykryli rzadkie izotopy metanolu — prostego alkoholu i ważnego związku organicznego — w dysku gazowo-pyłowym otaczającym młodą gwiazdę. Odkrycie to dostarcza istotnych wskazówek na temat chemicznych warunków sprzyjających powstawaniu życia i podkreśla potencjalną rolę komet jako nośników związków prebiotycznych na młode planety.
  • Data publikacji

NASA udostępnia największą mapę wszechświata: 800 000 galaktyk odkrytych dzięki teleskopowi Jamesa Webba

Naukowcy zaprezentowali właśnie największą i najdokładniejszą mapę wszechświata, jaka kiedykolwiek powstała. Jej skala oraz szczegółowość pozwalają zajrzeć w niemal całą historię kosmosu — od chwili zaledwie 300 milionów lat po Wielkim Wybuchu aż po galaktyki bliższe nam w czasie i przestrzeni. Nowe dane nie tylko poszerzają naszą wiedzę o ewolucji wszechświata, ale również rzucają wyzwanie
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Katastrofa tuż przed sukcesem. Japoński lądownik uderzył w Księżyc

Japońska firma ispace poniosła kolejną porażkę w ambitnej próbie dostarczenia prywatnego lądownika na powierzchnię Księżyca. Choć misja miała przynieść przełom w eksploracji Srebrnego Globu przez sektor prywatny, zakończyła się niepowodzeniem tuż przed planowanym lądowaniem. To kolejne potwierdzenie trudności tego rodzaju operacji – nawet w erze nowoczesnych technologii i komercyjnych lotów kosmicznych.
  • Data publikacji

Spektakularna panorama Marsa z sondy Odyssey. Takiego widoku jeszcze nie było

Nowe zdjęcie z sondy Mars Odyssey ukazuje Marsa w sposób, którego wcześniej nie znaliśmy — nie tylko jako pustynną planetę, lecz także jako świat z dynamiczną atmosferą i spektakularnymi zjawiskami pogodowymi. To ujęcie zmienia nasze spojrzenie na Czerwoną Planetę i otwiera nowe możliwości badawcze.
  • Data publikacji

Zderzenie Drogi Mlecznej z Andromedą? Naukowcy twierdzą, że to wcale nie jest pewne

Od lat astronomowie zakładali, że Droga Mleczna i sąsiadująca z nią Galaktyka Andromedy są skazane na kolizję. Monumentalne zderzenie dwóch olbrzymich galaktyk spiralnych miało nastąpić za około 4 do 5 miliardów lat. Według nowych badań opublikowanych w periodyku Nature Astronomy, ten scenariusz może jednak nigdy się nie ziścić.
  • Data publikacji

Wszechświat rozpadnie się szybciej, niż nam się wydawało. Nowe obliczenia zaskakują

Najnowsze badania przeprowadzone przez zespół holenderskich naukowców wskazują, że kres wszechświata może nadejść znacznie szybciej, niż dotychczas zakładano. Podczas gdy wcześniejsze szacunki sugerowały, że koniec kosmosu nastąpi za niewyobrażalne 10^1100 lat, nowe obliczenia skracają ten czas do (nie oszukujmy się, także niewyobrażalnych) około 10^78 lat. Ta istotna korekta wynika z nowej analizy promieniowania Hawkinga i
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Chiny planują ambitną misję na Wenus: próbki z atmosfery mają wrócić na Ziemię

Chiny przygotowują jedną z najbardziej ambitnych misji kosmicznych w historii: planują przeniknąć przez toksyczną atmosferę Wenus i sprowadzić na Ziemię pobrane z niej próbki — czego dotąd nie dokonało żadne inne państwo. Za przedsięwzięciem stoją wspólnie Chińska Akademia Nauk (CAS), Chińska Narodowa Agencja Kosmiczna (CNSA) oraz Chińskie Biuro Inżynierii Lotów Załogowych (CMSEO). Start misji planowany
Czytaj więcej
wenus
  • Data publikacji

Skorupa Wenus jest zaskakująco cienka.

Najnowsze badania znacząco zmieniają nasze rozumienie geologii Wenus, ujawniając nieoczekiwaną dynamikę w jej skorupie. Choć często nazywana „gorącą bliźniaczką Ziemi”, Wenus wykazuje zupełnie odmienne zachowanie swojej zewnętrznej warstwy – wynika z analizy opublikowanej w periodyku Nature Communications.
  • Data publikacji

Wystarczy jedno potężne zderzenie, a planeta będzie dźwięczeć przez miliony lat

Chaotyczną naturę wczesnego Układu Słonecznego najłatwiej można zobaczyć, przyglądając się usianej kraterami powierzchni Księżyca. Na wczesnym etapie formowania się naszego układu planetarnego w wewnętrznej części układu bezustannie dochodziło do zderzeń między planetami a mniejszymi i większymi meteoroidami, planetoidami, kometami i planetezymalami. Wszystko wskazuje na to, że taką fazę przechodzi każdy formujący się układ planetarny. W
Czytaj więcej
  • Data publikacji

Planetoida wielkości stadionu zbliży się do Ziemi. Takie rzeczy nie zdarzają się codziennie

Już dzisiaj, 9 maja Ziemię minie duża planetoida o średnicy około 290 metrów – mniej więcej tyle, ile wynosi długość stadionu. Choć obiekt ten zbliży się do naszej planety na stosunkowo niewielką odległość, to zupełnie nam w żadnym momencie nie zagrozi. Dla astronomów i miłośników nieba to doskonała okazja, by z bliska przyjrzeć się fragmentowi
Czytaj więcej